Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

'Cơ địa' dễ bị muỗi đốt, phòng sốt xuất huyết thế nào?

Có người thường xuyên bị muỗi đốt, trong khi người ngồi bên cạnh lại ít bị hơn. Sự khác biệt này có thể liên quan đến mùi cơ thể và các chất dẫn dụ tự nhiên. Tuy nhiên, dù thuộc nhóm ít hay nhiều bị muỗi đốt, mỗi người đều có nguy cơ mắc sốt xuất huyết và cần chủ động phòng bệnh.

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 1 giờ trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
Mã cổ phiếu liên quan:
Cơ địa dễ bị muỗi đốt, phòng sốt xuất huyết thế nào? - Ảnh 1.
Nhiều người thường xuyên bị muỗi đốt - Ảnh minh họa: NAM TRẦN

Theo thống kê, trong 10 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 170.000 ca mắc sốt xuất huyết và 21 trường hợp tử vong. Con số này tăng đáng kể so với cùng kỳ năm 2025, khi cả nước ghi nhận khoảng 106.000 ca mắc.

Trong tuần 46 (từ 9-11 đến 15-11), TP.HCM cũng ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết gia tăng với 2.428 trường hợp mắc bệnh sốt xuất huyết, tăng 25,7% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca sốt xuất huyết tích lũy từ đầu năm 2026 đến tuần 46 là 49.232 ca.

Vì sao có người thường xuyên bị muỗi đốt?

Giải thích về hiện tượng có người bị muỗi đốt nhiều hơn những người xung quanh, TS Nguyễn Văn Dũng, Trưởng khoa Côn trùng, Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương, cho biết hiện chưa có bằng chứng cho thấy muỗi có khả năng phân biệt nhóm máu hoặc bị thu hút trực tiếp bởi vị ngọt của máu, làn da mịn.

Vì vậy, quan niệm người nhóm máu O hoặc có làn da mịn dễ bị muỗi đốt hơn chưa có cơ sở khoa học rõ ràng.

Theo TS Dũng, sự khác biệt có thể liên quan đến các chất hóa học và mùi cơ thể mà mỗi người phát ra. Muỗi có khả năng cảm nhận mùi rất nhạy, từ đó tìm đến những người có tín hiệu hóa học hấp dẫn chúng hơn.

"Trong cùng một gia đình hoặc một nhóm người, có người bị muỗi đốt nhiều, người lại ít bị. Điều này có thể do mỗi người tiết ra những chất dẫn dụ với thành phần và mức độ khác nhau, khiến muỗi bị thu hút ở mức độ khác nhau", ông Dũng giải thích.

Do đó, không có cơ địa nào hoàn toàn miễn nhiễm với muỗi. Người ít bị muỗi đốt cũng không đồng nghĩa với việc không có nguy cơ mắc các bệnh do muỗi truyền.

Để hạn chế muỗi đốt, người dân nên sử dụng các sản phẩm xua muỗi phù hợp, như thuốc xua muỗi được cấp phép, đồng thời có thể sử dụng màn khi ngủ, mặc quần áo dài tay và hạn chế để da tiếp xúc trực tiếp với môi trường có nhiều muỗi.

Kết hợp diệt muỗi, phòng muỗi đốt và tiêm vắc xin

Theo bác sĩ CKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, sốt xuất huyết có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, trong đó trẻ em và thanh thiếu niên là những nhóm cần được quan tâm.

Ở trẻ nhỏ, các dấu hiệu ban đầu đôi khi khó nhận biết và bệnh có thể chuyển nặng nhanh nếu không được theo dõi, xử trí kịp thời. Thanh thiếu niên dù có khả năng nhận biết, mô tả triệu chứng tốt hơn vẫn không nên chủ quan, bởi người trẻ tuổi, trước đó khỏe mạnh vẫn có thể mắc bệnh nặng.

Các biến chứng nguy hiểm của sốt xuất huyết gồm sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng và suy tạng.

Khi trẻ em hoặc thanh thiếu niên có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, đau nhức cơ thể, buồn nôn hoặc phát ban, đặc biệt tại khu vực đang có dịch, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn theo dõi.

Cơ địa dễ bị muỗi đốt, phòng sốt xuất huyết thế nào? - Ảnh 2.

Về phòng bệnh, các biện pháp diệt lăng quăng, loại bỏ vật dụng đọng nước, vệ sinh môi trường, ngủ màn và sử dụng sản phẩm xua muỗi vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ tiếp xúc với muỗi truyền bệnh.

Tuy nhiên, những biện pháp này chủ yếu giúp hạn chế muỗi sinh sản và giảm nguy cơ bị muỗi đốt, không tạo miễn dịch đặc hiệu cho cơ thể trước vi rút Dengue.

Bên cạnh đó, vắc-xin sốt xuất huyết giúp hệ miễn dịch chủ động nhận diện vi rút Dengue và tạo đáp ứng miễn dịch trước khi cơ thể phơi nhiễm. Vi rút Dengue có 4 type huyết thanh gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Vắc-xin Qdenga được thiết kế nhằm tạo đáp ứng miễn dịch với cả 4 type vi rút này.

Theo bác sĩ Thi, việc tiêm vắc xin là một lớp bảo vệ bổ sung, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và nguy cơ phải nhập viện do sốt xuất huyết. Tuy nhiên, tiêm vắc xin không thay thế các biện pháp diệt muỗi, phòng muỗi đốt và loại bỏ nơi muỗi sinh sản. Hai biện pháp cần được kết hợp để tăng hiệu quả phòng bệnh.

Cơ địa dễ bị muỗi đốt, phòng sốt xuất huyết thế nào? - Ảnh 2.
Tiêm chủng vắc xin phòng sốt xuất huyết giúp giảm nguy cơ chuyển nặng - Ảnh: LC

Ai có thể tiêm vắc xin sốt xuất huyết?

Với vắc xin Qdenga, người từ 4 tuổi trở lên có thể được xem xét tiêm, bất kể trước đó đã mắc sốt xuất huyết hay chưa. Người tiêm không bắt buộc phải xét nghiệm máu để xác định tiền sử nhiễm vi rút Dengue.

Vắc xin áp dụng phác đồ hai mũi, trong đó mũi thứ hai được tiêm sau mũi thứ nhất ít nhất 3 tháng. Người tiêm cần hoàn thành đủ phác đồ theo lịch để đạt hiệu quả bảo vệ theo khuyến cáo.

Tuy nhiên, không phải tất cả người đủ độ tuổi đều có thể tiêm ngay. Người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng với thành phần vắc xin hoặc từng có phản ứng dị ứng nặng sau liều tiêm trước cần được đánh giá chống chỉ định.

Những người suy giảm miễn dịch đáng kể hoặc đang sử dụng thuốc, phương pháp điều trị gây ức chế miễn dịch; phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú cũng thuộc nhóm không nên tiêm theo khuyến cáo đối với vắc-xin này.

Một số trường hợp cần tạm hoãn tiêm, chẳng hạn người đang mắc bệnh cấp tính có sốt cao hoặc sức khỏe chưa ổn định. Với người vừa mắc sốt xuất huyết, thời điểm tiêm sau khi khỏi bệnh cần được xác định theo hướng dẫn tiêm chủng hiện hành và tư vấn của nhân viên y tế.

Vì vậy, trước khi tiêm, người dân cần thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng, bệnh lý nền, tình trạng miễn dịch, các thuốc đang sử dụng cũng như tình trạng mang thai hoặc cho con bú để bác sĩ khám sàng lọc và quyết định có thể tiêm, cần hoãn hay không nên tiêm.

Cơ địa dễ bị muỗi đốt, phòng sốt xuất huyết thế nào? - Ảnh 4.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →