Vừa qua, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM) tiếp nhận trẻ L.M.H. (27 tháng tuổi, nữ, ngụ Thanh Hóa) bị sốt xuất huyết, nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục, nôn ói và lừ đừ.
Trẻ nguy kịch phải lọc máu, chạy ECMO
Theo bệnh sử, trẻ khởi bệnh 3 ngày, sốt cao liên tục, nôn khoảng 3 lần/ngày. Gia đình tự mua thuốc không rõ loại cho trẻ uống. Sau đó, trẻ xuất hiện biểu hiện lừ đừ nên được đưa đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, nhập khoa Nhiễm điều trị.
Kết quả xét nghiệm kháng nguyên dương tính với virus Dengue.
Tuy nhiên, chỉ sau 12 giờ nhập viện, trẻ đột ngột suy hô hấp, tím tái, da nổi bông, huyết áp tụt. Các bác sĩ phải hồi sức truyền dịch, sử dụng thuốc vận mạch. Do suy hô hấp tiến triển, bệnh nhi được đặt nội khí quản, thở máy và dùng thuốc vận mạch liều cao.
Bệnh nhi được chẩn đoán viêm cơ tim tối cấp, sốc tim ngày thứ 3 do sốt xuất huyết Dengue, kèm tổn thương gan và chuyển đến khoa Hồi sức tích cực chống độc.
Tại đây, trẻ trong tình trạng lơ mơ, môi tái, phải thở máy, tay chân lạnh, thời gian đổ đầy mao mạch kéo dài 4-5 giây, mạch quay khó bắt. Nhịp tim tăng, huyết áp giảm, siêu âm tim cho thấy phân suất tống máu EF tiếp tục giảm.
Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ triển khai hồi sức tích cực với nhiều loại thuốc vận mạch, kháng sinh phổ rộng và hội chẩn ê-kíp ECMO.
Bệnh nhi được đặt hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể V-A ECMO (hỗ trợ tim phổi), kết nối qua động mạch và tĩnh mạch cảnh trong bên phải.

Quá trình điều trị, trẻ tiếp tục xuất hiện biến chứng suy đa cơ quan, tổn thương gan và thận nặng. Các bác sĩ phải kết hợp lọc máu liên tục 8 đợt, truyền máu, tiểu cầu, điều chỉnh điện giải, tình trạng toan kiềm và sử dụng thuốc hỗ trợ chức năng gan.
Sau gần 5 tuần chạy ECMO cùng quá trình hồi sức tích cực, lọc máu liên tục và hỗ trợ các cơ quan, chức năng tim của bệnh nhi dần phục hồi. Phân suất tống máu EF cải thiện lên 48-52%, huyết áp ổn định khi thực hiện nghiệm pháp đánh giá khả năng cai ECMO.
Trẻ được cai ECMO, rút các cannula mạch máu, sau đó cai máy thở, chuyển sang thở oxy qua cannula rồi tự thở khí trời. Nhịp tim trở về nhịp xoang bình thường, chức năng gan thận phục hồi, trẻ tiểu khá.
Sau gần 2 tháng điều trị, sức khỏe bệnh nhi cải thiện rõ rệt.
Theo các bác sĩ, đây là trường hợp viêm cơ tim, sốc tim ở trẻ mắc sốt xuất huyết Dengue hiếm gặp. Hiện chưa có số liệu chính xác về tần suất biến chứng này, do phần lớn dữ liệu y văn chỉ ghi nhận qua các báo cáo ca bệnh và chuỗi ca nhỏ. Trên thế giới cũng chỉ có một số trường hợp viêm cơ tim, sốc tim do sốt xuất huyết ở trẻ em được hỗ trợ bằng phương pháp VA ECMO.
Cảnh báo dấu hiệu sốt xuất huyết chuyển nặng ở trẻ
Cũng tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, các bác sĩ vừa cứu sống một trẻ sơ sinh 17 ngày tuổi bị sốc sốt xuất huyết, rối loạn đông máu và tổn thương gan nặng.

Bệnh nhi là bé trai, ngụ TPHCM. Trước khi nhập viện, trẻ sốt cao vừa, không liên tục trong 2 ngày, có biểu hiện giật mình khi ngủ và da nổi mẩn đỏ.
Kết quả xét nghiệm ghi nhận tiểu cầu giảm, kháng nguyên sốt xuất huyết dương tính. Trẻ được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết ngày thứ 2, điều trị hạ sốt và tiếp tục bú mẹ.
Đến ngày thứ 3, bệnh nhi diễn tiến lừ đừ, quấy khóc, mạch quay nhẹ, tay chân lạnh, huyết áp tụt còn 60/40mmHg. Trên da xuất hiện các chấm xuất huyết ở tay, chân, bụng và tình trạng da nổi bông. Xét nghiệm ghi nhận dung tích hồng cầu tăng lên 45%, tiểu cầu giảm, men gan tăng cao.
Các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị sốc sốt xuất huyết, tổn thương gan nặng và lập tức điều trị chống sốc tích cực theo phác đồ.
Do bệnh nhi còn quá nhỏ, việc thiết lập đường truyền gặp nhiều khó khăn, trẻ bị bầm tím tại nhiều vị trí chích. Các bác sĩ tiếp tục truyền dịch chống sốc bằng dung dịch cao phân tử.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng đông máu rối loạn nặng. Bệnh nhi được truyền máu, tiểu cầu đậm đặc và albumin hỗ trợ chống sốc. Ngoài ra, trẻ được điều trị hỗ trợ gan, hỗ trợ hô hấp bằng thở oxy và thở CPAP.
Sau 72 giờ điều trị, tình trạng huyết động và tổn thương gan của trẻ cải thiện. Bệnh nhi không xuất hiện thêm dấu hiệu xuất huyết, tỉnh táo, bú khá và tiểu khá.
Qua các trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không chủ quan khi trẻ mắc sốt xuất huyết, đặc biệt trong những ngày đầu bệnh có thể diễn tiến nhanh và xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Để phòng bệnh, người dân cần tích cực diệt muỗi, lăng quăng, ngủ mùng và chủ động theo dõi sức khỏe trẻ.
Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh, hiện đã có vaccine phòng sốt xuất huyết dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên, với lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Phụ huynh có thể đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn về chỉ định và lịch tiêm phù hợp.