Chuyển tới nội dung chính
Khoa học & Công nghệ · Điểm tin đa nguồn

Tại sao xì hơi lại có mùi khó chịu?

(Dân trí) - Trung bình, một người khỏe mạnh xì hơi khoảng 14-20 lần mỗi ngày. Đây là hoạt động sinh lý bình thường, giúp cơ thể giải phóng lượng khí tích tụ trong đường ruột.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 5 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Tuy nhiên, tại sao những luồng khí này đôi khi lại có mùi khó chịu đến vậy?

Thực chất, khí xì hơi được tạo ra một phần nhờ hoạt động của hàng nghìn tỷ vi sinh vật, chủ yếu là vi khuẩn, cư trú trong đường ruột. Chúng giúp phân giải những thành phần thức ăn mà cơ thể không thể tiêu hóa hoàn toàn, đặc biệt là một số loại carbohydrate và chất xơ.

Trong quá trình lên men thức ăn, vi khuẩn tạo ra nhiều loại khí khác nhau. Lượng khí này kết hợp với không khí chúng ta vô tình nuốt vào khi ăn uống và một số khí sinh ra từ quá trình tiêu hóa, sau đó di chuyển dọc theo đường ruột và được thải ra ngoài qua hậu môn.

Xì hơi là một hoạt động sinh lý bình thường, cho thấy quá trình tiêu hóa và lên men thức ăn trong đường ruột đang diễn ra. Việc giải phóng lượng khí tích tụ cũng giúp giảm cảm giác căng tức, đầy hơi và khó chịu ở bụng.

Bên trong một lần xì hơi có gì?

Phần lớn khí xì hơi không có mùi. Thành phần của chúng chủ yếu gồm các loại khí vốn hiện diện trong không khí hoặc được tạo ra trong quá trình tiêu hóa, như nitơ, hydro, carbon dioxide, oxy và metan.

Tỷ lệ các thành phần này thay đổi đáng kể tùy theo từng người, chế độ ăn uống và hệ vi sinh vật đường ruột. Trong đó, nitơ có thể đến từ không khí được nuốt vào, còn hydro, carbon dioxide và metan chủ yếu liên quan đến hoạt động lên men của vi khuẩn.

Thủ phạm thực sự gây ra mùi khó chịu chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ, chủ yếu là các hợp chất chứa lưu huỳnh. Trong đó, hydro sunfua tạo ra mùi trứng thối đặc trưng, metanthiol có mùi hăng giống bắp cải thối hoặc rau đang phân hủy, còn dimetyl sunfua mang mùi đặc trưng, đôi khi được mô tả giống mùi rau họ cải hoặc một số loại hải sản.

Điều đáng chú ý là khứu giác con người rất nhạy với một số hợp chất lưu huỳnh. Chỉ cần một lượng hydro sunfua cực nhỏ trong không khí cũng có thể được phát hiện bằng mũi. Đây là lý do một luồng khí xì hơi có thể gần như không đáng kể về thể tích nhưng vẫn tạo ra mùi rất khó chịu.

Tại sao xì hơi lại có mùi khó chịu? - 1
Có thể bạn nghĩ xì hơi thật là bất lịch sự, nhưng việc này hoàn toàn bình thường. Một người có thể thải khí qua đường hậu môn trung bình 14-20 lần mỗi ngày (Ảnh: Sandra Fauconnier).

Nguồn gốc tạo nên những luồng khí "nặng mùi"

Loại khí và lượng khí được thải ra phụ thuộc đáng kể vào thực đơn hằng ngày cũng như hoạt động của hệ vi sinh vật đường ruột.

Các loại thực phẩm giàu chất xơ và carbohydrate khó tiêu hóa, chẳng hạn đậu, ngũ cốc nguyên hạt, có thể thúc đẩy quá trình lên men của vi khuẩn, khiến lượng khí sinh ra tăng lên. Một số chất tạo ngọt thay thế đường, đặc biệt là sorbitol và mannitol, cũng có thể gây đầy hơi và tăng lượng khí trong đường ruột.

Những thực phẩm này có thể khiến bạn xì hơi thường xuyên hơn. Tuy nhiên, lượng khí nhiều không đồng nghĩa với việc mùi sẽ nặng hơn. Mùi khó chịu chủ yếu phụ thuộc vào sự hiện diện của các hợp chất chứa lưu huỳnh.

Thức ăn cung cấp các axit amin để cơ thể tổng hợp protein. Trong đó, methionine và cysteine là 2 axit amin có chứa lưu huỳnh, hiện diện trong nhiều loại thực phẩm giàu protein như thịt, trứng và sữa. Khi được vi khuẩn đường ruột phân giải, các hợp chất này có thể góp phần tạo ra những khí chứa lưu huỳnh.

Bên cạnh đó, nhóm rau họ cải như bắp cải, bông cải xanh (súp lơ xanh), súp lơ trắng và cải Brussels cũng chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh. Khi tiêu thụ những thực phẩm này, một số hợp chất có thể được vi khuẩn đường ruột chuyển hóa, góp phần tạo ra mùi đặc trưng của khí xì hơi.

Mùi xì hơi có thể thay đổi theo chế độ ăn uống và hoạt động của hệ tiêu hóa. Nếu tình trạng đầy hơi, xì hơi nhiều hoặc có mùi bất thường kéo dài, đặc biệt đi kèm đau bụng, tiêu chảy, táo bón hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Một số vấn đề như hội chứng ruột kích thích hoặc không dung nạp thực phẩm có thể gây ra những triệu chứng này.

Những sự thật thú vị về xì hơi

Trên thực tế, con người không thể nhịn xì hơi vô thời hạn. Khi lượng khí tích tụ trong đường ruột tăng lên, cơ thể sẽ tạo ra cảm giác muốn giải phóng chúng. Âm thanh đặc trưng phát ra khi xì hơi là kết quả của sự rung động ở cơ vòng hậu môn và các mô xung quanh khi khí thoát ra ngoài.

Tại sao xì hơi lại có mùi khó chịu? - 2
Xì hơi là một hoạt động sinh lý tự nhiên của cơ thể (Ảnh: Flickr).

Trong lịch sử, xì hơi cũng là đề tài xuất hiện trong nhiều câu chuyện hài hước của nhân loại. Theo Sách Kỷ lục Guinness Thế giới, một câu đùa của người Sumer có niên đại khoảng 3.900 năm được xem là một trong những câu chuyện hài hước cổ nhất từng được ghi chép. Nội dung câu đùa đề cập đến chuyện một cô dâu xì hơi trong lòng chồng.

Xì hơi cũng có thể trở nên thường xuyên hơn khi đi máy bay. Ở độ cao lớn, áp suất trong khoang máy bay thấp hơn so với mặt đất, khiến lượng khí trong đường ruột giãn nở. Điều này có thể làm tăng cảm giác đầy hơi và nhu cầu giải phóng khí của hành khách.

Để hạn chế mùi khó chịu trong không gian kín, một số sản phẩm như đệm ghế, chăn hoặc đồ lót tích hợp vật liệu hấp thụ mùi, chẳng hạn than hoạt tính, đã được nghiên cứu và phát triển. Tuy nhiên, những giải pháp này chưa được sử dụng phổ biến trên các chuyến bay thương mại.

Dù mùi xì hơi có thể gây khó chịu cho những người xung quanh, đây vẫn là một hoạt động sinh lý tự nhiên của cơ thể. Mùi đặc trưng chủ yếu xuất phát từ một lượng rất nhỏ các hợp chất hóa học được tạo ra trong quá trình vi khuẩn đường ruột phân giải thức ăn.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Khoa học & Công nghệ

Xem tất cả →