Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

Sóng gió chính trường Mỹ

Nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa trước Giáng sinh, bất đồng ngân sách và cuộc chuyển giao quyền lực tại quốc hội đang đẩy Washington vào thế giằng co mới.

Mã cổ phiếu liên quan:

Hạn chót ngân sách cận kề

Hôm qua 21.11, Reuters đưa tin Chính phủ Mỹ đứng trước nguy cơ ngừng một phần hoạt động nếu quốc hội không đạt thỏa thuận trước khi ngân sách hiện hành hết hạn ngày 11.12. Tuy nhiên, bất đồng về chi tiêu quốc phòng và xung đột Iran đang cản trở đàm phán giữa hai đảng.

Tại Thượng viện, các dự luật ngân sách thường cần 60/100 phiếu để vượt qua trở ngại thủ tục, buộc hai bên phải tìm tiếng nói chung. Ngày 20.11, lãnh đạo phe đa số Cộng hòa John Thune thừa nhận đã có "một số cuộc đàm phán tốt", nhưng chưa đạt thỏa thuận. Nút thắt lớn nằm ở đề xuất bổ sung 350 tỉ USD cho Lầu Năm Góc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, các thượng nghị sĩ chưa thống nhất có nên sử dụng thủ tục đặc biệt để thông qua khoản chi này với đa số giản đơn. Thay vào đó, họ đang đàm phán với phe Dân chủ về dự luật chi tiêu quốc phòng 1.100 tỉ USD, trong đó chỉ đáp ứng 69 tỉ USD từ khoản bổ sung ông Trump yêu cầu.

Sóng gió chính trường Mỹ - Ảnh 1.
Từ trái qua: Phó tổng thống JD Vance, Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 20.11

Phe Dân chủ cũng bất đồng về việc gắn ngân sách quốc phòng với yêu cầu hạn chế ông Trump sử dụng vũ lực tại Iran, theo Reuters. Thượng nghị sĩ Peter Welch thừa nhận thế khó khi vừa muốn ngừng cấp kinh phí cho xung đột nhưng tránh ảnh hưởng hoạt động quân đội. Bà Rosa DeLauro, lãnh đạo phe Dân chủ tại Ủy ban Phân bổ ngân sách Hạ viện, nhấn mạnh đóng cửa chính phủ không thể chấm dứt xung đột.

Tuy vậy, theo Chủ tịch Ủy ban Phân bổ ngân sách Thượng viện Susan Collins, các yêu cầu về Iran của phe Dân chủ chủ yếu nhắm vào gói quốc phòng mới, không phải ngân sách tạm thời. Điều này mở ra dư địa thỏa hiệp để duy trì hoạt động chính phủ trong khi tiếp tục thương lượng những bất đồng lớn hơn.

Sức ép còn đến từ tình trạng vắng mặt tại Hạ viện. Theo Fox News, trung bình 23 nghị sĩ vắng mỗi cuộc bỏ phiếu ghi danh trong tháng 11, tăng lên 31 người trong tuần qua. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson phải công khai kêu gọi các nghị sĩ Cộng hòa trở lại Washington sau khi một cuộc bỏ phiếu bị hoãn vì thiếu người. Tình trạng này thu hẹp cơ hội hoàn tất các ưu tiên lập pháp trước khi cán cân quyền lực đảo chiều.

Thế trận trước giờ chuyển giao

Song song với vấn đề ngân sách, đảng Cộng hòa đang chuẩn bị cho tương quan quyền lực mới sau bầu cử giữa kỳ. Theo tờ The Wall Street Journal, Tổng thống Trump thúc giục Thượng viện phê chuẩn 161 đề cử đang chờ xử lý, gồm 25 ứng viên thẩm phán liên bang. Dù đảng Cộng hòa hiện nắm 53/100 ghế Thượng viện, Nhà Trắng vẫn gặp trở ngại từ chính các nghị sĩ cùng đảng, đặc biệt với những vị trí lãnh đạo và giám sát quan trọng.

Ví dụ, ông Hùng Cao, người được đề cử làm Bộ trưởng Hải quân Mỹ, đối mặt nhiều câu hỏi từ nghị sĩ hai đảng tại phiên điều trần ngày 17.11. Đề cử ông Eric Ueland đứng đầu Văn phòng Trách nhiệm giải trình chính phủ (GAO) cũng gây lo ngại về tính độc lập của cơ quan kiểm toán thuộc quốc hội. Ông Ueland hiện là Phó giám đốc Văn phòng Quản lý và ngân sách Nhà Trắng. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis công khai phản đối đề cử này.

Tại Hạ viện, cuộc cạnh tranh tập trung vào các vị trí giám sát then chốt. Theo tờ The Hill, nghị sĩ Cộng hòa đang tranh ghế lãnh đạo phe thiểu số tại Ủy ban Tư pháp và Ủy ban Giám sát, chuẩn bị ứng phó các cuộc điều tra có thể do phe Dân chủ khởi xướng. Nghị sĩ Dân chủ Robert Garcia, người dự kiến đứng đầu Ủy ban Giám sát khóa tới, đã gửi hàng chục thư yêu cầu gia đình, đồng minh của ông Trump và các cá nhân liên quan lưu giữ tài liệu, thông tin liên lạc phục vụ giám sát.

Trước thế đối đầu mới, ông Trump tuyên bố sẵn sàng dùng quyền phủ quyết để gây sức ép với chương trình nghị sự của Dân chủ, theo CNN. Tuy nhiên, ông đánh giá cao ông Hakeem Jeffries, người dự kiến trở thành Chủ tịch Hạ viện khóa tới, và để ngỏ khả năng hợp tác.

Thêm dấu hiệu bất đồng giữa ông Trump và ông Vance

Cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 20.11 tiếp tục cho thấy khác biệt giữa Tổng thống Trump và Phó tổng thống JD Vance về xung đột Iran, theo Washington Times. Ông Trump khẳng định không khó chịu với cấp phó, nhưng vẫn sẽ quyết định tấn công Iran nếu được lựa chọn lại, nhằm ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Được hỏi liệu có làm tương tự nếu trên cương vị tổng thống, ông Vance tránh trả lời trực tiếp, chỉ nói nhiệm vụ của mình là "ủng hộ tổng thống". Trước đó, ông Vance từng cho rằng xung đột góp phần khiến Cộng hòa thất bại trong bầu cử giữa kỳ.

Nguồn xuất bản gốc: Thanh Niên (thanhnien.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →