
Tàu quỹ đạo Mars Reconnaissance Orbiter của NASA chụp được hình ảnh những vệt tối trông giống hàng cây mọc trên các đụn cát phủ băng ở vùng cực bắc sao Hỏa. Bức ảnh được chụp bằng camera HiRISE trên tàu Mars Reconnaissance Orbiter.
Trong ảnh, những vệt tối kéo dài từ đỉnh các đụn cát xuống sườn dốc trông giống thân và cành cây giữa một khu rừng kỳ bí. Tuy nhiên, khi xoay ngược hình ảnh, các nhà khoa học nhận ra đây là những dòng cát sẫm màu đang trượt xuống sườn đụn cát, theo trang ScienceAlert ngày 20-11.
Hiện tượng này bắt nguồn từ sự thay đổi mùa trên sao Hỏa. Trong mùa đông khắc nghiệt, carbon dioxide trong khí quyển đóng băng, tạo thành lớp băng khô bao phủ các đụn cát ở vùng cực.

Khi mùa xuân đến, ánh nắng Mặt trời làm lớp băng nóng lên và chuyển trực tiếp từ thể rắn sang thể khí, không qua trạng thái lỏng. Quá trình này gọi là thăng hoa.
Ánh sáng có thể xuyên qua lớp băng, làm nóng bề mặt cát bên dưới khiến khí carbon dioxide tích tụ đôi khi thoát ra đột ngột, cuốn theo cát từ bên trong lớp băng.
Những dòng cát trượt xuống sườn đụn cát để lại các vệt tối dài, tạo hình dáng giống những hàng cây nhìn từ trên cao.
Trong bức ảnh năm 2008, camera HiRISE thậm chí ghi lại được một đám bụi nhỏ bốc lên khi cát trượt xuống.
Một nghiên cứu công bố năm 2011 trên tạp chí Science, do nhà khoa học hành tinh Candice Hansen-Koharcheck thuộc Viện Khoa học hành tinh (Mỹ) cùng các cộng sự thực hiện, đã so sánh hình ảnh các đụn cát ở cực bắc sao Hỏa qua nhiều năm.
Kết quả cho thấy địa hình thay đổi đáng kể theo mùa, với những rãnh mới xuất hiện và cát tích tụ ở chân các sườn dốc.
Tại 5 đụn cát được khảo sát, rìa dưới của sườn dốc dịch chuyển từ 2,2 - 4,7m chỉ trong một năm trên sao Hỏa.
Đến mùa hè, lớp băng biến mất, các vệt cát tối cũng dần bị gió phân tán và địa hình trở nên bằng phẳng hơn.
Khi mùa đông quay lại, băng tiếp tục bao phủ các đụn cát, tạo điều kiện để hiện tượng "khu rừng ma" xuất hiện một lần nữa vào mùa xuân.
