Từ cuối năm 2023, trí tuệ nhân tạo bắt đầu bước vào giai đoạn bùng nổ trên smartphone. Các nhà sản xuất như Samsung, OPPO, vivo, Xiaomi,... liên tục tích hợp hàng loạt tính năng AI mới trên di động.
Thời kỳ sơ khai của AI trên smartphone
Trong giai đoạn đầu của làn sóng AI trên di động, các hãng sản xuất smartphone đều tiếp cận AI theo một công thức chung là tích hợp các tính năng AI riêng lẻ vào từng ứng dụng cụ thể.
Người dùng cũng có thể nhận thấy sự tương đồng rõ rệt về mặt tính năng trên sản phẩm của các hãng, từ khả năng xóa vật thể thừa trong ảnh, mở rộng khung hình, tăng cường chất lượng hình ảnh, đến các công cụ tóm tắt văn bản, dịch thuật trực tiếp hay ghi âm chuyển thành văn bản.
Sau khoảng 2 năm phát triển, những tính năng này dần được hoàn thiện và có thể sử dụng ổn định trên hầu hết thiết bị. Tuy nhiên về bản chất, đây vẫn là các công cụ hỗ trợ xử lý tác vụ tĩnh, hoạt động độc lập và mang tính phản hồi thụ động.

Mặc dù mang lại sự tiện lợi ban đầu, cách triển khai AI đơn lẻ này nhanh chóng bộc lộ những giới hạn cốt lõi trong trải nghiệm người dùng. Rào cản lớn nhất đến từ sự đứt gãy và phân mảnh ngữ cảnh.
Do AI được nhúng rải rác trong từng ứng dụng riêng biệt, hệ thống hoàn toàn thiếu đi khả năng ghi nhớ bối cảnh dài hạn của người dùng. Khi chuyển sang một ứng dụng mới hoặc thay đổi kịch bản sử dụng, AI lập tức mất đi những hiểu biết về người dùng, buộc họ phải liên tục tải lại tệp tin, bổ sung thông tin và lặp lại việc giải thích nhu cầu từ đầu.
Bên cạnh đó, mô hình AI tính năng đặt gánh nặng thao tác về phía người dùng. Người sử dụng phải tự nghĩ xem mình cần dùng công cụ nào, mở ứng dụng ra sao và bấm các nút chức năng gì theo đúng quy trình. AI lúc này vẫn chỉ là một công cụ nằm yên chờ được kích hoạt, chưa thể kết nối các nguồn tài nguyên trên thiết bị để thực sự tối ưu trải nghiệm người dùng.
Vì sao cần phát triển AI Agent trên di động?
Nhận thức được rào cản đó, các nhà sản xuất smartphone đã và đang thay đổi định hướng chiến lược bằng cách đưa AI sâu vào tầng hệ điều hành. Điều này biến AI từ một mô hình trả lời thụ động thành một trợ lý hệ thống (Agent), có khả năng hiểu bối cảnh và trực tiếp thực thi các tác vụ phức tạp theo lệnh người dùng.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, Janine Pang, Trưởng bộ phận Sản phẩm Trí tuệ nhân tạo của OPPO, cho biết trong 2 năm qua, năng lực của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) liên tục được cải tiến khi chuyển từ việc chỉ trả lời câu hỏi hay tạo nội dung sang khả năng gọi công cụ và thực hiện tác vụ phức tạp đa bước.
“Nếu nhìn từ góc độ hệ điều hành điện thoại, các mô hình AI Agent hiện vẫn gặp 2 hạn chế rất rõ ràng. Đầu tiên, việc AI biết những gì sẽ phụ thuộc vào thông tin mà người dùng cung cấp. Ngoài ra, khả năng AI làm được gì lại phụ thuộc vào mức độ mở cửa của các ứng dụng bên thứ ba.
Trong khi đó, thiết bị di động lại sở hữu ưu thế tự nhiên để giải quyết triệt để 2 rào cản này nhờ việc đồng hành cùng người dùng hàng ngày và lưu trữ sẵn kho dữ liệu cá nhân phong phú như ảnh, tệp tin, lịch làm việc hay danh bạ”, Janine Pang chia sẻ.
Vị chuyên gia cho biết, một AI Agent trên di động được định hình bởi 2 đặc tính cốt lõi là tính cá nhân hóa và tính chủ động. Tính cá nhân hóa giúp hệ thống ghi nhớ bối cảnh dài hạn dưới sự cho phép và bảo đảm quyền riêng tư của người dùng để đưa ra kết quả phù hợp nhất cho từng cá nhân.
Trong khi đó, tính chủ động giúp AI thấu hiểu trạng thái hiện tại, dự đoán nhu cầu tiếp theo và điều phối linh hoạt các ứng dụng để hoàn thành công việc mà không làm phiền người dùng bằng các thông báo đẩy liên tục.



Trên ColorOS 17, chế độ AI Agent (Mind Pilot) đã được tích hợp trực tiếp vào hệ thống, cho phép gọi các công cụ tìm kiếm dữ liệu cục bộ và truy cập trực tiếp album ảnh cũng như tệp tin trên thiết bị để thực hiện tác vụ đa bước.
Đối với nhu cầu chỉnh sửa hình ảnh, ColorOS 17 triển khai kiến trúc "1+6", kết hợp 1 mô hình ngôn ngữ thị giác với 6 mô hình về ánh sáng, màu sắc, chất lượng ảnh, tái thiết lập, hiệu chỉnh chân dung và biên tập yếu tố. Nhờ đó, tính năng AI Retoucher có thể chuyển đổi chính xác những câu lệnh của người dùng thành các thao tác chỉnh ảnh chuyên nghiệp.
“Dù các tính năng đã có thể triển khai về mặt kỹ thuật, không đồng nghĩa với việc chúng sẽ ngay lập tức xuất hiện trên các sản phẩm thương mại. Trước khi phát hành chính thức, các tính năng AI Agent trên ColorOS 17 phải trải qua quy trình nghiệm thu khắt khe nhằm bảo đảm thông tin cá nhân luôn được xử lý riêng tư”, đại diện OPPO chia sẻ.
Xu hướng tích hợp AI Agent ở cấp độ hệ thống hứa hẹn sẽ làm thay đổi thói quen tương tác của người dùng với smartphone trong tương lai. Người dùng chỉ cần đưa ra các mệnh lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên, mọi quy trình rườm rà phía sau sẽ được tự động hóa hoàn toàn.