Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Vì sao cùng nhiễm HPV, người tự khỏi, người tiến triển thành ung thư?

Hệ miễn dịch thường kiểm soát và đào thải HPV trong 1-2 năm, song nếu virus thuộc nhóm nguy cơ cao tồn tại dai dẳng, chúng có thể gây biến đổi tế bào, dẫn đến tổn thương tiền ung thư và ung thư sau nhiều năm.

Mã cổ phiếu liên quan:

Trong một lần khám sức khỏe, bà Nhàn, 54 tuổi, ở Hà Nội, phát hiện nhiễm HPV type 16 và có tế bào cổ tử cung bất thường. Trước đó, bà đã nhiều năm không tầm soát cổ tử cung định kỳ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bác sĩ đánh giá bà có nguy cơ tổn thương tiền ung thư mức độ cao. Sau khi cân nhắc tình trạng sức khỏe và việc bà đã mãn kinh, êkíp phẫu thuật cắt tử cung, bảo tồn hai buồng trứng. Kết quả giải phẫu bệnh xác định tổn thương tiền ung thư cổ tử cung mức độ CIN 2 - các tế bào biểu mô có biến đổi bất thường rõ nhưng chưa xâm lấn thành ung thư. Ba ngày sau mổ, bà xuất viện và tiếp tục tái khám theo lịch hẹn.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đang phẫu thuật cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đang phẫu thuật cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện đa khoa Tâm Anh

Thạc sĩ Nguyễn Diệu Thúy, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết diễn tiến sau khi nhiễm HPV phụ thuộc vào khả năng kiểm soát virus của cơ thể, type HPV và thời gian nhiễm. Theo Bộ Y tế, trên 90% trường hợp nhiễm HPV được cơ thể kiểm soát và đào thải tự nhiên, thường trong vòng một đến hai năm. Tuy nhiên, một số trường hợp nhiễm các type HPV nguy cơ cao, đặc biệt là type 16 và 18, virus có thể tồn tại dai dẳng. Đây là yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ xuất hiện những biến đổi bất thường ở tế bào cổ tử cung, hình thành tổn thương tiền ung thư và ung thư nếu không được phát hiện, xử trí phù hợp.

Theo thạc sĩ Diệu Thúy, bình thường, cơ thể có các cơ chế giúp sửa chữa DNA bị tổn thương, ngăn tế bào bất thường tiếp tục phân chia hoặc loại bỏ những tế bào không còn hoạt động bình thường. Tuy nhiên, hai protein E6 và E7 do HPV nguy cơ cao tạo ra có thể can thiệp vào các cơ chế bảo vệ này. Khi virus tồn tại lâu, các tế bào bất thường có thêm cơ hội tiếp tục phân chia và tích lũy biến đổi. Qua thời gian, những biến đổi này có thể tạo thành tổn thương tiền ung thư. Một số tổn thương có thể tiến triển thành ung thư xâm lấn nếu không được phát hiện và xử trí phù hợp. Theo WHO, quá trình hình thành ung thư cổ tử cung sau nhiễm HPV thường mất 15-20 năm hoặc nhanh hơn phụ thuộc vào sức khỏe của mỗi người. Người suy giảm miễn dịch có nguy cơ nhiễm HPV dai dẳng và xuất hiện tổn thương cổ tử cung nặng cao hơn. Hút thuốc lá cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ HPV tồn tại kéo dài và phát triển tổn thương tiền ung thư. Vì vậy, cùng nhiễm HPV nhưng diễn tiến bệnh ở mỗi người có thể khác nhau.

Kết quả xét nghiệm HPV dương tính không đồng nghĩa người bệnh đã mắc ung thư hoặc chắc chắn sẽ tiến triển thành ung thư. Xét nghiệm cho biết có phát hiện vật liệu di truyền của HPV trong mẫu bệnh phẩm tại thời điểm lấy mẫu hay không. Để đánh giá nguy cơ, bác sĩ cần xem xét type virus, kết quả tế bào học, tiền sử tầm soát và các thăm khám cần thiết. Tùy kết quả, người bệnh có thể cần theo dõi hoặc soi cổ tử cung để đánh giá thêm. Phát hiện tổn thương ở giai đoạn tiền ung thư giúp bác sĩ có cơ hội can thiệp trước khi tế bào xâm lấn.

Khi ung thư cổ tử cung đã hình thành, phương pháp điều trị tùy thuộc vào giai đoạn bệnh, có thể gồm phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị. Một số người bệnh ở giai đoạn sớm có thể được cân nhắc điều trị bảo tồn khả năng sinh sản. Phẫu thuật cắt tử cung làm mất khả năng tự mang thai, còn xạ trị vùng chậu có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng và khả năng mang thai. HPV nguy cơ cao còn có thể gây ung thư ở âm hộ, âm đạo, dương vật, hậu môn và vùng hầu họng.

Người dân tiêm vaccine HPV phòng bệnh tại trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Mộc Thảo
Người dân tiêm vaccine HPV phòng bệnh tại trung tâm tiêm chủng VNVC. Ảnh: Mộc Thảo

Thạc sĩ Diệu Thúy cho biết người đã nhiễm các type HPV hoặc mắc ung thư, tiền ung thư do HPV vẫn cần tiêm vaccine. Vaccine giúp phòng nhiễm mới các type HPV thuộc phạm vi bảo vệ và tránh tái nhiễm các type virus đã đào thải, qua đó giảm nguy cơ tổn thương tiền ung thư và ung thư liên quan. Vaccine không cần xét nghiệm trước khi tiêm, người đã quan hệ tình dục, sinh con vẫn tiêm được. Tại Việt Nam, vaccine HPV 9 type được chỉ định cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi. Trẻ từ 9 đến 14 tuổi chỉ cần tiêm 2 mũi giúp tiết kiệm chi phí.

Phụ nữ đã tiêm vaccine HPV vẫn cần tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ theo hướng dẫn. Nếu kết quả xét nghiệm HPV hoặc tế bào học bất thường, tái khám đúng hẹn giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và quyết định bước theo dõi hoặc xử trí phù hợp.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →