Theo tiến sĩ Samantha Lawes, chuyên gia thuộc tổ chức Kidney Research UK (Anh), bệnh thận giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường ở nước tiểu có thể là dấu hiệu cần lưu ý.
Nước tiểu vàng nhạt
Nước tiểu có màu vàng nhạt hoặc vàng rơm thường là dấu hiệu cơ thể được cung cấp đủ nước. Màu vàng chủ yếu do sắc tố urochrome tạo nên.
Tuy nhiên, người mắc tiểu đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận vẫn cần kiểm tra chức năng thận định kỳ, ngay cả khi nước tiểu có màu bình thường.

Nước tiểu vàng sẫm: Có thể do thiếu nước
Nước tiểu thường sẫm màu hơn vào buổi sáng sau nhiều giờ không uống nước. Nếu màu sắc trở lại bình thường sau khi bổ sung nước, đây thường không phải vấn đề đáng lo.
Tuy nhiên, nếu nước tiểu sẫm kéo dài, đặc biệt kèm mệt mỏi, phân bạc màu hoặc vàng da, người bệnh nên đi khám để kiểm tra chức năng gan và các vấn đề sức khỏe liên quan.
Nước tiểu màu hồng hoặc đỏ: Cảnh giác có máu
Nước tiểu màu hồng hoặc đỏ có thể là dấu hiệu tiểu máu. Nguyên nhân thường gặp gồm nhiễm trùng đường tiết niệu, sỏi thận, bệnh tuyến tiền liệt hoặc các bệnh lý ở bàng quang và thận.
Giáo sư Simon Davies, chuyên gia thận học tại Anh, lưu ý tiểu ra máu không phải biểu hiện bình thường và cần được kiểm tra.
Nếu đi kèm đau dữ dội vùng hông lưng, đau lan xuống bẹn hoặc buồn nôn, người bệnh có thể đang gặp sỏi tiết niệu.
Đáng chú ý, tiểu ra máu không đau cũng cần được thăm khám để loại trừ những bệnh lý nghiêm trọng, trong đó có ung thư bàng quang.
Nước tiểu màu nâu sẫm: Có thể liên quan đến gan, thận
Nước tiểu có màu nâu có thể xuất hiện trong một số bệnh lý về gan, thận hoặc tình trạng tiêu cơ vân.
Khi cơ bị tổn thương nghiêm trọng, chẳng hạn sau chấn thương hoặc vận động quá sức, myoglobin từ tế bào cơ có thể đi vào máu và được đào thải qua nước tiểu, khiến nước tiểu chuyển màu nâu sẫm. Tình trạng này có thể gây tổn thương thận cấp.
Ngoài ra, bệnh gan làm tăng bilirubin trong máu cũng có thể khiến nước tiểu sẫm màu, thường đi kèm vàng da hoặc vàng mắt.
Nếu nước tiểu chuyển màu nâu sẫm không rõ nguyên nhân, đặc biệt kèm đau cơ, yếu cơ, vàng da hoặc mệt mỏi, cần đi khám sớm.
Nước tiểu có bọt kéo dài: Cần kiểm tra protein
Nước tiểu đôi khi có bọt do dòng tiểu mạnh hoặc chất tẩy rửa trong bồn cầu. Tuy nhiên, nếu thường xuyên xuất hiện lớp bọt mịn, tồn tại lâu và khó tan, đây có thể là dấu hiệu protein niệu.
Protein là dưỡng chất cơ thể cần giữ lại trong máu. Khi màng lọc cầu thận bị tổn thương, protein có thể rò rỉ vào nước tiểu.
Tình trạng này có thể liên quan đến bệnh thận và cần được kiểm tra bằng xét nghiệm nước tiểu, đặc biệt là tỷ lệ albumin/creatinin niệu (UACR).
Nước tiểu đục hoặc trắng sữa: Có thể do nhiễm trùng
Nước tiểu đục có thể xuất hiện khi có bạch cầu, vi khuẩn hoặc tinh thể trong nước tiểu.
Nếu kèm tiểu buốt, tiểu rắt, mùi bất thường hoặc sốt, người bệnh cần nghĩ đến khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu.
Trường hợp sốt cao, rét run, đau vùng hông lưng hoặc buồn nôn có thể là dấu hiệu nhiễm trùng thận. Đây là tình trạng cần được điều trị sớm để tránh biến chứng.
Khi nào cần kiểm tra sức khỏe thận?
Màu sắc nước tiểu có thể thay đổi do lượng nước uống, thực phẩm, thuốc và nhiều yếu tố khác. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào màu nước tiểu để kết luận mắc bệnh thận.
Để đánh giá sức khỏe thận, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm creatinin máu, mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) và xét nghiệm albumin trong nước tiểu.
Đặc biệt, người mắc tiểu đường, tăng huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên kiểm tra định kỳ, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng bất thường.