Chuyển tới nội dung chính
Khoa học & Công nghệ · Điểm tin đa nguồn

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV

Gần một năm sau lễ vinh danh, chủ nhân giải thưởng triệu đô VinFuture 2025 trở lại Việt Nam, chia sẻ những câu chuyện phía sau giải thưởng.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 4 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Kết nối vượt biên giới sau Giải thưởng Chính VinFuture 2025

Sau gần một năm được vinh danh tại VinFuture 2025, bà nhìn nhận thế nào về những tác động của giải thưởng đối với sự nghiệp nghiên cứu của mình?

- Tôi rất tự hào và vinh dự khi được trao Giải thưởng Chính VinFuture 2025. Đây là giải thưởng danh giá nhất mà tôi từng nhận được trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học.

Tôi luôn dành cho giải thưởng này một sự trân trọng đặc biệt. Chứng nhận được treo ở vị trí trang trọng trong văn phòng làm việc của tôi. Mỗi khi gửi hồ sơ khoa học đến các tổ chức, tôi cũng luôn đề cập đến giải thưởng như một dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 1
TS Aimée R. Kreimer (thứ 2 từ phải qua) cùng các đồng nghiệp được vinh danh tại lễ trao Giải thưởng Chính VinFuture 2025 trị giá 3 triệu USD với những đóng góp đột phá về vaccine HPV (Ảnh: Mạnh Quân).

Không dừng lại ở sự ghi nhận cá nhân, giải thưởng còn mở ra những kết nối cho cộng đồng khoa học. Sau chuyến đi đáng nhớ năm ngoái, khi các đồng nghiệp và đối tác tìm kiếm địa điểm tại châu Á để tổ chức hội nghị chia sẻ bằng chứng khoa học về hiệu quả của vaccine HPV một liều, tôi đã không ngần ngại đề xuất Việt Nam.

Thông qua VinFuture, tôi có dịp hiểu hơn về đất nước, con người và môi trường học thuật Việt Nam. Những trải nghiệm tốt đẹp ấy khiến tôi tin rằng Việt Nam là nơi phù hợp để các nhà khoa học quốc tế gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng hợp tác.

Điều gì khiến bà mong muốn tiếp tục trở lại Việt Nam để thúc đẩy ứng dụng các kết quả nghiên cứu?

- Tôi đã dành cả cuộc đời cho nghiên cứu khoa học vì thực sự yêu thích công việc này. Tuy nhiên, tạo ra những kết quả nghiên cứu có giá trị và đưa chúng vào ứng dụng thực tiễn là hai câu chuyện khác nhau.

Điều khiến tôi ấn tượng tại Việt Nam là sự quan tâm đến việc chuyển những thành tựu nghiên cứu thành hành động cụ thể. Đây cũng là một trong những lý do khiến tôi hào hứng trở lại.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 2
TS Aimée R. Kreimer trở lại Việt Nam để chia sẻ các kết quả nghiên cứu về vaccine HPV và kinh nghiệm triển khai tiêm chủng, phòng ngừa ung thư cổ tử cung (Ảnh: Hải Yến).

Trong chuyến đi lần này, tôi cùng các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế trao đổi về tình hình nhiễm HPV, các chương trình tiêm chủng, sàng lọc ung thư cổ tử cung và kinh nghiệm triển khai tại những nước đã áp dụng lịch tiêm một liều.

Tôi hy vọng những chia sẻ và kinh nghiệm thực tế này sẽ góp phần giúp Việt Nam thúc đẩy chương trình tiêm chủng HPV, tiến tới mục tiêu phòng ngừa và kiểm soát ung thư cổ tử cung hiệu quả hơn.

Không thể tạo đột phá nếu chỉ chọn lối đi an toàn

Sau giải VinFuture 2025, bà đã có những hợp tác nghiên cứu cụ thể nào với giới khoa học Việt Nam?

- Một sinh viên y khoa Việt Nam đã chủ động liên hệ với tôi. Chúng tôi duy trì trao đổi thường xuyên và đang chuẩn bị một dự án nghiên cứu chung.

Dự án vẫn ở giai đoạn đầu. Tôi chuyên về dịch tễ học, còn bạn ấy có nền tảng y khoa. Vì vậy, chúng tôi cần tìm ra điểm giao thoa giữa những vấn đề mà cả hai cùng quan tâm. Sau khi xác định chủ đề, chúng tôi mới quyết định sử dụng dữ liệu tại Việt Nam hay dữ liệu sẵn có ở viện nghiên cứu của tôi.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 3
Sau giải thưởng VinFuture 2025, TS Aimée R. Kreimer đã kết nối với một sinh viên y khoa Việt Nam và đang chuẩn bị triển khai dự án nghiên cứu chung (Ảnh: Hải Yến).

Tôi cho rằng ngay cả quá trình chuẩn bị này cũng rất có giá trị. Thông qua việc cùng xây dựng đề tài, bạn sinh viên có thể học hỏi thêm các kỹ năng nghiên cứu dịch tễ học.

Với tôi, hợp tác không chỉ nhằm tạo ra một công trình chung mà còn là cơ hội góp phần đào tạo thế hệ nhà khoa học tiếp theo của Việt Nam.

Không ít công trình khoa học Việt Nam có giá trị nhưng chưa tạo được ảnh hưởng rộng rãi trên thế giới. Theo bà, các nhà khoa học cần làm gì để thay đổi điều đó?

- Tôi có ba gợi ý dành cho các nhà khoa học Việt Nam:

Thứ nhất, hãy tích cực tham dự các hội nghị khoa học khu vực và quốc tế. Các tổ chức nghiên cứu cũng cần tạo điều kiện để nhà khoa học có những cơ hội như vậy.

Thứ hai, hãy hướng tới công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học quốc tế để công trình tiếp cận cộng đồng học thuật rộng lớn hơn.

Thứ ba, nên tham gia các hiệp hội khoa học chuyên ngành. Tôi cũng là thành viên của một hiệp hội nghiên cứu HPV, nơi quy tụ nhiều chuyên gia quốc tế.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 4
TS Aimée R. Kreimer chia sẻ kinh nghiệm giúp các nhà khoa học Việt Nam mở rộng kết nối và nâng cao uy tín học thuật quốc tế (Ảnh: Hải Yến).

Thông qua những mạng lưới này, các nhà khoa học có thể chia sẻ công việc, gặp gỡ những chuyên gia hàng đầu và từng bước xây dựng quan hệ hợp tác.

Không ai tự nhiên được cộng đồng khoa học quốc tế biết đến. Nếu muốn công trình của mình tạo được ảnh hưởng rộng rãi, trước hết chúng ta phải chủ động chia sẻ và kết nối.

Tại Việt Nam, số lượng công bố quốc tế là một trong những tiêu chí đánh giá nhà khoa học. Ở môi trường nghiên cứu của bà, việc đánh giá được thực hiện như thế nào để khuyến khích những công trình có giá trị lâu dài?

- Tại Mỹ, chúng tôi cũng có những chỉ tiêu đánh giá kết quả nghiên cứu. Tuy nhiên, ở cơ quan tôi công tác, việc đánh giá không đơn thuần dựa trên số lượng công trình mà chú trọng chất lượng và khả năng công bố trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín.

Cách đánh giá này khuyến khích chúng tôi theo đuổi những đề tài khó, thậm chí có mức độ rủi ro cao. Bởi nếu thành công, những nghiên cứu ấy có thể tạo ra ảnh hưởng lớn trong cộng đồng khoa học và góp phần nâng cao uy tín học thuật của nhà nghiên cứu.

Để xây dựng uy tín và nâng cao độ tin cậy của công trình, quy trình bình duyệt cũng đóng vai trò quan trọng. Thông qua việc được các nhà khoa học khác xem xét, phản biện, kết quả nghiên cứu có thêm cơ sở để được cộng đồng chuyên môn công nhận. Chúng tôi cũng tích cực tham gia các hội nghị khoa học để chia sẻ kết quả, trao đổi ý tưởng và tìm kiếm cơ hội hợp tác, đưa nghiên cứu vào thực tiễn.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu cho các quốc gia khác

Qua những công trình được giới thiệu tại Hội nghị quốc gia “Thúc đẩy phòng ngừa và kiểm soát HPV tại Việt Nam”, bà đánh giá thế nào về năng lực nghiên cứu và tiềm năng hợp tác của các nhà khoa học Việt Nam?

- Tôi thực sự ấn tượng với những nghiên cứu được các nhà khoa học Việt Nam trình bày tại hội nghị lần này, từ khoa học hành vi đến các vấn đề liên quan đến vaccine HPV, tỷ lệ nhiễm virus và ung thư cổ tử cung.

Những kết quả đó cho thấy các nhà khoa học Việt Nam đã triển khai nhiều hướng nghiên cứu đáng chú ý, đồng thời mở ra cơ hội để chúng tôi tìm kiếm những điểm chung về chuyên môn và thúc đẩy hợp tác trong tương lai.

Với tôi, giá trị của hợp tác khoa học không chỉ nằm ở việc cùng thực hiện một công trình hay công bố kết quả nghiên cứu, mà còn ở quá trình các bên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ kiến thức và học hỏi lẫn nhau.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 5
Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 6

TS Aimée R. Kreimer trình bày nghiên cứu về vaccine HPV một liều tại Hội nghị quốc gia “Thúc đẩy phòng ngừa và kiểm soát HPV tại Việt Nam” ngày 12/11 (Ảnh: Ban tổ chức).

Việt Nam đã có kế hoạch đưa vaccine HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ năm 2026, với lộ trình triển khai miễn phí cho một số nhóm trẻ em gái. Bà đánh giá thế nào về chính sách này?  

- Tôi cho rằng Việt Nam đang đi đúng hướng và có cơ hội đạt được những bước tiến quan trọng trong phòng, chống ung thư cổ tử cung, thậm chí trở thành hình mẫu để các quốc gia khác học hỏi.

Chúng ta không nhất thiết phải chờ đợi công nghệ mới hay những giải pháp đắt đỏ. Vaccine HPV đã có sẵn, điều quan trọng là đưa công cụ phòng bệnh này đến với những người cần được bảo vệ.

Các nghiên cứu của chúng tôi cho thấy một liều vaccine HPV có thể mang lại hiệu quả bảo vệ tương tự hai liều ở những nhóm đối tượng phù hợp. Hiện 98 trong số khoảng 160 quốc gia đã đưa vaccine HPV vào chương trình tiêm chủng áp dụng lịch tiêm một liều, bao gồm cả những nước phát triển như Canada, Australia và Vương quốc Anh.

Việt Nam có thể trở thành hình mẫu trong phòng ngừa và kiểm soát HPV - 7
TS Aimée R. Kreimer nhận định Việt Nam có cơ hội trở thành hình mẫu cho các quốc gia khác trong phòng, chống ung thư cổ tử cung (Ảnh: Hải Yến).

Đối với Việt Nam, lịch tiêm một liều có thể giúp giảm một nửa chi phí mua vaccine so với hai liều, đồng thời đơn giản hóa chương trình tiêm chủng và mở rộng khả năng tiếp cận.

Tuy nhiên, để chương trình thực sự phát huy hiệu quả, Việt Nam cần tập trung vào ba yếu tố: triển khai tiêm chủng, tăng cường truyền thông và thúc đẩy thay đổi hành vi. Chẳng hạn, làm thế nào để tiếp cận trẻ em gái đã nghỉ học hoặc sống ở vùng sâu, vùng xa? Làm sao giải quyết những thông tin sai lệch khiến người dân e ngại vaccine?

Bên cạnh đó, việc tiêm chủng cần được kết hợp với sàng lọc HPV ở phụ nữ để nâng cao hiệu quả phòng, chống ung thư cổ tử cung.

Đây cũng là những thách thức mà nhiều quốc gia đang đối mặt. Nếu Việt Nam triển khai thành công và đúc kết được kinh nghiệm thực tiễn, những bài học ấy có thể giúp các nước khác xây dựng chương trình phòng bệnh hiệu quả hơn.

Xin cảm ơn bà về cuộc trò chuyện!

Giải thưởng Chính VinFuture 2025 trị giá 3 triệu USD được trao cho 4 nhà khoa học gồm TS Douglas R. Lowy, TS John T. Schiller, TS Aimée R. Kreimer và GS Maura Gillison vì những khám phá và phát triển vaccine HPV nhằm phòng ngừa các bệnh ung thư do virus HPV gây ra.

Trong đó, các nghiên cứu lâm sàng mang tính bước ngoặt của TS Aimée R. Kreimer về hiệu quả của vaccine HPV một liều đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận vaccine trên toàn cầu. Lịch tiêm một liều hiện đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị cho những nhóm đối tượng phù hợp.

TS Aimée R. Kreimer là chuyên gia dịch tễ học bệnh truyền nhiễm, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), đồng thời là giảng viên kiêm nhiệm tại Trường Y thuộc Đại học Johns Hopkins.

Với hơn 135 công trình khoa học được công bố, bà có nhiều đóng góp quan trọng trong việc làm sáng tỏ mối liên hệ giữa HPV và ung thư, cũng như phát triển các giải pháp phòng ngừa.

Bà hiện là nghiên cứu viên chính trong nhiều thử nghiệm lâm sàng về vaccine HPV, trong đó có ESCUDDO, nghiên cứu về phác đồ tiêm vaccine HPV một liều thuộc sáng kiến Cancer Moonshot của Mỹ.

Mục tiêu nghiên cứu lâu dài của bà là kiểm soát và tiến tới loại trừ các bệnh ung thư do HPV gây ra.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Khoa học & Công nghệ

Xem tất cả →