Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở

(Dân trí) - Ho kéo dài, khạc đờm, hụt hơi khi leo cầu thang có thể là dấu hiệu của COPD. Phát hiện sớm, điều trị đúng cách giúp người bệnh làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng cuộc sống.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí Hôm qua Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Ngày 18/11 là Ngày Thế giới phòng, chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC), năm 2026, sự kiện mang thông điệp “Chẩn đoán và quản lý sớm COPD để cuộc sống tốt đẹp hơn”, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện và điều trị bệnh từ giai đoạn đầu.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), COPD khiến khoảng 3,6 triệu người tử vong trên toàn cầu trong năm 2023, khiến bệnh trở thành nguyên nhân tử vong đứng thứ ba. COPD cũng đứng thứ bảy về số năm sống khỏe mạnh bị mất, tính cả tử vong sớm và thời gian sống chung với bệnh tật.

Báo cáo của Sáng kiến Toàn cầu về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (GOLD) năm 2026 cho thấy, Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia có số người mắc COPD cao nhất thế giới.

COPD âm thầm tàn phá phổi, nhiều người phát hiện bệnh khi đã khó thở - 1
TS.BS Lê Thị Thu Hương, Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, thăm khám cho bệnh nhân (Ảnh: Thảo Phương).

Ho kéo dài, hụt hơi có thể là dấu hiệu bệnh phổi mạn tính

TS.BS Lê Thị Thu Hương, Trưởng khoa Nội hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM), cho biết COPD là bệnh phổi mạn tính khiến luồng không khí lưu thông qua phổi bị cản trở, làm người bệnh khó thở, đặc biệt khi vận động. Các triệu chứng thường gặp gồm ho kéo dài, khạc đờm và khó thở tăng dần.

Theo bác sĩ, không ít người đến khám vì khó thở mới biết mình mắc COPD, dù trước đó đã ho, khạc đờm nhiều năm. Có người vẫn sinh hoạt bình thường nhưng gần đây đi bộ chậm hơn, leo cầu thang phải dừng nghỉ hoặc làm việc nặng một chút đã mau mệt.

Nhiều người cho rằng những biểu hiện này là do tuổi tác, ít vận động hoặc sức khỏe suy giảm theo thời gian nên không đi khám. Thậm chí, có trường hợp nhập viện vì suy hô hấp mới được bác sĩ kiểm tra và phát hiện mắc COPD.

Bệnh thường tiến triển chậm, khiến người bệnh dần quen với những thay đổi của cơ thể mà không nhận ra chức năng hô hấp đang suy giảm. Đây cũng là nguyên nhân khiến COPD dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn.

Một quan niệm sai lầm phổ biến là chỉ người hút thuốc lá mới mắc COPD. Thực tế, hút thuốc lá, thuốc lào là yếu tố nguy cơ quan trọng nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.

Người thường xuyên hít phải khói thuốc lá thụ động, khói bếp than, củi, bụi và hóa chất tại nơi làm việc hoặc sống trong môi trường ô nhiễm không khí cũng có nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài ra, sức khỏe hô hấp khi trưởng thành còn chịu ảnh hưởng từ quá trình phát triển phổi thời thơ ấu. Những người sinh non, từng mắc bệnh hô hấp nặng khi còn nhỏ hoặc có phổi phát triển không tối ưu có thể đối mặt với nguy cơ COPD cao hơn về sau.

Đáng chú ý, những tổn thương ở phổi liên quan đến COPD có thể bắt đầu từ sớm, kể cả ở người trẻ tuổi, chứ không chỉ xuất hiện khi về già.

Đo chức năng hô hấp để phát hiện bệnh sớm

TS.BS Lê Thị Thu Hương cho biết, khi có dấu hiệu nghi ngờ COPD, đặc biệt ở người từng hoặc đang hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, bác sĩ có thể chỉ định đo hô hấp ký.

Đây là phương pháp kiểm tra chức năng hô hấp cần thiết để xác định tình trạng tắc nghẽn đường thở. Chỉ dựa vào triệu chứng ho, khó thở hoặc hình ảnh X-quang phổi chưa đủ để kết luận một người có mắc COPD hay không.

Vì vậy, người có các yếu tố nguy cơ, kể cả người trẻ tuổi, nếu bị ho, khạc đờm hoặc hụt hơi khi vận động kéo dài nên đến cơ sở y tế thăm khám.

Theo GOLD, phát hiện và can thiệp từ giai đoạn sớm giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm triệu chứng khó thở và nguy cơ xuất hiện các đợt cấp phải nhập viện.

COPD hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng điều trị phù hợp có thể giúp người bệnh giảm khó thở, duy trì khả năng vận động và sinh hoạt. Những người còn hút thuốc cần cai thuốc sớm để làm chậm đáng kể tốc độ suy giảm chức năng phổi.

Bên cạnh đó, người bệnh cần hạn chế tiếp xúc với khói bụi độc hại, sử dụng thuốc dạng hít đúng kỹ thuật, duy trì vận động phù hợp, phục hồi chức năng hô hấp khi có chỉ định và tiêm chủng theo khuyến cáo.

Việc duy trì liệu pháp giãn phế quản phù hợp và tái khám, theo dõi định kỳ cũng góp phần kiểm soát triệu chứng, giảm nguy cơ bệnh trở nặng. Những đợt cấp có thể khiến người bệnh phải nhập viện và mất nhiều thời gian hồi phục.

Theo HCDC, ngành y tế đang tăng cường năng lực chuyên môn, chuẩn bị thuốc thiết yếu và mở rộng hoạt động phát hiện sớm COPD tại cộng đồng, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe hô hấp thuận lợi hơn.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với tình trạng ho, khạc đờm kéo dài hoặc khó thở khi gắng sức. Nếu trước đây có thể đi bộ một quãng đường mà không mệt nhưng nay phải dừng lại nhiều lần để thở, người dân nên đến cơ sở y tế kiểm tra.

Phát hiện COPD khi sức khỏe còn tương đối tốt sẽ giúp người bệnh có thêm cơ hội điều trị phù hợp, thay đổi thói quen có hại, làm chậm tiến triển bệnh và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →