Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Cần tập thể dục bao nhiêu để duy trì sức khỏe khi về già?

(Dân trí) - Ngay cả khi chưa đạt mức vận động được khuyến nghị, những hoạt động thể chất ngắn mỗi ngày vẫn có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt với người ít vận động.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 33 phút trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành nên vận động aerobic với cường độ vừa phải ít nhất 150-300 phút mỗi tuần, hoặc 75-150 phút với cường độ mạnh, hoặc kết hợp hai mức độ này tương đương.

Cần tập thể dục bao nhiêu để duy trì sức khỏe khi về già? - 1
Việc đi bộ mỗi ngày giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tật (Ảnh minh họa: Health Digest).

Ngoài ra, mỗi người nên thực hiện các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp ít nhất 2 ngày mỗi tuần. Với người từ 65 tuổi trở lên, WHO cũng khuyến nghị tập luyện cải thiện khả năng thăng bằng, đặc biệt ở những người có khả năng vận động kém, nhằm giảm nguy cơ té ngã.

Tuy nhiên, không đạt đủ thời lượng khuyến nghị không có nghĩa việc tập luyện trở nên vô ích. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người vận động ít vẫn có nguy cơ tử vong thấp hơn nhóm hoàn toàn không hoạt động thể chất.

Đi bộ vài phút mỗi ngày cũng có lợi

Tiến sĩ Keith Diaz, nhà nghiên cứu về hành vi ít vận động tại Đại học Columbia (Mỹ), cho rằng mục tiêu 150 phút mỗi tuần có thể là thách thức với nhiều người, nhất là những người có quỹ thời gian hạn chế.

Theo ông, đi bộ là một trong những cách đơn giản để tăng cường vận động trong sinh hoạt hằng ngày.

"Con người tiến hóa để vận động và chúng ta cần tạo cơ hội cho cơ thể được hoạt động nhiều hơn", ông chia sẻ.

Một nghiên cứu do nhóm của Tiến sĩ Diaz thực hiện năm 2023 cho thấy những thay đổi nhỏ trong thói quen ngồi lâu có thể cải thiện một số chỉ số sức khỏe.

Trong thử nghiệm này, 11 người trung niên và cao tuổi trải qua các phiên ngồi kéo dài 8 giờ, với những khoảng nghỉ đi bộ nhẹ theo các lịch trình khác nhau. Kết quả cho thấy đi bộ 5 phút sau mỗi 30 phút ngồi giúp giảm khoảng 11,8% diện tích dưới đường cong đường huyết so với khi ngồi liên tục. Các khoảng nghỉ đi bộ ngắn cũng giúp cải thiện huyết áp tâm thu.

Dù vậy, đây là thử nghiệm quy mô nhỏ, đánh giá tác động trong thời gian ngắn. Kết quả không đồng nghĩa việc đi bộ vài phút chắc chắn giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch về lâu dài.

Nhà dịch tễ học Min Lee, Trường Y Harvard (Mỹ), cũng nhấn mạnh lợi ích của việc vận động dù chưa đạt mức khuyến nghị. Bà cho rằng thuật ngữ "hoạt động thể chất" có thể giúp mọi người nhìn nhận việc vận động theo hướng gần gũi hơn, thay vì chỉ nghĩ đến tập thể dục hay chơi thể thao.

Năm 2015, bà Lee tham gia đồng tác giả một nghiên cứu phân tích dữ liệu của hơn 660.000 người. Sau thời gian theo dõi trung vị 14,2 năm, nhóm nghiên cứu ghi nhận những người có hoạt động thể chất dưới mức khuyến nghị vẫn có nguy cơ tử vong thấp hơn 20% so với nhóm không vận động.

"Nếu bạn đang ở trạng thái rất ít vận động, bất kỳ chuyển động nào cũng đều có ích", bà nhấn mạnh.

Lợi ích tương tự cũng được ghi nhận ở các bài tập tăng cường sức mạnh. Một phân tích tổng hợp công bố năm 2022 cho thấy tập luyện kháng lực có liên quan với nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn. Mức giảm nguy cơ cao nhất, khoảng 27%, được ghi nhận ở nhóm tập khoảng 60 phút mỗi tuần. Lợi ích có xu hướng giảm khi thời lượng tập tăng thêm.

Một nghiên cứu khác công bố năm 2026, theo dõi gần 150.000 người trong tối đa 30 năm, cũng ghi nhận nhóm tập sức mạnh 90-119 phút mỗi tuần có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 13% so với nhóm không tập. Nghiên cứu không ghi nhận thêm lợi ích rõ rệt khi thời lượng tập vượt 120 phút mỗi tuần.

Vận động cường độ cao giúp tiết kiệm thời gian

Với những người ít có thời gian, các hoạt động cường độ cao trong thời gian ngắn cũng có thể mang lại lợi ích.

Một nghiên cứu công bố năm 2022 trên 25.241 người không có thói quen tập thể dục thường xuyên, với độ tuổi trung bình gần 62, cho thấy những đợt vận động mạnh ngắn trong sinh hoạt hằng ngày có liên quan với nguy cơ tử vong thấp hơn.

Cần tập thể dục bao nhiêu để duy trì sức khỏe khi về già? - 2
Leo cầu thang mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe (Ảnh: Getty Images).

Cụ thể, nhóm có trung vị 3 đợt vận động mạnh mỗi ngày, mỗi đợt kéo dài khoảng 1-2 phút, có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 38-40% so với nhóm không có những đợt vận động này. Nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch cũng thấp hơn 48-49%.

Những hoạt động như đi nhanh lên cầu thang hoặc chạy nhanh trong một quãng ngắn có thể được tính là vận động cường độ cao nếu khiến nhịp thở và nhịp tim tăng đáng kể. Tuy nhiên, người ít vận động lâu ngày hoặc có bệnh nền nên tăng cường độ từ từ, phù hợp với thể trạng.

Một nghiên cứu khác trên 71.893 người cho thấy khoảng 15 phút vận động cường độ cao mỗi tuần có liên quan với nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 18% và tử vong do ung thư thấp hơn 16%. Mức vận động này cũng liên quan với nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn.

Ở quy mô dân số, những thay đổi nhỏ có thể tạo ra tác động đáng kể. Các nhà nghiên cứu ước tính nếu người trưởng thành tại Mỹ tăng thời lượng vận động cường độ vừa đến mạnh thêm 10 phút mỗi ngày, hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm có thể được ngăn ngừa.

Dù vậy, cường độ không phải yếu tố duy nhất quyết định lợi ích của việc tập luyện. Tổng thời gian vận động và khả năng duy trì thói quen lâu dài cũng rất quan trọng.

Theo khuyến nghị của WHO, người trưởng thành có thể tăng thời lượng vận động cường độ vừa lên 300 phút mỗi tuần để đạt thêm lợi ích sức khỏe, hoặc thực hiện lượng vận động cường độ mạnh tương đương.

Nhà nghiên cứu Emmanuel Stamatakis, Đại học Sydney (Australia), lưu ý rằng mức vận động tối thiểu nên được xem là điểm khởi đầu, thay vì mục tiêu cuối cùng. Người ít vận động có thể bắt đầu bằng những hoạt động ngắn, sau đó tăng dần thời lượng và cường độ khi thể lực được cải thiện.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →