Dùng AI bảo vệ lính cứu hỏa trong đám cháy
Khi tiến sâu vào một tòa nhà đang cháy, lính cứu hỏa không chỉ đối mặt với nhiệt độ cao, khói và khí độc mà còn có nguy cơ mất phương hướng, gặp sự cố khiến lực lượng bên ngoài khó tiếp cận.
Xuất phát từ bài toán này, nhóm sinh viên Đại học Phenikaa đã phát triển hệ thống thiết bị đeo có khả năng giám sát hoạt động và cảnh báo nguy hiểm theo thời gian thực, ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại biên (Edge AI).

Bùi Việt Hoàn, sinh viên ngành Kỹ thuật Y sinh, Đại học Phenikaa, cho biết hệ thống gồm các thiết bị được bố trí tại hai vị trí trên cơ thể người lính cứu hỏa.
Thiết bị gắn trên mũ bảo hộ có nhiệm vụ đo nồng độ khí độc, khói bụi để đánh giá mức độ nguy hiểm của môi trường xung quanh. Trong khi đó, thiết bị đeo ở thắt lưng có khả năng nhận diện hoạt động và theo dõi vị trí của người chiến sĩ.
Điểm nổi bật của hệ thống là ứng dụng AI ở hai tầng. Tầng thứ nhất sử dụng mô hình TinyML (công nghệ học máy trên các thiết bị có tài nguyên tính toán hạn chế) để nhận diện hoạt động, phát hiện tình huống té ngã ngay tại thiết bị.

Dữ liệu sau đó được truyền qua sóng vô tuyến về trạm chỉ huy, nơi mô hình AI thứ hai tiếp tục phân tích, đối chiếu kết quả nhằm đánh giá mức độ rủi ro và hỗ trợ người chỉ huy đưa ra quyết định cứu hộ.
“Hệ thống sẽ liên tục gửi dữ liệu về máy chủ để người chỉ huy có thể quan sát trực quan trạng thái của người chiến sĩ bên trong tòa nhà. Khi có sự cố xảy ra, hệ thống sẽ lập tức cảnh báo”, Bùi Việt Hoàn chia sẻ.
Để xác định vị trí của lính cứu hỏa trong môi trường không có tín hiệu GPS, nhóm sử dụng phương pháp định vị quán tính, dựa trên dữ liệu chuyển động để ước tính vị trí mà không phụ thuộc vào tín hiệu vệ tinh.
Hiện hệ thống mới được thử nghiệm ở quy mô từng chiến sĩ. Trong tương lai, nhóm hướng tới giám sát đồng thời cả đội hình cứu hỏa, nâng cao độ chính xác khi định vị, hạn chế cảnh báo sai và tích hợp thiết bị trực tiếp vào trang phục bảo hộ, mặt nạ phòng độc chuyên dụng.
Tìm người gặp nạn giữa rừng sâu mất sóng
Cũng lựa chọn bài toán cứu hộ, nhóm sinh viên đến từ Học viện Kỹ thuật Mật mã phát triển hệ thống hỗ trợ tìm kiếm người gặp nạn tại các khu vực rừng núi không có sóng điện thoại.
Đồng Quang Đại, đại diện nhóm, cho biết ý tưởng xuất phát từ những vụ mất tích, tai nạn trong quá trình du lịch mạo hiểm, khi nạn nhân không thể liên lạc với bên ngoài.

Hệ thống gồm 3 thành phần chính: thiết bị đeo cá nhân, trạm chuyển tiếp tín hiệu và trạm điều hành trung tâm.
Thiết bị đeo có khả năng thu thập dữ liệu vị trí, gửi tín hiệu SOS khi người dùng gặp nguy hiểm, đồng thời tích hợp mô hình AI để tự động phát hiện tình huống té ngã.
Theo Đại, mô hình AI do nhóm phát triển hiện đạt độ chính xác khoảng 93% trong nhận diện tình huống té ngã, theo kết quả đánh giá của nhóm.
AI phân tích dữ liệu chuyển động, sự thay đổi đột ngột của gia tốc để phân biệt giữa hoạt động thể chất thông thường như chạy bộ, leo núi với tình huống người đeo bất ngờ bị ngã.
Thông qua công nghệ truyền thông LoRa Mesh và các trạm chuyển tiếp, tín hiệu cứu hộ có thể được truyền về trung tâm điều hành mà không phụ thuộc vào mạng di động.

Bên cạnh đó, hệ thống còn ghi nhận hành trình di chuyển, cung cấp thêm dữ liệu để lực lượng cứu hộ khoanh vùng tìm kiếm. Trong trường hợp người dùng bị lạc đường, trung tâm điều hành có thể hỗ trợ họ quay lại theo lộ trình cũ.
Nhóm sinh viên kỳ vọng sản phẩm trước mắt có thể phục vụ các doanh nghiệp tổ chức tour du lịch mạo hiểm, xa hơn là phát triển hệ thống hỗ trợ cứu hộ tại các khu vực rừng núi.
Hai dự án trên là những sản phẩm tham gia cuộc thi AIoT Developer InnoWorks 2026 do Tập đoàn Advantech phát động và tài trợ, Đại học Phenikaa đăng cai, với sự bảo trợ chuyên môn của Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam.
Khởi động từ ngày 29/5, cuộc thi quy tụ sự tham gia của 15 trường đại học, tập trung vào 3 nhóm chủ đề: sản xuất thông minh, thành phố thông minh, năng lượng và môi trường.
Thông qua những bài toán thực tiễn, cuộc thi hướng tới thu hẹp khoảng cách giữa kiến thức giảng đường và nhu cầu xã hội, tạo cơ hội để sinh viên từng bước đưa các ý tưởng công nghệ vào đời sống.