Tháng 8 vừa qua, ở Frisco, một thành phố của bang Texas (Mỹ), có một quán cà phê mới mở cửa. Ngày khai trương, khách đến để thử một thứ cà phê đi nửa vòng trái đất mới tới đây: cà phê Việt Nam. Quán mang tên Trung Nguyên E-Coffee. Cùng tháng, thêm một quán nữa mở ở Garland, cũng thuộc Texas. Theo Trung Nguyên Legend, tập đoàn hiện có 20 quán trên đất Mỹ.
Bốn năm trước, Trung Nguyên Legend mở quán đầu tiên ở Trung Quốc, trên đường Nam Kinh (Thượng Hải). Chủ tịch Đặng Lê Nguyên Vũ từng làm một phép tính giản dị về thị trường tỷ dân: Nếu mỗi người Trung Quốc chi 1 USD cho cà phê Trung Nguyên, tập đoàn có thể thu về cả tỷ USD. Giờ thương hiệu này có hơn 30 quán ở đó.
Những ly cà phê ở Texas chỉ là một lát cắt nhỏ của cuộc dịch chuyển lớn hơn nhiều. Ở vùng Caribe, Viettel vừa giành quyền triển khai mạng 4G, 5G tại Cộng hòa Dominica trong 20 năm. Tại Ấn Độ và Indonesia, VinFast đã có nhà máy ôtô điện của riêng mình.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy trong 10 tháng đầu năm, tổng vốn đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài, gồm cấp mới và điều chỉnh, đạt 3,41 tỷ USD, gấp 3,1 lần cùng kỳ năm trước. Có 132 dự án được cấp mới giấy chứng nhận đầu tư với tổng vốn của phía Việt Nam là 1,87 tỷ USD, gấp 2,5 lần cùng kỳ, cùng 34 lượt dự án điều chỉnh vốn.
Trong 37 quốc gia và vùng lãnh thổ nhận vốn, Lào dẫn đầu với 670,9 triệu USD, tiếp đến là Cộng hòa Dominica với 560 triệu USD và Campuchia với 487 triệu USD.
Từ mở nhà máy đến chi tiền thâu tóm
Theo ghi nhận của Dân trí, bên cạnh làn sóng doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam và thâu tóm nhiều thương hiệu lớn, các doanh nghiệp trong nước đã và đang chủ động “xuất ngoại”. Họ xây nhà máy, nhượng quyền kinh doanh, và có những ông chủ Việt mạnh tay chi hàng triệu USD mua lại công ty ở nước sở tại để đẩy nhanh quá trình mở rộng.
Viettel là một trong những tập đoàn tiên phong. Ngày 21/8, tập đoàn thông báo Tổng công ty cổ phần Đầu tư Quốc tế Viettel (Viettel Global) đã đấu thầu thành công quyền sử dụng 240 MHz phổ tần trên 3 băng tần tại Cộng hòa Dominica, phục vụ mạng di động 4G/5G trong thời hạn 20 năm. Đây là quốc gia có thu nhập bình quân đầu người khoảng 11.000 USD và là điểm đến thứ ba của Viettel tại châu Mỹ.
Theo kế hoạch Viettel công bố, trong 90 ngày sau khi trúng thầu, Viettel Global sẽ hoàn tất thủ tục thành lập pháp nhân và ký hợp đồng nhượng quyền chính thức với cơ quan quản lý viễn thông nước này. Khi đi vào vận hành, Cộng hòa Dominica sẽ là thị trường quốc tế thứ 11 của Viettel.
Đến nay, Viettel kinh doanh viễn thông tại 10 thị trường quốc tế, trong đó dẫn đầu thị phần tại 7 thị trường. Năm 2025, doanh thu từ khối thị trường nước ngoài đạt 3,34 tỷ USD, tăng 23,9%, đánh dấu năm thứ 9 liên tiếp tăng trưởng hai con số và đóng góp hơn 40% trong cơ cấu tăng trưởng chung của tập đoàn.

Vingroup cũng đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài với hai nhà máy VinFast tại Ấn Độ (khánh thành tháng 8/2025) và Indonesia (khánh thành tháng 12/2025). Quý III/2026, VinFast bàn giao 82.580 ô tô điện trên toàn cầu, tăng 116% so với cùng kỳ.
Theo thông tin Vingroup công bố cùng kết quả kinh doanh quý III, VinFast duy trì vị trí cao trong bảng xếp hạng các hãng xe thuần điện bán chạy nhất tại Ấn Độ, Indonesia và Philippines. Tại Philippines, VF 3 là mẫu xe thuần điện bán chạy nhất trong 8 tháng đầu năm với 2.906 xe, theo Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô nước này.
Trong lĩnh vực công nghệ, FPT đã mở nhà máy trí tuệ nhân tạo (AI Factory) tại Nhật Bản, dự án có tổng vốn dự kiến khoảng 200 triệu USD, và đặt lộ trình xây 5 nhà máy AI trên toàn cầu trong giai đoạn 2025-2030. Trước đó, FPT Software (thành viên của Tập đoàn FPT) liên tục “săn” công ty công nghệ ở Nhật Bản, Mỹ, châu Âu, giúp doanh nghiệp không chỉ gia tăng thị phần, mà còn sở hữu công nghệ, nhân lực và chuẩn quản trị quốc tế.
Tháng 5/2025, Nutifood “bắt tay” cùng ViPlus Dairy (Australia) thành lập liên doanh ViPlus Nutritional Australia với vốn đầu tư ban đầu hơn 3 triệu USD, phát triển thương hiệu sữa GippsNature.
Ở mảng F&B, không ít thương hiệu cà phê Việt đã “mang chuông đi đánh xứ người”. Riêng Trung Nguyên Legend đặt mục tiêu 130 quán tại Trung Quốc, 100 quán tại Mỹ, 20 quán tại Đài Loan (Trung Quốc) và mở rộng tới Melbourne (Australia), Canada, Ấn Độ, Nhật Bản.
Làn sóng này không chỉ có những cái tên quen thuộc. Ngày 30/10, TBS Group, một tập đoàn tư nhân kín tiếng thành lập từ năm 1989, ký biên bản ghi nhớ với chính quyền tỉnh Trung Java (Indonesia) về kế hoạch đầu tư khoảng 30 triệu USD (hơn 774 tỷ đồng) xây tổ hợp sản xuất giày, túi xách tại huyện Jepara. Tổ hợp có công suất thiết kế 8-10 triệu đôi giày mỗi năm, dự kiến tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động.
Trước đó khoảng hai năm, TBS đã thuê một xưởng tại Indonesia để vận hành thử nghiệm, đến nay có khoảng 2.000 công nhân. Doanh nghiệp này chuyên thiết kế, phát triển sản phẩm cho các thương hiệu lớn như Skechers, Coach, Decathlon, trước khi mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác.
Chia sẻ với Dân trí, ông Nguyễn Đức Thuấn - Chủ tịch TBS Group - nhấn mạnh Việt Nam đã hội nhập sâu vào toàn cầu. Doanh nghiệp Việt muốn trở thành doanh nghiệp toàn cầu thì không thể chỉ có nhà máy sản xuất hay kinh doanh ở một quốc gia, mà phải hiện diện ở nhiều quốc gia, giống như các doanh nghiệp FDI đầu tư ra thế giới để đi sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Theo ông, trong quá trình mở rộng, TBS vẫn giữ các hoạt động cốt lõi tại Việt Nam, gồm nghiên cứu và phát triển, trung tâm điều hành và quản lý chuỗi cung ứng.
Thương hiệu Việt đang trưởng thành trên toàn cầu
Bà Nguyễn Phi Vân - chuyên gia nhượng quyền và phát triển toàn cầu - dự báo giai đoạn 2026-2027 sẽ chứng kiến sự trưởng thành mạnh mẽ của các thương hiệu Việt trên thị trường toàn cầu. Theo bà, làn sóng doanh nghiệp Việt ra nước ngoài sẽ còn tăng tốc, không chỉ đem lại nguồn thu lớn mà còn góp phần nâng tầm vị thế quốc gia trên bản đồ kinh tế thế giới.
Chuyên gia cũng cho rằng sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn “xuất ngoại” không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng địa bàn kinh doanh, mà còn cho thấy bước chuyển quan trọng về chất trong tư duy phát triển của cộng đồng doanh nghiệp Việt.
“Từ chỗ chủ yếu dựa vào thị trường nội địa, nhiều doanh nghiệp đã chủ động coi đầu tư ra nước ngoài là tiền đề để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu”, bà Phi Vân nói.
Theo TS Nguyễn Khánh Linh, giảng viên ngành Quản trị, Đại học RMIT Việt Nam, doanh nghiệp Việt ra thị trường quốc tế cần những nhà quản lý hiểu luật chơi, văn hóa kinh doanh và người tiêu dùng ở thị trường mới. Doanh nghiệp có thể tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm quốc tế, cử đội ngũ sang học hỏi tại thị trường mục tiêu, hoặc tận dụng mạng lưới người Việt ở nước ngoài như một cầu nối ban đầu. M&A là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc để tạo thêm sức cộng hưởng và quy mô, cả trong nước lẫn ở nước ngoài.
“Vinamilk là một ví dụ, khi vừa nắm quyền chi phối Mộc Châu Milk trong nước, vừa sở hữu toàn bộ Driftwood Dairy tại Mỹ. Khi đã có đủ năng lực, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể ngồi vào bàn đàm phán ở vị trí bên mua, chứ không chỉ là bên được định giá”, TS Linh nói.

Những thương hiệu “trở về”
Ở chiều ngược lại, một số thương hiệu Việt từng về tay nhà đầu tư nước ngoài đang trở lại với chủ Việt.
Highlands Coffee là trường hợp mới nhất. Ngày 23/9, Tập đoàn Jollibee Foods Corporation (JFC, Philippines) công bố thỏa thuận bán 11% vốn tại Công ty cổ phần SF Vũng Tàu, pháp nhân nắm hoạt động kinh doanh Highlands Coffee tại Việt Nam, cho Công ty cổ phần Quốc tế Việt Thái (VTI) với giá khoảng 2.300 tỷ đồng.
VTI là đơn vị tiếp thị và bán lẻ hàng tiêu dùng do ông David Thái thành lập năm 1998, đồng thời là cổ đông sáng lập của Highlands Coffee. Khi giao dịch hoàn tất, VTI sẽ nâng sở hữu từ 40% lên 51% và trở lại vị trí cổ đông kiểm soát, còn JFC giữ 49%. Theo báo cáo tài chính quý III của JFC, đến ngày 10/11 giao dịch vẫn chưa hoàn tất do còn chờ chấp thuận của cơ quan quản lý và cổ đông.
Hơn một thập kỷ trước, VTI từng gây xôn xao khi bán cho JFC 49% mảng kinh doanh tại Việt Nam, trong đó có Highlands Coffee - “con cưng” mang lại danh tiếng cho ông David Thái. JFC sau đó nâng sở hữu lên mức chi phối 60%.
Chuỗi điện máy Nguyễn Kim thì đã trở lại thuộc sở hữu của doanh nghiệp Việt.
Theo báo cáo gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan ngày 23/12/2025, Central Retail ký hợp đồng mua bán cổ phần với Công ty cổ phần Pico Holdings để chuyển nhượng toàn bộ khoản đầu tư vào Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Công nghệ và Giải pháp mới NKT, doanh nghiệp mẹ của chuỗi Nguyễn Kim, cùng các đơn vị con.
Thương vụ trị giá khoảng 36 triệu USD và hoàn tất vào cuối tháng 4/2026. Central Retail mua 49% cổ phần NKT từ năm 2015 và mua nốt 51% còn lại vào tháng 6/2019.