Thử sức kinh doanh từ thời sinh viên
Trước khi trở thành giám đốc doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu bánh tráng, Phạm Bùi Tấn Huy Hoàng (26 tuổi, quê Bình Định, nay thuộc tỉnh Gia Lai) có tuổi học trò không mấy êm đềm. Suốt những năm tiểu học, THCS, Hoàng có học lực trung bình, sau đó không đậu vào trường THPT công lập. Hoàng kể thêm do mắc bệnh tim bẩm sinh nên gặp khó khăn khi hòa nhập với bạn bè. Các bạn e ngại sức khỏe của anh nên ít rủ tham gia các hoạt động chung. Vì thế, Hoàng càng ngày càng khép mình lại.

Bước ngoặt đến khi Hoàng vào TP.HCM học cao đẳng. Muốn trở thành phiên bản tốt hơn, anh quyết tâm chăm chỉ tham gia câu lạc bộ, phong trào và các cuộc thi khởi nghiệp. Có thời điểm, anh sinh hoạt cùng lúc 3 câu lạc bộ, dành thời gian rèn kỹ năng, mở rộng mối quan hệ. "Thời đi học mình không giỏi, nhưng rất đam mê phong trào", Hoàng nhớ lại. Anh cho biết chính những hoạt động ở trường đã giúp mình tự tin hơn và có cơ hội gặp gỡ những người cùng chí hướng.
Thời sinh viên, Hoàng thử kinh doanh dịch vụ chăm sóc giày, tham gia dự án ứng dụng đặt xe tải thùng lạnh và các mô hình khác. Không phải ý tưởng nào cũng thành công. Sau khi tốt nghiệp, học liên thông đại học và tích lũy kinh nghiệm trong ngành logistics, xuất nhập khẩu, anh quyết định về quê phát triển đặc sản địa phương.
Ban đầu, Hoàng thử sức với bánh hỏi khô nhưng dự án chưa đạt kỳ vọng. Tiếp đến, anh chuyển sang bánh tráng Tây Sơn, món ăn quen thuộc của người Bình Định.

Đưa vị quê vươn ra thế giới
Xuất thân từ gia đình khó khăn, Hoàng cho biết từng bị người thân ngăn cản vì sợ khởi nghiệp khiến cuộc sống thêm chật vật. "Lúc về quê, mình gần như là trang giấy trắng. Gia đình không làm nghề bánh tráng, bản thân ít vốn, thiếu kinh nghiệm và quan hệ trong làng nghề. Chỉ sau khoảng 6 tháng đầu, mình đã nghĩ đến chuyện bỏ cuộc", Hoàng kể.
Nhờ những người khởi nghiệp đi trước hỗ trợ, Hoàng bắt đầu tìm đến các làng nghề, quan sát cách ngâm gạo, xay bột, làm bánh và lắng nghe khó khăn của các hộ sản xuất. Anh còn tìm hiểu thủ tục an toàn thực phẩm, giấy tờ cần thiết để sản phẩm đủ điều kiện tiếp cận thị trường. Sau những lần thử sức chưa thành công, Hoàng nhận ra không thể chạy theo mọi ý tưởng. Anh chọn tận dụng thế mạnh xuất nhập khẩu, xây dựng thương hiệu bánh tráng Bataso với mục tiêu bán trong nước và vươn ra nước ngoài.
Theo Hoàng, bánh tráng Tây Sơn truyền thống thường có kích thước lớn, cồng kềnh khi vận chuyển. Một số loại phải nhúng nước trước khi dùng, khiến việc giới thiệu cho khách nước ngoài không đơn giản. Anh quyết định cải tiến sản phẩm nhưng vẫn giữ nét đặc trưng của bánh quê.
Bánh tráng nướng được chia thành phần nhỏ, nướng sẵn và đóng gói để có thể mở ra ăn ngay. Bánh tráng nhúng cũng được làm kích thước vừa đủ để tiện cuốn. Bao bì mang màu sắc trẻ trung, hướng đến người tiêu dùng hiện đại. Bên cạnh bánh tráng mè, Hoàng phát triển thêm bánh tráng rong biển nướng, bánh tráng gạo giòn và các loại bánh ăn vặt.
"Ban đầu tụi mình cố tìm điểm lạ, nhưng càng cải tiến lại càng thấy sản phẩm không còn là đặc sản truyền thống", Hoàng chia sẻ. Vì vậy, thay vì thay đổi hoàn toàn món bánh, Hoàng dành thời gian tập trung xử lý bất tiện trong sử dụng, bảo quản và vận chuyển. Để có nguồn hàng, Hoàng liên kết các hộ dân ở làng nghề, hỗ trợ họ tìm hiểu giấy tờ liên quan đến sản xuất, an toàn thực phẩm và xuất khẩu.
Hoàng nói anh từng không nghĩ bánh tráng Tây Sơn có thể xuất ngoại. Cơ hội mở ra khi anh gặp cộng đồng người Việt ở nước ngoài mong muốn tìm mua đặc sản Bình Định. Từ những đơn hàng tiểu ngạch, doanh nghiệp chuyển dần sang xuất khẩu chính ngạch. Theo Hoàng, đơn vị vừa xuất được 2 lô bánh tráng sang Mỹ. Sau khoảng 2 năm nghiên cứu, phát triển sản phẩm và 1 năm đẩy mạnh bán hàng, doanh nghiệp hiện thu về 200 - 400 triệu đồng/tháng, gồm thị trường nội địa và xuất khẩu.
Trong nước, doanh nghiệp cung cấp bánh tráng nướng cho nhà hàng, quán ăn, đồng thời phát triển sản phẩm ăn vặt. Hoàng đang tìm cơ hội tiếp cận thị trường châu Âu, Hàn Quốc và tiếp tục cải tiến dòng bánh tiện lợi.
Cô Đồng Ngọc Vi, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên và kết nối doanh nghiệp, Trường CĐ Kinh tế Đối ngoại (TP.HCM), nhận xét Hoàng là cựu sinh viên năng động, từng tham gia các cuộc thi học thuật, logistics và khởi nghiệp. Từ khi còn đi học, Hoàng đã mạnh dạn thử sức kinh doanh, chấp nhận cả những lần vấp ngã.