Chuyển tới nội dung chính
Khoa học & Công nghệ · Điểm tin đa nguồn

Tàu Voyager 1 gặp sự cố khi bay cách Trái Đất một ngày ánh sáng

Tàu vũ trụ Voyager 1 của NASA đạt khoảng cách một ngày ánh sáng tính từ Trái Đất, nhưng lỗi máy tính mới phát sinh khiến tàu không thể truyền dữ liệu khoa học.

Theo Live Science, ngày 14/11, đội phụ trách nhiệm vụ Voyager phát hiện tàu thăm dò gần 50 năm tuổi ngừng gửi dữ liệu khoa học về Trái Đất. Lần gần nhất các kỹ sư phải đối mặt vấn đề tương tự là năm 2024.

Đến ngày 19/11, cả nhóm vẫn chưa thể giải quyết trục trặc. Tuy nhiên, IFL Science đưa tin ăngten thuộc Mạng lưới Không gian sâu của NASA ở Canberra, Australia, thu được một tín hiệu "sóng mang" dùng để truyền dữ liệu khoa học và kỹ thuật từ tàu Voyager 1 về Trái Đất, qua đó xác nhận tàu thăm dò vẫn có nguồn điện và quay đúng hướng. Sóng mang là tín hiệu sóng vô tuyến ổn định dùng làm nền để chứa dữ liệu truyền đi xa. Dù dữ liệu bên trong có thể bị lỗi hoặc không thể đọc, việc bắt được sóng mang cho thấy bộ phát sóng của tàu vẫn chạy.

"Sự cố bất thường mà chúng tôi đang gặp phải từng xảy ra trước đây", Suzanne Dodd, quản lý dự án Voyager, phát biểu tại họp báo của NASA hôm 19/11. Bà tin chắc dữ liệu khoa học sẽ sớm được truyền trở lại.

Dựa vào tín hiệu sóng mang, đội kỹ sư xác nhận tàu Voyager 1 đã đạt mốc khoảng cách một ngày ánh sáng tính từ Trái Đất (khoảng 25,9 tỷ km) vào ngày 18/11. Ở khoảng cách này, tín hiệu vô tuyến cần 24 giờ để di chuyển với tốc độ ánh sáng từ Trái Đất đến tàu Voyager 1 và ngược lại.

Dodd giải thích, khoảng cách khổng lồ kết hợp với phần cứng lâu năm khiến việc xử lý sự cố trên tàu trở nên cực kỳ khó khăn. Các chuyên gia mất hai ngày để xác định bất kỳ vấn đề nào xảy ra với tàu, do đó họ không thể hành động nhanh chóng và tốc độ dữ liệu rất thấp.

Mô phỏng tàu Voyager 1 hoạt động trong không gian liên sao. Ảnh: NASA
Mô phỏng tàu Voyager 1 hoạt động trong không gian liên sao. Ảnh: NASA

Theo NASA, sự cố hiện nay nhiều khả năng bắt nguồn từ máy tính trên tàu Voyager - chịu trách nhiệm thu thập dữ liệu từ thiết bị khoa học và truyền về Trái Đất dưới định dạng đọc được. Con tàu từng đối mặt vấn đề tương tự vào tháng 11/2023 khiến Voyager 1 không thể chia sẻ dữ liệu khoa học cho đến khi kỹ sư tìm ra cách giải quyết vào tháng 6/2024. NASA cho biết đội phụ trách đang xử lý sự cố mới theo hướng trước đó. Nếu việc sửa chữa thành công, Voyager 1 sẽ tiếp tục truyền dữ liệu từ hai thiết bị khoa học còn lại gồm từ kế - đo từ trường trong không gian liên sao và máy dò sóng plasma - đo hạt tích điện trong môi trường.

Space cho biết Voyager 1 là tàu vũ trụ bay xa nhất từ Trái Đất sau khi được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida vào ngày 5/9/1977, vài tuần sau tàu Voyager 2. Dodd chia sẻ tàu Voyager 2 đang hoạt động tốt trong hành trình qua không gian liên sao với ba thiết bị khoa học. Cả hai tàu vũ trụ vẫn thực hiện đo lường dọc đường để thu thập dữ liệu khoa học, dù nguồn cung cấp đang cạn kiệt dần buộc các kỹ sư phải tắt bớt một số thiết bị và áp dụng nhiều mẹo sáng tạo khác nhằm tận dụng tối đa thời gian hoạt động của chúng.

Bộ đôi tàu Voyager tiếp tục mất 4 watt năng lượng mỗi năm (năng lượng ban đầu là 470 watt mỗi chiếc). Thách thức không chỉ nằm ở năng lượng mà cả nhiên liệu đẩy hydrazine có khả năng bị đóng băng. Đích đến tiếp theo của Voyager 1 là gần một ngôi sao cách Trái Đất 17 năm ánh sáng, trong chòm sao Tiểu Hùng nhưng con tàu chắc chắn sẽ hết năng lượng hạt nhân vào thời điểm đó. Tiếp theo, nó sẽ tiếp tục trôi dạt vô thời hạn giữa những vì sao trong không gian, mang theo một Đĩa vàng chứa hình ảnh, âm nhạc và thông tin về sự sống trên Trái Đất.

An Khang tổng hợp

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Khoa học & Công nghệ

Xem tất cả →