Như Dân trí đã đưa tin máy bay điện thương mại do Trung Quốc tự phát triển mang tên CE-25A đã thực hiện thành công chuyến bay có người lái đầu tiên tại tỉnh Sơn Đông vào ngày 14/11 tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Cụ thể, máy bay điện đã chở theo hai phi công và một kỹ sư thử nghiệm bay trong suốt hành trình bay dài khoảng 60km kéo dài 16 phút 38 giây.
Máy bay điện chở khách CE-25A của Trung Quốc bay thử có người lái (Nguồn: XH_Lee23).
CE-25A đánh dấu bước tiến của quốc gia này trong phát triển máy bay điện phục vụ vận tải hành khách, với quy mô thiết kế lớn hơn nhiều mẫu máy bay điện cỡ nhỏ trước đó.
Máy bay nặng 10 tấn, chở được 19 hành khách
Theo thông số do Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) công bố, máy bay điện CE-25A có trọng lượng cất cánh tối đa 10 tấn, sức chở thiết kế 19 hành khách, tốc độ hành trình 300km/h, độ cao hành trình 2.400m và tầm bay 400km.
Đáng chú ý, CE-25A sử dụng hệ thống động lực điện phân tán, trong đó các động cơ điện dẫn động quạt dạng ống dẫn khí bố trí trên hai cánh để tạo lực đẩy. Theo phân tích của các chuyên trang hàng không, hệ thống này gồm 10 quạt, chia đều 5 chiếc mỗi bên cánh.
Theo Tân Hoa Xã, chữ "C" trong CE-25A là chữ cái đầu của China và COMAC, chữ "E" đại diện cho Electric. Số "25" liên quan đến quy chuẩn CCAR-25 của Trung Quốc dành cho máy bay vận tải. Chữ "A" chỉ sản phẩm đầu tiên trong dòng máy bay này.

Theo phân tích của Electrek, chuyên trang chuyên sâu về công nghệ, vào tháng 7/2023, COMAC, CATL (nhà sản xuất pin xe điện) và Đại học Giao thông Thượng Hải đã thành lập một liên doanh với vốn đăng ký 600 triệu nhân dân tệ để phát triển máy bay điện.
Vào thời điểm đó, CATL vừa công bố loại pin "condensed" (pin cô đặc) của mình, tuyên bố mật độ năng lượng đạt tới 500 Wh/kg ở cấp độ cell pin, đồng thời cho biết đang thử nghiệm các cell pin này theo tiêu chuẩn hàng không.
Mật độ năng lượng pin khoảng 500 Wh/kg từ lâu đã được xem là mục tiêu cần đạt được để cho phép chế tạo máy bay điện trên quy mô thương mại.
Tuy nhiên, thông số liên quan đến hệ thống pin như công nghệ, dung lượng và mật độ năng lượng hiện chưa được COMAC công bố chính thức.
Vì sao máy bay điện chở người vẫn là bài toán khó?
Máy bay sử dụng động cơ điện đã được nghiên cứu và thử nghiệm từ nhiều năm trước.
Theo tài liệu do Hội đồng Điều phối Quốc tế các Hiệp hội Công nghiệp Hàng không Vũ trụ (ICCAIA) trình lên Đại hội đồng Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) năm 2025, nhiều mẫu máy bay điện phục vụ hàng không chung đã được phát triển như: Taurus Electro, Airbus eFan và Rolls-Royce ACCEL.

Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ này vào hàng không gặp hạn chế do khả năng lưu trữ năng lượng của pin thấp hơn nhiều so với nhiên liệu máy bay.
Theo tài liệu của ICCAIA, 1kg nhiên liệu dùng cho máy bay Jet A-1 chứa khoảng 12.000 Wh năng lượng, trong khi 1kg pin lithium-ion dùng để cung cấp điện cho động cơ chỉ lưu trữ được khoảng 250 Wh.
Như vậy, với cùng khối lượng, nhiên liệu dùng cho máy bay Jet A-1 chứa lượng năng lượng lớn gấp khoảng 48 lần pin lithium-ion thông thường. Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chở khách và tầm bay của máy bay điện.
Nếu mang theo nhiều pin hơn để bay xa, máy bay sẽ phải dành thêm tải trọng cho hệ thống pin, đồng nghĩa với việc giảm khối lượng dành cho hành khách và hàng hóa. Ngược lại, nếu ưu tiên tải trọng chuyên chở, tầm bay có thể bị giới hạn.
Đồng thời, máy bay dùng nhiên liệu sẽ nhẹ dần trong quá trình bay do nhiên liệu liên tục được tiêu thụ. Ngược lại, máy bay điện vẫn phải mang gần như nguyên khối lượng bộ pin từ lúc cất cánh đến khi hạ cánh, dù lượng điện lưu trữ bên trong đã giảm.
Theo NASA, máy bay càng nặng càng cần công suất lớn hơn để duy trì chuyến bay. Bên cạnh đó, khoảng 20% năng lượng trong các hệ thống động lực điện hiện nay có thể bị tiêu tán thành nhiệt và cần được xử lý bằng hệ thống làm mát.
Đối với máy bay điện cỡ lớn, hệ thống làm mát bổ sung có thể làm tăng khối lượng và nhu cầu năng lượng của máy bay.
Để đưa máy bay điện vào khai thác thương mại, các sân bay cũng cần được trang bị hệ thống cung cấp và phân phối điện phù hợp để sạc pin cho máy bay trong thời gian đỗ. Một phương án khác là thay bộ pin đã sử dụng bằng bộ pin được sạc đầy.
CE-25A đánh dấu thêm một bước trong quá trình phát triển máy bay sử dụng hoàn toàn động cơ điện. Tuy nhiên, mẫu máy bay này vẫn cần tiếp tục thử nghiệm và hoàn tất thủ tục chứng nhận trước khi có thể đưa vào khai thác thương mại.