Bộ Tài chính đã phối hợp với các Bộ ngành và cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước để thay thế Nghị định số 78/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác.
So với tín dụng thương mại, tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước có những cơ chế ưu đãi hơn, phù hợp với điều kiện và khả năng tài chính của các đối tượng chính sách.
Đề xuất miễn, giảm lãi khi người vay gặp rủi ro
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung cơ chế miễn, giảm lãi đối với khách hàng vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội bị ảnh hưởng, chịu rủi ro do thiên tai, bão lũ, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc khủng hoảng kinh tế.
Theo Bộ Tài chính, cơ chế này nhằm hỗ trợ những khách hàng gặp khó khăn do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để họ khắc phục hậu quả, phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định về điều chỉnh lãi suất cho vay trong trường hợp lãi suất thị trường biến động lớn. Mức lãi suất của từng chương trình tín dụng chính sách hiện vẫn được thực hiện theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Việc bổ sung cơ chế điều chỉnh được kỳ vọng giúp lãi suất cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội linh hoạt, kịp thời hơn với diễn biến thị trường, đồng thời phù hợp với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước.
Đối với điều kiện vay vốn, dự thảo tiếp tục phân loại theo từng nhóm đối tượng. Trong đó, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ dân tộc thiểu số, hộ mới thoát nghèo và người vay vốn học tập được hưởng điều kiện ưu đãi hơn.
Các nhóm này không phải đáp ứng những yêu cầu như có tài sản bảo đảm, chứng minh khả năng tài chính trả nợ hoặc có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi như một số nhóm khách hàng khác.
Mức vốn vay tối đa và thời hạn cho vay tối đa của từng chương trình tiếp tục thực hiện theo quy định hiện hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Chính sách xã hội căn cứ nhu cầu sử dụng vốn, mục đích vay và khả năng trả nợ để xem xét, quyết định mức vay và thời hạn cụ thể.

Ngân hàng được khai thác dữ liệu, giảm giấy tờ cho người vay
Một nội dung khác được nhấn mạnh trong dự thảo là cải cách thủ tục hành chính và từng bước số hóa quy trình tín dụng chính sách.
Theo đó, trình tự, thủ tục và hồ sơ vay vốn phải bảo đảm đơn giản, rõ ràng, dễ thực hiện. Quy trình cho vay, giải ngân, thu nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ và xử lý rủi ro tín dụng sẽ từng bước được số hóa.
Đáng chú ý, việc xác thực thông tin người vay được ưu tiên thực hiện thông qua khai thác, kết nối và sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Ngân hàng Chính sách xã hội có trách nhiệm chủ động khai thác những thông tin đã được số hóa, chỉ yêu cầu khách hàng bổ sung hoặc xác nhận trong trường hợp dữ liệu chưa có, chưa được cập nhật hoặc chưa thể khai thác theo quy định.
Quy định này hướng đến giảm giấy tờ, thời gian đi lại và chi phí cho người dân, nhất là người vay thuộc các nhóm chính sách ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và địa bàn khó khăn.
Về phương thức cho vay, Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục thực hiện cho vay trực tiếp hoặc cho vay trực tiếp có ủy thác một số công việc thông qua các tổ chức chính trị - xã hội. Hoạt động cho vay vẫn kết hợp với hệ thống Tổ tiết kiệm và vay vốn và các điểm giao dịch nhằm đưa nguồn vốn ưu đãi đến gần người dân.