Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Bé song sinh nhận tế bào ung thư từ chị ngay trong tử cung

AnhCác nhà khoa học lần đầu lập bản đồ gene chứng minh tế bào ung thư hình thành ở một thai nhi rồi di căn sang người em song sinh qua bánh nhau chung, dù người mẹ khỏe mạnh.

Nghiên cứu do Viện Wellcome Sanger phối hợp Đại học Cambridge, Bệnh viện Nhi đồng Great Ormond Street (GOSH) và Hệ thống Bệnh viện Đại học Cambridge thực hiện, công bố trên tạp chí Nature Communications. Kết quả phân tích hệ gene xác nhận tế bào ác tính truyền từ thai nhi này sang thai nhi kia thông qua một biến cố hòa trộn máu hiếm gặp trong tử cung.

Năm 2023, sản phụ Shanan sinh đôi hai bé gái Amelia và Amaya tại Bệnh viện Đại học College London. Trước khi sinh, bác sĩ phát hiện Amaya mang một khối u ở vùng đầu. Sau khi chuyển đến Bệnh viện GOSH, cả hai bé cùng nhận chẩn đoán mắc một dạng ung thư hiếm gặp, diễn tiến nhanh. Đội ngũ y bác sĩ nỗ lực điều trị, song hai bé qua đời sau vài tháng chào đời.

Ca bệnh hy hữu cặp song sinh lây ung thư cho nhau ngay từ trong bụng mẹ
Amaya (trái) và Amelia qua đời khi còn rất nhỏ nhưng đã để lại di sản bền vững cho y học thông qua nghiên cứu khoa học. Ảnh: GOSH

Hai thai nhi cùng nằm trong bụng mẹ với hai túi ối riêng nhưng dùng chung một bánh nhau. Nhận thấy sự bất thường của ca bệnh, nhóm nghiên cứu đề nghị gia đình hiến tặng mẫu bệnh phẩm để tìm cơ chế phát sinh khối u. Chị Shanan đồng ý hiến tặng mô của hai con, với hy vọng giúp giới y khoa tìm ra lời giải, tránh nỗi đau tương tự cho các gia đình khác. Trong thời gian điều trị của hai con, Quỹ từ thiện GOSH bố trí nơi lưu trú cho gia đình chị, thôi thúc chị tiếp tục công việc hỗ trợ cộng đồng hiện nay.

Phân tích bộ gene ở cấp độ phân tử giúp các chuyên gia truy vết toàn bộ quá trình biến đổi ADN. Khối u khởi phát từ một đột biến ngẫu nhiên trong giai đoạn phôi sớm của thai nhi Amaya vào ba tháng đầu thai kỳ. Đến ba tháng giữa, tế bào ác tính di chuyển theo dòng máu dùng chung qua bánh nhau, xâm nhập cơ thể Amelia và tạo tổn thương não mà chẩn đoán hình ảnh thời điểm đó chưa phát hiện được. Đồng thời, một lượng tế bào máu từ Amelia cũng di chuyển theo chiều ngược lại sang Amaya. Người mẹ không mang bất kỳ tế bào ung thư nào.

Dữ liệu di truyền từ ca bệnh này làm thay đổi hiểu biết lâu nay về cơ chế phát triển song thai cùng trứng. Quá trình phôi phân chia không tạo ra hai nửa đối xứng tuyệt đối; tế bào của hai bé phát triển từ những nhánh sơ khai riêng biệt bắt nguồn từ một trứng thụ tinh ban đầu. Bánh nhau hình thành chủ yếu từ nhóm tế bào của một bé, thay vì đóng góp đồng đều từ cả hai phía.

Giáo sư Sam Behjati, trưởng nhóm nghiên cứu, nhận định phân tích hệ gene cung cấp lời giải thích xác thực về thời điểm và con đường tế bào ung thư di căn giữa hai bào thai. Nhóm tác giả kỳ vọng những phát hiện này tạo tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo về liên kết di truyền trong thai kỳ, hỗ trợ bác sĩ theo dõi sức khỏe và can thiệp kịp thời cho các trường hợp mang đa thai.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →