Khi gia đình không còn chọn quốc gia trước
Trong nhiều năm, phụ huynh thường hỏi: "Nước nào tốt nhất?", "Nước nào dễ xin visa?" hoặc "Học ở đâu có cơ hội định cư?".

Qua trò chuyện với học sinh (HS), phụ huynh và các trường quốc tế, chúng tôi nhận thấy câu hỏi đang thay đổi: Ngành này sau bốn năm còn nhu cầu nhân lực không? Chương trình có thực tập không? Tổng chi phí bao nhiêu? Tấm bằng được công nhận ra sao? Nếu chính sách thay đổi thì có phương án nào khác?
Đó là thay đổi tích cực. Sự dịch chuyển lớn nhất không đơn thuần là từ Mỹ, Úc hay Canada sang châu Á và châu Âu. Quan trọng hơn, cách ra quyết định đang chuyển từ "chọn quốc gia trước" sang "chọn ngành học và tương lai nghề nghiệp trước".
Mỹ, Anh, Úc và Canada vẫn có sức hút và được quan tâm bởi chi phí, thế mạnh đào tạo, học bổng, khoảng cách địa lý, cơ hội thực tập và việc làm sau tốt nghiệp.
AI đang buộc đại học phải chứng minh giá trị
Bên cạnh chính sách visa, AI đang thay đổi cách đại học đào tạo và doanh nghiệp tuyển dụng.
Ở Bắc Mỹ, năng lực hiểu và sử dụng AI đang trở thành kiến thức nền, không riêng khoa học máy tính. Cách kiểm tra cũng chuyển từ bài tập dễ nhờ AI thực hiện sang thuyết trình, phản biện, vấn đáp và giải quyết tình huống thật.

Chương trình chú trọng khả năng vận dụng kiến thức, mở rộng thực tập, co-op và học tập cùng doanh nghiệp. Bằng đại học dần kết hợp với chứng chỉ nghề nghiệp, chứng chỉ vi mô và khóa ngắn hạn tích lũy suốt sự nghiệp.
Một số trường cho phép sinh viên (SV) hoàn tất khoảng 120 tín chỉ trong ba năm; một số chương trình khác được thiết kế lại còn 90 - 96 tín chỉ. Ngành phụ, song ngành, song bằng hay liên thông cử nhân - thạc sĩ cũng được mở rộng, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Từ "làm hồ sơ" sang thiết kế hành trình
Với OSI Vietnam, đổi mới trước hết là chuyển từ tư vấn một bộ hồ sơ sang cùng gia đình thiết kế lộ trình. Lộ trình ấy bắt đầu từ việc hiểu HS, không phải từ một trường đang cần tuyển sinh.
Có em phù hợp với Mỹ vì cần môi trường linh hoạt; có em hợp với Đức vì học lực chắc, tự lập và sẵn sàng đầu tư cho tiếng Đức; có em chọn Hy Lạp, Hungary, Đài Loan hoặc Singapore vì thế mạnh đào tạo, học bổng và tổng chi phí hợp lý. Không có điểm đến tốt nhất cho tất cả, chỉ có điểm đến phù hợp từng người.

OSI mở rộng quan hệ với hàng ngàn đơn vị giáo dục, tăng kết nối với các điểm đến mới và làm việc trực tiếp về học bổng, dịch vụ SV. Đại diện OSI đến tận trường, gặp bộ phận tuyển sinh, công tác SV, ký túc xá và các em đang học để kiểm tra những điều được giới thiệu có hiện diện trong đời sống SV hay không.
Chương trình "Học bổng cho Người tiên phong" tiếp tục mở rộng. Riêng năm 2025, chương trình đã trao 4 suất học bổng 100% học phí và toàn phần cho HS Việt Nam, cùng nhiều suất từ 30% - 70% sang Mỹ và các nước. Đó là lời khẳng định cơ hội giáo dục quốc tế không chỉ dành cho gia đình có điều kiện tài chính mạnh.
Công nghệ càng phát triển, sự tử tế càng phải rõ ràng
AI có thể tìm trường, so sánh học phí, đọc điều kiện tuyển sinh và tạo bản nháp bài luận. Nhưng AI chưa thể thay một người ngồi trước gia đình đang lo lắng, hiểu vì sao một HS học giỏi lại thiếu tự tin, hay nói thật rằng một lựa chọn chưa phù hợp dù hồ sơ đó dễ làm hơn. AI không được làm mất đi trách nhiệm nghề nghiệp, sự minh bạch và lòng trắc ẩn. Đó là phần việc của con người.

Khi hội nhập, người trẻ cần mang theo căn tính của mình. Giỏi nhiều ngoại ngữ là điều đáng quý, nhưng các em vẫn cần sử dụng tiếng Việt trong sáng, hiểu văn hóa và biết mình đến từ đâu. Đi xa không đồng nghĩa với rời bỏ gốc rễ.
Sau hơn 25 năm làm việc trong môi trường giáo dục quốc tế, TS Lê Bảo Thắng cho rằng đổi mới là bắt buộc. Chương trình, cách tư vấn phải đổi; công nghệ phải được ứng dụng và bản đồ du học phải mở rộng. Nhưng có một điều không thể thay đổi: Học sinh ở đâu thì cái tâm của người làm giáo dục phải được đặt ở đó.
