Ngày 13/11, tại Hà Nội đã diễn ra tọa đàm "Xây dựng Mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến tại Việt Nam".
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng phức tạp, xuất hiện trên nhiều nền tảng, từ mạng xã hội, viễn thông đến ngân hàng và ví điện tử.
Tuy nhiên, thông tin cảnh báo hiện vẫn phân tán giữa các đơn vị, khiến việc đối chiếu, xác minh và phát hiện dấu hiệu bất thường gặp khó khăn. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi nạn nhân đã chuyển tiền cho đối tượng lừa đảo.
Một người báo cáo, triệu người được bảo vệ
Tại tọa đàm, các chuyên gia đề xuất xây dựng Mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến tại Việt Nam, với sự tham gia của các ngân hàng, đơn vị cung cấp ví điện tử, doanh nghiệp viễn thông và nền tảng mạng xã hội.
Sáng kiến mang thông điệp "Một người báo cáo, triệu người được bảo vệ", hướng tới hình thành cơ chế chia sẻ tín hiệu cảnh báo giữa các tổ chức, thay vì để từng đơn vị xử lý riêng lẻ.

Theo mô hình được đề xuất, các thành viên sẽ chuyển tín hiệu rủi ro từ phản ánh của người dùng hoặc hệ thống về một đầu mối tập trung.
Tại đây, dữ liệu từ nhiều nguồn được đối chiếu, liên kết và phân tích bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để đánh giá mức độ rủi ro, trước khi chia sẻ kết quả đến các thành viên.
Mỗi đơn vị có thể chủ động lựa chọn biện pháp cảnh báo phù hợp với khách hàng, đồng thời phản hồi kết quả xử lý để nâng cao độ chính xác của hệ thống.
Phát biểu tại sự kiện, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), nhấn mạnh việc phòng, chống lừa đảo trên môi trường số có tính kết nối cao không thể tiếp tục phụ thuộc vào những cơ chế cảnh báo phân tán.
Theo ông, cần chuyển từ cách tiếp cận phát hiện, xử lý từng vụ việc sang chủ động nhận diện, phòng ngừa nguy cơ. Đồng thời, thay vì chỉ bảo vệ từng hệ thống riêng lẻ, các tổ chức cần tăng cường phối hợp và chia sẻ tín hiệu rủi ro.

Dù vậy, việc kết nối dữ liệu phải đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng dữ liệu vừa là nguồn lực phục vụ phát hiện lừa đảo, vừa là tài sản cần được bảo vệ trước nguy cơ xâm nhập, đánh cắp và khai thác trái phép.
Vì vậy, an ninh dữ liệu cần trở thành nền tảng tạo dựng niềm tin, bảo đảm quá trình hợp tác an toàn và bền vững.
Kinh nghiệm quốc tế trong phòng, chống lừa đảo
Tại tọa đàm, các chuyên gia quốc tế cũng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ thống cảnh báo liên ngành.
Đáng chú ý là mô hình Global Signal Exchange (GSE), nền tảng phi lợi nhuận toàn cầu chuyên trao đổi tín hiệu lừa đảo, do Google, Liên minh Chống lừa đảo Toàn cầu (GASA) và OXIL đồng sáng lập.
Trong vòng 22 tháng, GSE đã xử lý 1,7 tỷ tín hiệu lừa đảo, kết nối 130 tổ chức và nhiều cơ quan thực thi pháp luật quốc tế.
Ông Norman Ng, đại diện Google, cho biết các tín hiệu được chia sẻ qua GSE đã hỗ trợ doanh nghiệp phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật trong việc phát hiện và ngăn chặn hoạt động lừa đảo.
Theo ông, thông tin từ Cơ quan Tội phạm Quốc gia Anh (NCA) từng giúp Google xác định và triệt phá một mạng lưới lừa đảo có nguồn gốc từ Tây Phi.

Tại Singapore, Cơ quan Công nghệ Chính phủ (GovTech) cũng ứng dụng AI để phát hiện những website có dấu hiệu lừa đảo.
Hệ thống của cơ quan này đã quét hơn 600.000 website, ngăn chặn khoảng 1.000 trang lừa đảo mới mỗi ngày. Danh sách các đường dẫn độc hại còn được chia sẻ thông qua GSE để hỗ trợ bảo vệ người dùng tại những quốc gia khác.
Từ kinh nghiệm quốc tế, đại diện Google nhận định công tác phòng, chống lừa đảo cần kết hợp các cơ chế bảo vệ tích hợp trên thiết bị, tăng cường hợp tác giữa các tổ chức và nâng cao nhận thức của người sử dụng.
Việc nghiên cứu xây dựng mạng lưới cảnh báo tại Việt Nam được kỳ vọng góp phần khắc phục tình trạng thông tin rủi ro bị chia cắt, tạo điều kiện để các tổ chức phát hiện và ngăn chặn hành vi lừa đảo trước khi gây thiệt hại cho người dân.