Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

Lầu Năm Góc bất ngờ siết hợp tác quốc phòng với Canada

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã áp những hạn chế mới về quan hệ quốc phòng giữa Mỹ và Canada, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước tiếp tục căng thẳng.

CafeF (cafef.vn) · Tác giả: Theo Bình Giang 31 phút trước Đọc bài gốc tại CafeF ↗
Lầu Năm Góc bất ngờ siết hợp tác quốc phòng với Canada
Ảnh minh họa bản tin · Nguồn: CafeF (cafef.vn)

"Cái tát vào mặt"

Báo Washington Post dẫn lời các quan chức cho biết, ông Hegseth đã ban hành chỉ thị này trong văn bản mật được lưu hành từ tuần trước. Đây là thông tin chưa từng được công bố trước đó.

Một quan chức giấu tên nói với tờ báo rằng, những hạn chế mới chắc chắn sẽ bị người Canada xem là “cái tát vào mặt”.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell nói rằng bộ này đang “thực hiện các bước nhằm bảo đảm hoạt động hợp tác với Canada phục vụ các mục tiêu quốc phòng cụ thể của Mỹ, và cuối cùng sẽ hỗ trợ tái củng cố quan hệ quốc phòng”.

Ông Parnell cho biết, Bộ Chiến tranh Mỹ “đang ưu tiên những cơ hội hợp tác song phương nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của lãnh thổ hai nước và khu vực bán cầu mà hai bên cùng chia sẻ, đồng thời hỗ trợ Canada thực hiện các nghĩa vụ trong NATO”.

Theo ông Parnell, chỉ thị của Bộ trưởng Hegseth sẽ không ảnh hưởng đến việc chia sẻ thông tin tình báo quốc phòng, cũng như cách thức quân đội Mỹ và Canada phối hợp thông qua liên minh quân sự NATO và Bộ Tư lệnh Phòng thủ không gian Bắc Mỹ (NORAD).

Mỹ và Canada là những thành viên sáng lập NATO - liên minh được thành lập sau Thế chiến 2. Hai nước cũng phối hợp hằng ngày tại trụ sở NORAD ở bang Colorado, nhằm bảo vệ không phận và các đường biên giới trên biển của cả 2 quốc gia.

Nhà Trắng chuyển các câu hỏi đến Lầu Năm Góc. Đại sứ quán Canada tại Washington không phản hồi đề nghị bình luận.

Mỹ và Canada có mối quan hệ gần gũi trong nhiều thập niên và có chung đường biên giới dài khoảng 8.891 km. Quân đội Canada từng triển khai lực lượng sát cánh cùng binh sĩ Mỹ trong các chiến dịch quân sự, trong đó có cuộc chiến tại Afghanistan. Ít nhất 158 binh sĩ Canada đã thiệt mạng và 2.000 người khác bị thương tại đây.

Canada cũng là thành viên của liên minh tình báo Ngũ nhãn, một cơ chế chia sẻ thông tin tình báo tồn tại nhiều thập niên, bao gồm Mỹ, Anh, New Zealand và Úc.

Một quan chức thuộc 1 trong các quốc gia thành viên Ngũ nhãn cho biết, Mỹ chưa đưa ra bất kỳ thông báo chính thức nào về việc thay đổi hoạt động chia sẻ thông tin tình báo. Tuy nhiên, trong năm qua, các quan chức Mỹ đã chia sẻ ít thông tin hơn “trên nhiều nền tảng khác nhau”.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Donald Trump thường xuyên chỉ trích mức chi tiêu quốc phòng của Canada, và xếp Ottawa cùng các đồng minh NATO khác vào nhóm những nước mà ông cho rằng đã quá phụ thuộc vào Mỹ về an ninh.

Ông cũng chỉ trích quan hệ thương mại giữa Mỹ và Canada, cho rằng Mỹ không nhận được lợi ích tương xứng.

Kể từ khi tái đắc cử năm 2024, ông Trump càng gia tăng sức ép lên Canada, thậm chí nhiều lần gợi ý rằng nước này nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ. Ban đầu, các quan chức Canada cho biết họ nghĩ ông Trump chỉ nói đùa, nhưng Tổng thống Mỹ liên tục nhắc lại và nhấn mạnh ý tưởng sáp nhập Canada.

Cuối cùng, trong cuộc gặp tại Phòng Bầu dục hồi tháng 5/2025, Thủ tướng Canada Mark Carney nói thẳng với ông Trump rằng Canada “không phải để bán” và “sẽ không bao giờ được đem ra bán”.

Các chính sách kinh tế của ông Trump càng khiến quan hệ song phương thêm căng thẳng. Ngay sau khi nhậm chức, ông đã phát động một cuộc chiến thương mại với Canada, áp thuế lên thép, nhôm và nhiều mặt hàng khác của nước này. Canada đáp trả bằng các biện pháp thuế quan trả đũa.

Canada cũng tìm cách giảm phụ thuộc vào vũ khí Mỹ.

Hồi tháng 3, Thủ tướng Carney tuyên bố Canada đã nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 2% GDP - mục tiêu mà NATO đặt ra cho tất cả các thành viên. Trước những mối đe dọa an ninh, năm ngoái NATO đặt ra mục tiêu mới: các nước thành viên phải nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035.

Mỉa mai và mâu thuẫn

Tương tự Tổng thống Trump, ông Hegseth nhiều lần chế giễu quân đội Canada và xem nhẹ đóng góp của các đồng minh Mỹ trong các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan.

Hồi tháng 8, ông Hegseth đăng lại trên mạng xã hội bức ảnh chụp một nữ học viên quân sự Canada ở tuổi thiếu niên cùng người hướng dẫn của cô. Ông viết: “Đây là chuyện có thật”, dường như nhằm chế giễu ngoại hình của họ.

Bài đăng bị nhiều quan chức Canada chỉ trích, cho rằng đó là hành động ác ý và không phù hợp.

“Điều đó hoàn toàn không xứng đáng với phẩm giá của chức vụ mà ông ấy đang nắm giữ”, Bộ trưởng Quốc phòng Canada David McGuinty nói với báo chí.

Ông Hegseth cũng bị chỉ trích tại Canada sau khi tuyên bố rằng chỉ có “1 hoặc 2” đồng minh của Mỹ tại Afghanistan thực sự tham gia chiến đấu trong cuộc chiến này.

Theo ông, người Mỹ từng có câu nói đùa rằng ISAF – viết tắt của Lực lượng Hỗ trợ An ninh quốc tế tại Afghanistan – thực chất có nghĩa là “I saw Americans fighting” (Tôi nhìn người Mỹ chiến đấu).

Căng thẳng giữa 2 nước đã đẩy các sĩ quan quân đội cấp cao của Mỹ vào những tình huống khó xử.

Hồi tháng 9, một phóng viên Canada hỏi Đô đốc Samuel Paparo - Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, rằng trong hoàn cảnh nào ông sẽ tuân theo mệnh lệnh phát động hành động quân sự chống lại Canada.

Ông Paparo tỏ ra vô cùng sửng sốt trước câu hỏi này. Ông cho rằng “kịch bản đó hoàn toàn và tuyệt đối phi lý”, đồng thời nhận xét câu hỏi mang nặng cảm xúc một cách không cần thiết.

“Vậy ông có thể vui lòng hỏi tôi thêm rằng kế hoạch tấn công của tôi đối với người sao Hỏa là gì không?” ông Paparo nói.

Nguồn xuất bản gốc: CafeF (cafef.vn) · Tác giả: Theo Bình Giang N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →