Không xin được việc ở công ty Internet
Năm 1995, khi mới đặt chân đến Thung lũng Silicon (Mỹ), Elon Musk chưa nghĩ đến việc trở thành một doanh nhân hay xây dựng đế chế công nghệ như hiện nay.
Điều ông mong muốn khi đó đơn giản là được tham gia vào lĩnh vực Internet - một công nghệ mà ông tin có thể làm thay đổi thế giới.

Trong cuộc phỏng vấn với doanh nhân Kevin Rose thuộc chương trình Foundation ngày 8/9/2012, Musk kể rằng ông từng có ý định tìm một công việc tại công ty Internet thay vì tự thành lập doanh nghiệp.
Nơi đầu tiên ông nhắm đến là Netscape, một trong những công ty tiên phong của ngành Internet thời kỳ đó.
"Tôi đã thử xin việc tại Netscape. Nhưng mọi chuyện không thành. Tôi không nhận được bất kỳ phản hồi nào", Musk kể.
Thời điểm ấy, Musk đã có bằng về vật lý và kinh tế tại Đại học Pennsylvania (Mỹ), đồng thời đang theo học chương trình sau đại học về vật lý ứng dụng và khoa học vật liệu tại Đại học Stanford.
Tuy nhiên, theo lời ông, bản thân không có bằng khoa học máy tính cũng như nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại một công ty phần mềm. Đây có thể là một trong những lý do khiến hồ sơ xin việc không được hồi đáp.
Không chỉ gửi hồ sơ, Musk còn tìm đến tận văn phòng Netscape với hy vọng có thể gặp một người nào đó để trao đổi về cơ hội việc làm.
Nhưng tình huống diễn ra không như mong đợi.

Chàng trai Elon Musk khi đó đứng ở sảnh, quan sát xung quanh và muốn tìm người để bắt chuyện. Cuối cùng, sự ngại ngùng khiến Musk không thể mở lời.
"Tôi chỉ đứng đó, cố gắng xem có ai để mình nói chuyện hay không. Nhưng tôi không thể. Tôi quá sợ để bắt chuyện với bất kỳ ai. Vì vậy, tôi rời đi", Musk nhớ lại.
Tại hội nghị Montana Jobs Summit năm 2013, Musk nói lý do duy nhất ông lập công ty vì không xin được việc ở nơi mong muốn. Câu chuyện tưởng chừng nhỏ bé ấy về sau trở thành một trong những giai thoại đáng chú ý khi nhắc đến những ngày đầu khởi nghiệp của vị tỷ phú nổi tiếng thế giới này.
Ngủ trên sofa, tắm nhờ, cả công ty chỉ có một máy tính
Sau lần tìm việc không thành công, Musk tiếp tục dành mùa hè năm 1995 để viết phần mềm và tìm cách tham gia vào lĩnh vực Internet.

Khi năm học mới tại Stanford đến gần, ông phải đưa ra lựa chọn: Tiếp tục con đường nghiên cứu hay thử sức với ý tưởng kinh doanh.
Cuối cùng, Musk xin hoãn chương trình tiến sĩ vật lý ứng dụng và khoa học vật liệu để tập trung xây dựng công ty riêng. Ông kể về việc đã trao đổi với trưởng khoa và dự định chỉ tạm nghỉ khoảng 6 tháng.
Nếu công việc kinh doanh không thành công, ông có thể quay lại trường học. Nhưng người thầy khi đó dường như đã dự đoán được lựa chọn của học trò.
Musk cùng em trai Kimbal Musk và người bạn Greg Kouri thành lập Zip2 - một công ty phần mềm hướng đến việc hỗ trợ các cơ quan truyền thông đưa nội dung lên Internet.
Trong bài nói chuyện tại Stanford ngày 8/10/2003, Musk giải thích rằng năm 1995, Internet chưa được nhìn nhận rộng rãi như một cơ hội kinh doanh lớn. Ngay cả một số nhà đầu tư mạo hiểm mà ông tiếp xúc cũng chưa thực sự hiểu rõ tiềm năng của công nghệ này.
Bên cạnh đó, số lượng công ty Internet khi ấy còn rất ít. Theo Musk, ngoài Netscape, có lẽ chỉ còn một hoặc hai doanh nghiệp khác để người muốn tham gia lĩnh vực này tìm kiếm cơ hội việc làm.
"Con đường duy nhất để tham gia vào Internet năm 1995 mà tôi có thể nghĩ đến là thành lập một công ty", ông nói.
Zip2 phát triển phần mềm hỗ trợ các công ty truyền thông xây dựng trang web, cung cấp thông tin địa phương, bản đồ, chỉ đường và các nội dung trực tuyến khác.
Đây là hướng đi khá mới vào thời điểm Internet chưa phổ biến rộng rãi. Musk cho rằng ngành truyền thông có nguồn lực tài chính và nhu cầu thực tế, do đó việc cung cấp giải pháp công nghệ cho các nhà xuất bản có thể tạo ra doanh thu.

Trong số những khách hàng và đối tác của Zip2 có các tập đoàn truyền thông lớn như Hearst Corporation và Knight Ridder. Phần mềm của công ty cũng được sử dụng để hỗ trợ nhiều nhà xuất bản Mỹ đưa nội dung lên mạng.
Dù vậy, những ngày đầu kinh doanh không hề dễ dàng. Musk thừa nhận bản thân gần như không có tiền, thậm chí còn mang khoản nợ lớn từ thời sinh viên.
Phát biểu trong buổi lễ tốt nghiệp tại Đại học Nam California năm 2014, tỷ phú công nghệ kể lại những khó khăn ngày đầu. Ông và em trai phải tính toán từng khoản chi phí để duy trì hoạt động.
Cả công ty chỉ có một chiếc máy tính. Ban ngày, thiết bị được dùng làm máy chủ cho trang web, ban đêm ông dùng để lập trình. Văn phòng của Zip2 ở Palo Alto có giá thuê khoảng 450 USD/tháng.
Vì thuê nhà ở còn đắt hơn, hai anh em quyết định ngủ luôn tại văn phòng trên những chiếc ghế có thể chuyển thành giường. Họ đến trung tâm YMCA gần đó để tắm rửa và tập thể dục.
Tỷ phú công nghệ từng tiết lộ, thời gian đầu, mục đích của những nhà sáng lập không phải trở nên giàu có mà đơn giản là kiếm đủ tiền trả chi phí thuê văn phòng và sinh hoạt.
Hai anh em ăn những bữa rẻ tiền ở chuỗi đồ ăn nhanh Jack in the Box và làm việc không ngừng nghỉ. Trải qua quãng thời gian này, Musk tin rằng đây là minh chứng cho thấy, nếu người sáng lập chịu làm việc chăm chỉ hơn sẽ có lợi thế lớn.
Bán công ty hơn 300 triệu USD, mở đường cho những thương vụ lớn
Khoảng đầu năm 1996, quỹ Mohr Davidow Ventures đồng ý rót khoảng 3 triệu USD vào Zip2 để đổi lấy quyền sở hữu đa số. Tháng 2/1999, Compaq mua Zip2 với giá 307 triệu USD tiền mặt, một trong những thương vụ tiền mặt lớn nhất ngành Internet khi đó.

Musk nhận 22 triệu USD cho 7% cổ phần và trở thành triệu phú ở tuổi 28. Cùng năm, ông dùng 10 triệu USD trong số đó để lập công ty tiếp theo.
Số tiền thu được trở thành nguồn lực quan trọng để Musk tiếp tục theo đuổi những ý tưởng kinh doanh mới. Thay vì dừng lại sau thương vụ đầu tiên, ông nhanh chóng chuyển sang lĩnh vực dịch vụ tài chính trực tuyến.
Năm 1999, Musk thành lập X.com, một công ty cung cấp dịch vụ tài chính và thanh toán trực tuyến. Sau quá trình sáp nhập với Confinity, doanh nghiệp này phát triển thành PayPal - một trong những nền tảng thanh toán trực tuyến có ảnh hưởng lớn.
Năm 2002, eBay mua lại PayPal với giá khoảng 1,5 tỷ USD bằng cổ phiếu. Theo TIME, Musk thu về khoảng 180 triệu USD từ thương vụ này.
Sau đó, ông thành lập SpaceX và tham gia phát triển Tesla, từng bước mở rộng sang lĩnh vực hàng không vũ trụ và xe điện.
Gần 30 năm trước, chàng trai 24 tuổi từng đứng ngại ngùng ở sảnh Netscape, không đủ can đảm mở lời xin một công việc. Không ai ngờ chính lần bị phớt lờ ấy lại đẩy Musk vào con đường khởi nghiệp.
Từ chiếc máy tính duy nhất trong văn phòng thuê 450 USD/tháng, ông đã từng bước xây dựng nên những doanh nghiệp làm thay đổi ngành thanh toán trực tuyến, ô tô điện và hàng không vũ trụ.