Chuyển tới nội dung chính
Doanh nghiệp & M&A · Điểm tin đa nguồn

Chuyên gia: Luật mới tạo động lực để hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp

Các chính sách hỗ trợ về thuế, tài chính và hoạt động kinh doanh được kỳ vọng giúp hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi, đồng thời tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng quy mô.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 1 giờ trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Ngày 20/11, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là bộ luật có ý nghĩa quan trọng với cộng đồng doanh nghiệp khi hơn 98% số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).

Luật mới hướng đến khắc phục những hạn chế trong thực thi chính sách hỗ trợ trước đây, chuyển trọng tâm từ hỗ trợ từng hoạt động sang thúc đẩy khu vực SME phát triển, tiếp cận nguồn lực, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh…

Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ 1/7/2027. Các tiêu chí xác định doanh nghiệp SME được hưởng các chính sách thuế sẽ thực hiện từ kỳ tính thuế năm 2027.

Thêm cơ hội để hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp

Ông Phan Phương Nam, Phó Trưởng Khoa Luật Thương mại (Đại học Luật TPHCM), cho rằng việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước đối với vai trò của khu vực doanh nghiệp này trong nền kinh tế.

Trước đây, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã quy định một số chính sách ưu đãi về thuế, tư vấn pháp lý, hỗ trợ tài chính và tiếp cận nguồn vốn. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít chính sách chưa được triển khai rõ ràng, hiệu quả như kỳ vọng.

Chẳng hạn, một số địa phương đã thành lập các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng cơ chế vận hành, kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn vẫn cần được hoàn thiện. Tương tự, chính sách tư vấn miễn phí cho doanh nghiệp đã được đặt ra nhưng cách thức tổ chức thực hiện, quản lý chi phí và cung cấp dịch vụ chưa thực sự cụ thể.

Vì vậy, ông Nam kỳ vọng luật mới sẽ không chỉ dừng ở việc đưa ra chủ trương mà còn được cụ thể hóa bằng các nghị định, thông tư hướng dẫn, trong đó làm rõ đối tượng thụ hưởng, quy trình tiếp cận, phương thức triển khai và cơ chế giám sát. Đây là điều kiện quan trọng để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Chuyên gia: Luật mới tạo động lực để hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp - 1
Hộ kinh doanh tại chợ truyền thống (Ảnh: Quỳnh Nhi).

Đề cập đến khả năng luật mới được ban hành sẽ khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, ông Nam nhận định các chính sách mới bước đầu có thể tạo thêm động lực cho quá trình này.

Hộ kinh doanh hiện vẫn gặp một số khó khăn về thủ tục hành chính, kê khai thuế và thực hiện các nghĩa vụ liên quan. Khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhóm này có cơ hội tiếp cận các chính sách hỗ trợ về tài chính, thuế cũng như những cơ chế thuận lợi hơn trong hoạt động kinh doanh.

Đáng chú ý, những thay đổi trong chính sách thuế đối với hộ kinh doanh thời gian qua cũng tạo bước đệm để nhóm này làm quen với việc xác định doanh thu, chi phí, thực hiện hóa đơn, chứng từ và kê khai nghĩa vụ thuế. Khi đã quen với những yêu cầu này, quá trình chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp sẽ bớt bỡ ngỡ hơn.

Theo ông Nam, khi hoạt động theo mô hình doanh nghiệp và đáp ứng đủ điều kiện, các cơ sở kinh doanh có thể tiếp cận những cơ chế như khấu trừ thuế giá trị gia tăng, hoàn thuế và các chính sách thuế liên quan đến hoạt động xuất khẩu. Việc tổ chức sổ sách kế toán, lưu trữ chứng từ và kê khai cũng có cơ sở bài bản hơn, tạo điều kiện để mở rộng quy mô và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Chuyên gia: Luật mới tạo động lực để hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp - 2
Chợ truyền thống tại Hà Nội (Ảnh: Minh Huyền).

Về triển vọng trong 3-5 năm tới, ông Nam nhận định sự phát triển của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phụ thuộc nhiều vào hiệu quả triển khai các chính sách hỗ trợ. Những định hướng như hỗ trợ tài chính, mặt bằng sản xuất, kinh doanh và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đều có ý nghĩa, nhưng cần được cụ thể hóa bằng cơ chế thực hiện đồng bộ.

"Nếu các chính sách được triển khai thực chất, đây sẽ là tiền đề để doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực, mở rộng hoạt động, tạo thêm sức bật trong thời gian tới và tiếp tục đóng góp quan trọng vào GDP của Việt Nam", ông Nam kỳ vọng.

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp: Thêm nguồn lực cho doanh nghiệp mới

Luật mới bổ sung một số nguyên tắc, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc biệt, về thuế, doanh nghiệp nhỏ và vừa được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thông thường và được miễn thuế trong thời gian đầu thành lập.

Riêng doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm được lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp: lấy doanh thu trừ chi phí rồi nhân với thuế suất hoặc tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được áp dụng chế độ kế toán và thủ tục hành chính về thuế đơn giản hơn.

Trước đây, phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu chỉ áp dụng với doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỷ đồng/năm trong trường hợp không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh; các doanh nghiệp còn lại phải tính thuế trên thu nhập chịu thuế sau khi trừ các khoản chi phí được trừ.

GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), cho biết cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa đón nhận những cơ chế về ưu đãi với nhiều kỳ vọng. Với doanh nghiệp mới thành lập, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong những năm đầu là sự hỗ trợ thiết thực để tích lũy vốn, củng cố năng lực tài chính và yên tâm khởi sự kinh doanh.

Hiện nay, ưu đãi này đã được áp dụng theo quy định hiện hành và được hướng dẫn tại Nghị định 20/2026. Doanh nghiệp mong rằng khi nội dung này được đưa vào Luật, chính sách sẽ được kế thừa, ổn định và thực hiện thuận lợi hơn.

Ông Mạc Quốc Anh cho biết, qua thực tế hoạt động của Hiệp hội, ông thấy giai đoạn đầu là giai đoạn khó khăn nhất. “Một doanh nghiệp mới phải đồng thời đầu tư thiết bị, thuê địa điểm, tuyển dụng, tìm khách hàng và tổ chức kế toán. Khi đã phát sinh nghĩa vụ thuế, khoản tiền được miễn có thể bổ sung vốn lưu động, đào tạo lao động hoặc cải tiến sản phẩm”, ông nói.

Chuyên gia: Luật mới tạo động lực để hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp - 3
Hàng hóa đầy ắp trên các sạp tại một chợ truyền thống (Ảnh: Quỳnh Nhi).

Doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thể được giảm 4 tờ khai thuế mỗi năm

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, đánh giá việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu tính thuế là tín hiệu tích cực đối với cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Quy định mới sẽ giúp nhóm này tiết giảm nhiều chi phí tuân thủ và chi phí vận hành trong quá trình kinh doanh.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, sau khi áp dụng quy định mới, cơ quan quản lý cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục kê khai thuế. Bởi hiện nay, doanh nghiệp, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện nhiều tờ khai thuế và báo cáo định kỳ.

Với doanh nghiệp, hộ kinh doanh lựa chọn phương pháp tính thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (giả định doanh nghiệp cũng được lựa chọn phương pháp tính thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu), ông Tuấn đề xuất giảm số lượng tờ khai thuế phải nộp hàng quý.

Cụ thể, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thể căn cứ dữ liệu hóa đơn điện tử đã phát hành để xác định doanh thu, số thuế phải nộp và thực hiện nộp thuế hàng quý, thay vì phải lập, nộp tờ khai thuế định kỳ. Theo ông Tuấn, cơ quan thuế đã có sẵn dữ liệu doanh thu qua hệ thống hóa đơn điện tử nên người nộp thuế có thể căn cứ vào đó để nộp thuế hàng quý và chỉ cần nộp một tờ khai tổng hợp vào cuối năm, qua đó giảm 4 tờ khai định kỳ mỗi năm.

Theo quy định tại Luật, doanh nghiệp nhỏ và vừa gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Tiêu chí xác định được xây dựng trên cơ sở số lao động sử dụng bình quân năm, tổng nguồn vốn và tổng doanh thu.

Cụ thể, doanh nghiệp nhỏ và vừa có không quá 300 lao động. Đồng thời, các doanh nghiệp cần đáp ứng một trong hai tiêu chí: tổng nguồn vốn tối đa 150 tỷ đồng hoặc doanh thu không quá 400 tỷ đồng trong năm trước liền kề. Đây cũng là căn cứ để xác định doanh nghiệp SME được hưởng các chính sách ưu đãi thuế.

Nhóm doanh nghiệp này sẽ được cấp voucher (bản giấy hoặc điện tử) để thanh toán chi phí mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ, giải pháp phục vụ nhu cầu phát triển.

Đối với nhu cầu mặt bằng sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp SME được giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng với chủ đầu tư khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc cơ sở ươm tạo. Khoản hỗ trợ này được Nhà nước hoàn trả cho chủ đầu tư hoặc cấp dưới hình thức voucher để doanh nghiệp thanh toán.

Bên cạnh đó, Nhà nước ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các gói thầu sử dụng vốn ngân sách Nhà nước có giá trị không quá 20 tỷ đồng.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Doanh nghiệp & M&A

Xem tất cả →