
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng vào ngày 20/11, sau khi trở về từ hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Tổng thống Donald Trump nhận định chuyến công du châu Á kéo dài 4 ngày vừa qua là một trong những chuyến thăm khu vực thành công nhất của một tổng thống Mỹ trong lịch sử.
Tổng thống Trump mô tả cuộc gặp 3 bên đầu tiên trong lịch sử giữa 3 nhà lãnh đạo Mỹ - Nga - Trung Quốc tại Thâm Quyến là “một trong những hội nghị thượng đỉnh quốc tế quan trọng nhất trong nhiều năm qua”, đồng thời ca ngợi bầu không khí cũng như mối quan hệ cá nhân tốt đẹp giữa ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
“Mối quan hệ giữa 3 chúng tôi rất tuyệt vời”, ông nói, đồng thời cho biết các nhà lãnh đạo đã thảo luận về trách nhiệm chung trong việc ngăn chặn xung đột hạt nhân, cũng như hợp tác năng lượng, vấn đề Iran, bán đảo Triều Tiên và cuộc xung đột tại Ukraine.
Các cuộc thảo luận đã dẫn đến kết quả mà ông Trump gọi là tuyên bố hòa bình 3 bên đầu tiên giữa 3 nước, bao gồm các cam kết giảm thiểu rủi ro hạt nhân và mở rộng đối thoại giữa các cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới.
Về vấn đề Ukraine và an ninh hạt nhân trong cuộc gặp với Tổng thống Nga
Tổng thống Trump cho biết cuộc hội đàm song phương giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nga tập trung vào việc chấm dứt xung đột tại Ukraine, trong đó Tổng thống Putin bày tỏ mong muốn đạt được một giải pháp ngoại giao.
Ông Trump khẳng định ông Putin đã nhắc lại rằng cuộc xung đột này sẽ không bao giờ xảy ra nếu ông Trump đang nắm quyền, đồng thời cho rằng tình trạng giao tranh kéo dài phần lớn là do mối quan hệ cá nhân căng thẳng giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Khi được hỏi về khả năng đưa ra các bảo đảm an ninh cho Kiev theo mô hình Điều 5 của Hiệp ước NATO (nguyên tắc phòng vệ tập thể của NATO), ông Trump từ chối thảo luận vấn đề này trước khi một thỏa thuận hòa bình đạt được.
“Tôi không muốn bàn về các bảo đảm an ninh vì trước hết chúng ta cần phải đạt được một thỏa thuận”, ông nói thêm.
Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì quan hệ tốt đẹp với Nga - một cường quốc hạt nhân lớn, đồng thời lưu ý rằng kho vũ khí của Moscow chỉ đứng sau Washington.
“Việc tôi có mối quan hệ (với Nga) là điều rất tốt”, ông nói, lập luận rằng việc đối thoại trực tiếp với các nhà lãnh đạo của những quốc gia quyền lực nhất thế giới là một lợi thế cho an ninh của Mỹ.
Về vấn đề thương mại và “siêu trí tuệ” trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc
Tổng thống Trump mô tả cuộc gặp song phương với Chủ tịch Tập Cận Bình “rất hiệu quả”. Ông cho biết hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về thương mại, công nghệ tiên tiến và các phương thức quản lý cạnh tranh kinh tế giữa Washington và Bắc Kinh.
Tổng thống Mỹ cũng ca ngợi sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc cùng quá trình chuyển đổi Thâm Quyến thành một trung tâm kinh tế và công nghệ trọng điểm. Ông Trump so sánh cơ sở hạ tầng hiện đại của thành phố này với tình trạng xuống cấp tại một số đô thị ở Mỹ.
Ông Trump cũng tiết lộ một thỏa thuận với ông Tập Cận Bình về việc cùng xây dựng các biện pháp bảo vệ đối với trí tuệ nhân tạo tiên tiến - hay theo cách gọi của nhà lãnh đạo Mỹ là “siêu trí tuệ”.
Tuy nhiên, ông Trump bác bỏ khả năng cho phép Trung Quốc tiếp cận các loại chip tiên tiến nhất của Mỹ, khẳng định chỉ những công nghệ thế hệ cũ mới có thể được cân nhắc xuất khẩu.
Ông cũng cho biết Washington và Bắc Kinh đang đàm phán một thỏa thuận thương mại toàn diện, mà theo ông, sẽ mang lại lợi ích cho cả hai nước.
Bác bỏ chỉ trích
Tổng thống Trump phản bác các ý kiến chỉ trích cách tiếp cận ngoại giao của ông, đồng thời phủ nhận quan điểm cho rằng việc duy trì quan hệ thân thiện với Nga và Trung Quốc là một bất lợi.
“Tôi có mối quan hệ tuyệt vời với ông Putin, đó là một điều rất tốt. Tôi cũng có mối quan hệ tuyệt vời với ông Tập. Đó cũng là một điều tốt. Và nhờ vậy mà đất nước chúng ta được an toàn”, ông Trump khẳng định.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đồng tình với quan điểm này, nhấn mạnh việc duy trì đối thoại thường xuyên giữa 3 cường quốc hạt nhân là yếu tố thiết yếu đối với sự ổn định quốc tế.
“Ý kiến cho rằng 3 nhà lãnh đạo (Mỹ, Nga, Trung Quốc) không nên thường xuyên trao đổi với nhau không chỉ vô lý mà còn nguy hiểm”, ông Rubio nói.
Theo ông Rubio, hội nghị thượng đỉnh giữa 3 nhà lãnh đạo đã đặt nền tảng cho các hoạt động ngoại giao sâu rộng hơn, bao gồm những thỏa thuận tiềm năng về thương mại và an ninh.