
Sáng 21-11, với đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1-7-2027 với nhiều quy định đáng chú ý liên quan đến quyền sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài và chính sách phát triển nhà ở xã hội.
Hai nội dung này tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản, đồng thời đặt ra yêu cầu cân bằng giữa việc mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở, thu hút nguồn lực đầu tư với bảo đảm an ninh, quốc phòng và đúng đối tượng thụ hưởng chính sách an sinh.
Giới hạn tỷ lệ sở hữu căn hộ với người nước ngoài

Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài.
Theo đó, cá nhân nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam có thể sở hữu căn hộ chung cư thông qua hình thức mua, thuê mua nhà ở thương mại của chủ đầu tư dự án; nhận tặng cho, nhận thừa kế nhà ở thương mại trong các dự án không thuộc khu vực cần bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Đáng chú ý, luật quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài chỉ được sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ trong một tòa nhà chung cư. Trường hợp dự án có nhiều tòa nhà chung cư, tỉ lệ tối đa 30% được áp dụng đối với từng tòa nhà.
Quy định này tạo hành lang pháp lý cho người nước ngoài tham gia thị trường nhà ở Việt Nam, nhưng đồng thời đặt ra giới hạn cụ thể về tỉ lệ sở hữu, tránh tập trung quá mức quyền sở hữu căn hộ vào một nhóm chủ thể.
Không phải mọi dự án nhà ở đều được phép bán cho người nước ngoài. Các địa phương có trách nhiệm xác định, công khai danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài sở hữu. Trong quá trình lựa chọn chủ đầu tư dự án, địa phương phải lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để bảo đảm dự án không nằm trong khu vực cần bảo vệ quốc phòng, an ninh.
Đối với thời hạn sở hữu, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở theo thỏa thuận trong giao dịch nhưng không quá 50 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận. Nếu có nhu cầu, người sở hữu được gia hạn một lần theo thời hạn sử dụng còn lại của nhà chung cư, nhưng không quá 50 năm.
Luật cũng quy định trường hợp cá nhân nước ngoài kết hôn với công dân Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam thì được sở hữu căn hộ chung cư là tài sản chung và có các quyền của chủ sở hữu căn hộ như công dân Việt Nam.
Mỗi người chỉ được mua một căn nhà ở xã hội, siết chuyển nhượng 5 năm đầu

Luật mới xác định nhà ở xã hội là một loại nhà ở chính sách, được đầu tư xây dựng theo dự án để bán, cho thuê mua, cho thuê đối với các đối tượng theo quy định.
Đáng chú ý, mỗi cá nhân, hộ gia đình thuộc diện được hưởng chính sách chỉ được mua hoặc thuê mua một căn nhà ở xã hội. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng một người hoặc một hộ gia đình tiếp cận nhiều căn nhà ở xã hội, trong khi những người có nhu cầu thực sự vẫn chưa có cơ hội.
Đối với việc chuyển nhượng, luật tiếp tục đặt ra giới hạn đáng chú ý trong 5 năm đầu kể từ ngày bên mua, bên thuê mua đã thanh toán đủ tiền mua, thuê mua nhà ở.
Cụ thể, nếu có nhu cầu bán trong thời hạn 5 năm này, người mua chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội. Giá bán tối đa bằng giá bán nhà ở xã hội ghi trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư.
Sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền, người mua, thuê mua được bán lại nhà ở xã hội cho đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội, với điều kiện đã được cấp giấy chứng nhận. Người bán không phải nộp tiền sử dụng đất nhưng phải thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập theo quy định.
Quy định này cho thấy nhà ở xã hội không được xem như một loại hàng hóa bất động sản thông thường để người mua tự do mua đi bán lại nhằm hưởng chênh lệch. Việc hạn chế chuyển nhượng trong giai đoạn đầu là cơ chế bảo vệ mục tiêu an sinh của chính sách, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi từ nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước.
Hướng tới thị trường nhà ở minh bạch, đúng nhu cầu
Một điểm đáng chú ý trong chính sách phát triển nhà ở là Nhà nước ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách bên cạnh nhà ở để bán; khuyến khích đa dạng phân khúc, loại hình nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người dân.
Đối với nhà ở xã hội, việc cập nhật thông tin dự án, giá bán, giá thuê mua, giá thuê và đối tượng được mua, thuê mua, thuê vào hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản cũng được đặt ra như một nghĩa vụ của chủ đầu tư.
Các quy định này hướng đến tăng cường công khai, minh bạch, giúp việc quản lý đối tượng thụ hưởng chính sách và giám sát hoạt động phát triển nhà ở xã hội chặt chẽ hơn.
