Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

Phố Wall chao đảo: 5 mồi lửa thổi bùng làn sóng bán tháo cổ phiếu

Sau nhiều tuần duy trì đà tăng và liên tiếp chinh phục các đỉnh cao mới, thị trường chứng khoán Mỹ đang đối mặt với một cú đảo chiều mạnh. Những lo ngại từng bị nhà đầu tư xem nhẹ nay đồng loạt trở thành sức ép, kéo các chỉ số lớn vào vùng điều chỉnh, thậm chí đẩy Nasdaq-100 xuống thị trường giá xuống.

Vietstock (vietstock.vn) 49 phút trước Đọc bài gốc tại Vietstock ↗

Phố Wall chao đảo: 5 mồi lửa thổi bùng làn sóng bán tháo cổ phiếu

Sau nhiều tuần duy trì đà tăng và liên tiếp chinh phục các đỉnh cao mới, thị trường chứng khoán Mỹ đang đối mặt với một cú đảo chiều mạnh. Những lo ngại từng bị nhà đầu tư xem nhẹ nay đồng loạt trở thành sức ép, kéo các chỉ số lớn vào vùng điều chỉnh, thậm chí đẩy Nasdaq-100 xuống thị trường giá xuống.

Ảnh minh họa bản tin

Theo Giáo sư Jeremy Siegel của Trường Kinh doanh Wharton, đợt bán tháo này không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà là kết quả của nhiều rủi ro tích tụ và cuối cùng vượt quá sức chịu đựng của thị trường.

Tác giả cuốn sách Stocks for the Long Run, vốn nổi tiếng với phong thái điềm đạm, đã trả lời phỏng vấn CNBC trong ngày 20/11, đúng thời điểm thị trường chứng khoán Mỹ tiến sát những cột mốc đáng lo ngại. S&P 500 và Dow Jones Industrial Average đóng cửa trong vùng điều chỉnh, sau khi giảm hơn 10% so với các mức đỉnh lịch sử. Nasdaq Composite xóa sạch thành quả tăng từ đầu năm, trong khi Nasdaq-100 chính thức bước vào thị trường giá xuống (bear market) ngay trong phiên giao dịch.

“Những yếu tố này giống như giọt nước tràn ly. Ý tôi là, mọi người đều nghĩ rằng ‘không sao, không sao, vì những thứ khác vẫn tốt’. Nhưng khi yếu tố tiêu cực tích tụ... thì mọi thứ sẽ bùng nổ”, ông Siegel nói.

Chỉ khoảng một tháng rưỡi trước, S&P 500 và Nasdaq Composite vẫn liên tiếp lập đỉnh lịch sử. Tuy nhiên, những tín hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ trước đó. Khi ấy, thị trường chưa thực sự nhìn nhận đầy đủ các rủi ro, nhưng giờ đây buộc phải đối mặt với chúng.

Dưới đây là 5 nguyên nhân đứng sau đợt bán tháo trên thị trường chứng khoán Mỹ.

1. Nhà đầu tư tranh thủ chốt lời sau IPO Anthropic

Bước ngoặt xuất hiện trong tuần này, với đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Anthropic, một doanh nghiệp AI hàng đầu, cùng áp lực bán gia tăng đối với Nvidia - cổ phiếu từng giữ vai trò dẫn dắt cơn sốt chip AI.

Anthropic nâng quy mô chào bán chỉ một ngày trước khi chính thức lên sàn, bất chấp tâm lý trên thị trường cổ phiếu AI đã bắt đầu suy yếu. Động thái này giúp đợt IPO trở thành thương vụ lớn nhất từ trước đến nay, nhưng đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng màn chào sàn của Anthropic, nối tiếp đợt IPO khổng lồ của SpaceX hồi mùa hè, có thể trở thành thời điểm để giới đầu tư đồng loạt chốt lời khỏi toàn bộ nhóm cổ phiếu AI, khiến những nhà đầu tư đến sau phải gánh chịu rủi ro.

Nói cách khác, đây có thể là thời điểm điển hình của chiến lược “tin ra là bán” đối với nhóm cổ phiếu AI.

Trong phiên ngày 19/11, cổ phiếu Anthropic tăng từ mức giá IPO 83 USD lên hơn 115 USD, trước khi nhanh chóng đảo chiều và kéo theo đà giảm của toàn bộ nhóm cổ phiếu AI. Áp lực bán tiếp tục gia tăng trong phiên thứ Sáu. Khi phiên giao dịch khép lại, Anthropic kết thúc tuần ở mức 88.91 USD/cổ phiếu.

Nasdaq ghi nhận tuần giao dịch tồi tệ nhất kể từ cú lao dốc do đại dịch COVID-19 vào tháng 3/2020, với mức giảm 10%.

2. Nvidia ngày càng gặp nhiều bất lợi

Nvidia giảm 14% trong ngày 20/11, trong đó áp lực bán gia tăng sau khi Reuters đưa tin nhà sản xuất chip này đang nằm trong diện điều tra của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) liên quan đến các vấn đề kế toán.

Ảnh minh họa bản tin

Chỉ riêng trong tháng 11/2026, cổ phiếu Nvidia đã giảm gần 40%. Đây cũng là tháng chứng kiến Jensen Huang, người từng là gương mặt đại diện cho làn sóng tăng giá của cổ phiếu AI, từ chức CEO Nvidia sau bê bối quan hệ tình cảm với một phụ nữ bị nghi là gián điệp Trung Quốc. Vụ việc làm dấy lên những đồn đoán về khả năng chip của Nvidia đã bị tuồn đến Bắc Kinh bất chấp các lệnh hạn chế của Chính phủ Mỹ.

Ngay đầu tuần, Bộ Thương mại Mỹ đã siết chặt các quy định hạn chế đối với chip sản xuất tại Mỹ nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận từ xa thông qua các quốc gia khác.

Báo cáo kết quả kinh doanh tích cực được Nvidia công bố trong ngày 17/11 cũng không thể vực dậy cổ phiếu. HĐQT công ty dứt khoát loại trừ khả năng ông Huang trở lại vị trí CEO, khiến một bộ phận nhà đầu tư vẫn nuôi hy vọng về sự trở lại khó xảy ra của ông thất vọng.

Nvidia khép lại tuần với mức giảm 23%.

3. S&P 500 phá vỡ xu hướng dài hạn

Trong ngày 17/11, S&P 500 giao dịch dưới đường trung bình động 200 ngày (MA200) - chỉ báo thường được sử dụng để đánh giá xu hướng dài hạn của một tài sản. Đến ngày 19/11, chỉ số này chính thức xuyên thủng ngưỡng hỗ trợ quan trọng.

Ảnh minh họa bản tin

Diễn biến đó kích hoạt hoạt động bán tự động của nhiều nhà đầu tư trên Phố Wall, trong đó có các quỹ và tổ chức tư vấn giao dịch hàng hóa (CTA). Đây là nhóm cá nhân hoặc tổ chức tư vấn cho khách hàng giao dịch hợp đồng tương lai và hợp đồng hoán đổi trên nhiều loại tài sản.

“Chúng ta biết có rất nhiều nhà đầu tư giao dịch theo xu hướng trên thị trường. Họ có những đường xu hướng của riêng mình. Họ đã mua vào khi thị trường đi lên, nhưng ngay khi thị trường quay đầu giảm, họ bắt đầu bán, rồi tiếp tục bán. Chính hoạt động này khiến đà giảm ngày càng trầm trọng hơn”, ông Siegel nhận định.

4. Lạm phát buộc Fed phải hành động

Xung đột với Iran khiến giá dầu tăng vọt. Dù đã rời khỏi mức đỉnh, giá dầu vẫn duy trì trên 83 USD/thùng, trong khi chi phí vận chuyển qua eo biển Hormuz và các khu vực lân cận tiếp tục tạo áp lực dai dẳng lên giá cả toàn cầu.

Một loạt số liệu được công bố hồi đầu tháng cho thấy lạm phát vẫn còn cách khá xa mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Điều này khiến nhiều quan chức ngân hàng trung ương cảnh báo Fed có thể phải quyết liệt hơn trong việc tăng lãi suất.

Sau khi tăng lãi suất thêm 0.25 điểm phần trăm vào tháng 9/2026, Fed đã giữ nguyên lãi suất vào cuối tháng 10. Quyết định này làm dấy lên lo ngại trong giới đầu tư trái phiếu rằng ngân hàng trung ương Mỹ có thể đang chậm chân trong cuộc chiến chống lạm phát.

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm sau đó vượt 5% và duy trì trên ngưỡng này cho đến khi dòng tiền tìm đến các tài sản thu nhập cố định an toàn kéo lợi suất xuống dưới mốc đó trong phiên thứ Sáu.

Thống đốc Fed Christopher Waller cho biết trong tuần này rằng ngân hàng trung ương có thể cần tăng lãi suất thêm 0.5 điểm phần trăm vào tháng tới để bắt kịp diễn biến lạm phát.

“Tôi thực sự rất lo ngại về lạm phát. Chỉ số này đang đi theo chiều hướng không mong muốn và áp lực đang lan rộng”, ông Waller nói với CNBC.

“Đừng chống lại Fed” từ lâu đã là một nguyên tắc quen thuộc trên Phố Wall. Hiện tại, thị trường kỳ vọng ngân hàng trung ương Mỹ sẽ phải tăng lãi suất trong tháng 12/2026 và một lần nữa vào tháng 1/2027.

Một thông tin đáng chú ý xuất hiện vào cuối ngày 20/11 là Financial Times đưa tin chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran.

5. Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận chậm lại

Ngay cả trước khi thị trường chạm đến những cột mốc đáng lo ngại trong phiên ngày 20/11, đà tăng của chứng khoán Mỹ đã bắt đầu suy yếu do lo ngại tốc độ tăng trưởng được thúc đẩy bởi các doanh nghiệp AI đang chậm lại.

Trong thời điểm Anthropic chuẩn bị lên sàn, báo cáo tài chính quý 3 được công bố hồi đầu tháng cho thấy doanh thu của công ty tăng 47% trong quý vừa qua, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 144% của quý 2.

Các quỹ đầu tư theo xu hướng AI như VanEck Semiconductor ETF và iShares MSCI USA Momentum Factor ETF đều đạt đỉnh trong mùa hè.

Lo ngại về tăng trưởng chậm lại càng gia tăng trong tháng này, sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội và một số vị trí thống đốc bang. Diễn biến này làm dấy lên đồn đoán rằng chính quyền các bang, thậm chí cả Chính phủ liên bang, có thể áp dụng những quy định nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu.

CoreWeave, doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu bằng nguồn vốn vay lớn, đã giảm 71% so với mức đỉnh. Caterpillar, công ty đã chuyển hướng kinh doanh để đón đầu làn sóng AI nhờ cung cấp thiết bị xây dựng trung tâm dữ liệu và máy phát điện, cũng mất hơn 50% giá trị so với mức đỉnh.

Ảnh minh họa bản tin

Điều chỉnh lại kỳ vọng

Ông Siegel và nhiều chuyên gia quan sát thị trường cho rằng nền kinh tế Mỹ vẫn đủ vững vàng để đợt bán tháo hiện tại chỉ dừng ở một đợt điều chỉnh thông thường. Theo quan điểm này, thị trường đang cần một nhịp điều chỉnh để đưa kỳ vọng của nhà đầu tư về mức thực tế hơn, sau giai đoạn tăng giá quá mạnh.

S&P 500 đã tăng hơn 20% trong cả năm 2023 và 2024, trước khi tiếp tục đi lên 16% trong năm ngoái.

“Mức tăng bình quân dài hạn của thị trường chứng khoán chỉ khoảng 8-9% mỗi năm. Nhưng mọi người bắt đầu nghĩ rằng mức tăng 15-20% sẽ trở thành bình thường nhờ AI. Giờ đây, chúng ta phải đưa kỳ vọng đó trở lại thực tế”, ông Siegel nói.

“Đừng rời bỏ những cổ phiếu mình đang nắm giữ”, ông khuyến nghị.

Tuy nhiên, quan điểm này cũng có một điểm đáng lo ngại: Thị trường chứng khoán và hiệu ứng tài sản từ đà tăng của cổ phiếu vốn là những yếu tố quan trọng nâng đỡ nền kinh tế Mỹ. Hiện nay, cổ phiếu chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng tài sản hộ gia đình, đặc biệt đối với thế hệ baby boomer (những người sinh trong giai đoạn bùng nổ dân số sau Thế chiến II).

Trong bối cảnh S&P 500 chỉ còn giữ được mức tăng khoảng 1% từ đầu năm, đợt bán tháo hiện tại có nguy cơ đảo ngược vòng xoáy tích cực của nền kinh tế: Giá cổ phiếu giảm khiến tài sản hộ gia đình suy yếu, từ đó kéo giảm chi tiêu và làm chậm tăng trưởng kinh tế. Điều này có thể tiếp tục tạo thêm áp lực lên thị trường chứng khoán, khiến giá cổ phiếu giảm sâu hơn.

FILI

- 09:04 21/11/2026

Nguồn xuất bản gốc: Vietstock (vietstock.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →