Chuyển tới nội dung chính
Khoa học & Công nghệ · Điểm tin đa nguồn

"Cặn bẩn" ở rốn là gì, có được làm sạch?

(Dân trí) - Chúng ta thường bắt gặp một nhúm xơ nhỏ hay lớp cặn sẫm màu trong rốn. Trên thực tế, những thứ đọng lại ở vị trí này không hoàn toàn giống nhau.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 27/10/2026 Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Những cặn bẩn trong rốn có thể chứa sợi vải, tế bào da chết và chất nhờn. Đôi khi, chúng tích tụ thành khối cứng, nhưng cố ngoáy sạch lại có thể khiến da bị tổn thương.

Vì sao rốn lại giữ nhiều chất bẩn?

Theo Cleveland Clinic, hệ thống y tế tại Mỹ, rốn là vết sẹo hình thành sau khi dây rốn rụng và vị trí này lành lại. Hình dạng rốn khác nhau ở mỗi người, với những nếp gấp có thể giữ lại vật chất từ da và quần áo.

Những thứ thường tích tụ gồm xơ vải, lông, dầu trên da, mồ hôi và tế bào chết. Vì vậy, chất bẩn ở rốn không chỉ là bụi từ môi trường bên ngoài. Một phần đến từ quá trình da liên tục bong tế bào cũ và tiết chất nhờn.

Cặn bẩn ở rốn là gì, có được làm sạch? - 1

Riêng những nhúm xơ mềm trong rốn còn thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu. Trong công trình công bố trên tạp chí Medical Hypotheses, nhà nghiên cứu Georg Steinhauser tìm hiểu vai trò của lông bụng đối với hiện tượng này.

Giả thuyết được đưa ra là lông bụng góp phần làm các sợi nhỏ tách khỏi quần áo, sau đó dẫn chúng về phía rốn. Cấu trúc bề mặt, hướng mọc của lông và chuyển động cơ thể có thể cùng tham gia quá trình đó.

Một nghiên cứu mô hình hóa đăng trên Scientific Reports năm 2018 tiếp tục xem xét cơ chế vận chuyển sợi vải, trong đó có tác động của chuyển động bụng khi hô hấp. Những nghiên cứu này giúp giải thích vì sao rốn có thể gom xơ vải dù không tiếp xúc trực tiếp với bụi đất. Tuy nhiên, chúng không có nghĩa mọi loại cặn trong rốn đều đến từ quần áo.

Khi cặn bẩn đóng thành “sỏi rốn”

Khác với nhúm xơ mềm, một số người có thể xuất hiện khối chắc, sẫm màu nằm trong rốn. Y văn gọi tình trạng này là omphalolith, thường được diễn giải là “sỏi rốn”.

Bài báo trên tạp chí Clinical Case Reports năm 2022 mô tả đây là tình trạng hiếm gặp, hình thành do bã nhờn và keratin tích tụ. Keratin là protein có trong lớp ngoài của da. Vật chất dồn lại lâu ngày tạo thành khối cứng, thay vì chỉ là lớp cặn mềm có thể rửa trôi.

Màu sẫm của khối này có thể liên quan đến sự tích tụ sắc tố melanin và quá trình oxy hóa chất béo. Vì thế, không thể chỉ nhìn màu đen rồi kết luận đó là máu khô hay dấu hiệu nhiễm trùng.

Theo hệ thống y tế UPMC của Mỹ, những khối dạng sỏi trong rốn đôi khi có thể đi kèm viêm, nhiễm trùng hoặc loét da. Khi phát hiện khối cứng khó làm sạch, nhất là kèm đau hoặc chảy dịch, người dân nên được nhân viên y tế kiểm tra.

Làm sạch thế nào để không gây tổn thương?

Bác sĩ nội khoa Manjaree Daw, thuộc Cleveland Clinic, khuyến nghị vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước và xà phòng dịu nhẹ, không hương liệu.

Với rốn lõm, có thể dùng góc khăn mềm hoặc tăm bông thấm nước xà phòng để lau phần cặn dễ tiếp cận. Sau đó làm sạch xà phòng và thấm khô. Không chà xát mạnh vì các vết xước nhỏ có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Vị bác sĩ cũng lưu ý không bôi kem dưỡng vào bên trong rốn. Đây vốn là vùng dễ giữ ẩm, việc thêm sản phẩm có thể khiến môi trường thuận lợi hơn cho vi sinh vật phát triển.

Mùi nhẹ ở rốn không đồng nghĩa với nhiễm trùng. Tuy nhiên, nếu mùi hôi đi kèm đỏ da, sưng, đau hoặc dịch tiết, cần đi khám thay vì tiếp tục ngoáy và chà rửa. Mùi kéo dài dù đã vệ sinh cũng cần được kiểm tra.

Rốn cần được chăm sóc như những vùng da có nếp gấp khác: làm sạch nhẹ nhàng và giữ khô. Cố lấy bằng được một khối cặn bám chặt có thể gây tổn thương cho vùng da này.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Khoa học & Công nghệ

Xem tất cả →