Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà

Phố Wall trải qua tuần giao dịch tồi tệ khi S&P 500 và Dow Jones chính thức rơi vào vùng điều chỉnh, giảm hơn 10% so với đỉnh lịch sử. Trong khi đó, Nasdaq mất toàn bộ thành quả từ đầu năm, còn cổ phiếu Nvidia lao dốc 23% chỉ trong một tuần.

CafeF (cafef.vn) · Tác giả: Linh Anh 48 phút trước Đọc bài gốc tại CafeF ↗

Thị trường chứng khoán Mỹ đang trải qua đợt bán tháo mạnh sau nhiều tháng tăng trưởng, khi hàng loạt rủi ro cùng lúc xuất hiện, từ những lo ngại về bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI), khó khăn của Nvidia cho đến áp lực lạm phát và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Trong phiên giao dịch ngày 20/11, chỉ số S&P 500 và Dow Jones Industrial Average cùng đóng cửa trong vùng điều chỉnh, tức giảm hơn 10% so với mức đỉnh gần nhất. Nasdaq Composite thậm chí đã xóa sạch mức tăng từ đầu năm 2026, trong khi Nasdaq-100 có thời điểm rơi vào vùng thị trường giá xuống (bear market), với mức giảm từ đỉnh đạt ít nhất 20%.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 1.

Chỉ mới khoảng 6 tuần trước, S&P 500 và Nasdaq Composite vẫn liên tục thiết lập các mức cao kỷ lục. Tuy nhiên, những dấu hiệu bất ổn đã xuất hiện từ trước đó và chỉ đến hiện tại, giới đầu tư mới thực sự cảm nhận được sức ép cộng hưởng từ nhiều phía.

Giáo sư tài chính Jeremy Siegel thuộc Trường Kinh doanh Wharton nhận định đợt bán tháo hiện nay là kết quả của nhiều yếu tố tiêu cực tích tụ, cuối cùng tạo thành cú sốc lớn đối với thị trường.

"Những yếu tố này giống như những cọng rơm làm gãy lưng con lạc đà. Mọi người đều nghĩ rằng không có gì đáng lo vì những yếu tố khác vẫn tốt. Nhưng khi những cọng rơm cứ tiếp tục chất lên, mọi thứ sẽ bùng nổ", ông Siegel nói với CNBC.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 2.

Một trong những chất xúc tác quan trọng nhất của đợt bán tháo xuất hiện trong tuần này, khi Anthropic, một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tiến hành phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Ngay trước ngày lên sàn, Anthropic đã nâng quy mô chào bán, bất chấp tâm lý thị trường đối với nhóm cổ phiếu AI đang có dấu hiệu suy yếu. Động thái này giúp thương vụ trở thành đợt IPO lớn nhất từ trước đến nay, nhưng đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng đây có thể là thời điểm các nhà đầu tư lớn đồng loạt hiện thực hóa lợi nhuận.

Sau thương vụ phát hành cổ phiếu quy mô lớn của SpaceX hồi mùa hè, sự kiện Anthropic khiến một bộ phận nhà đầu tư lo ngại thị trường AI đang bước vào giai đoạn bán ra hàng loạt, khiến những người mua vào ở giai đoạn sau phải gánh chịu rủi ro.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 3.

Nói cách khác, đây có thể là thời điểm điển hình của hiện tượng "bán khi tin tốt xuất hiện" (sell the news).

Trong phiên giao dịch đầu tiên hôm thứ Năm, cổ phiếu Anthropic tăng từ mức giá IPO 83 USD lên hơn 115 USD, trước khi nhanh chóng đảo chiều. Đà giảm của cổ phiếu này kéo theo tâm lý tiêu cực trên toàn bộ nhóm cổ phiếu AI.

Đến cuối tuần, Anthropic đóng cửa ở mức 88,91 USD, gần như xóa sạch thành quả tăng giá trong phiên chào sàn.

Hệ quả là Nasdaq ghi nhận tuần giao dịch tồi tệ nhất kể từ cú lao dốc do đại dịch Covid-19 hồi tháng 3/2020, với mức giảm khoảng 10%.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 4.

Nvidia, doanh nghiệp từng được xem là biểu tượng của cơn sốt AI toàn cầu, đang trở thành tâm điểm của làn sóng bán tháo.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu, cổ phiếu Nvidia giảm khoảng 14%. Áp lực bán gia tăng sau khi Reuters đưa tin hoạt động kế toán của hãng chip này đang nằm trong diện chú ý của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).

Tính riêng tháng 11, cổ phiếu Nvidia đã mất gần 40% giá trị. Nếu tính cả tuần giao dịch, mức giảm lên tới 23%.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 5.

Đà lao dốc diễn ra trong bối cảnh công ty liên tục đối mặt với những diễn biến bất lợi. Trước đó, Jensen Huang, nhân vật gắn liền với sự bùng nổ của Nvidia và thị trường chip AI, được cho là đã rời vị trí CEO sau những thông tin liên quan đến đời tư và cáo buộc về mối liên hệ với một phụ nữ bị nghi là gián điệp Trung Quốc. Những thông tin này cũng làm dấy lên các câu hỏi về khả năng chip Nvidia được chuyển đến Bắc Kinh bất chấp những hạn chế xuất khẩu của Washington.

Đầu tuần, Bộ Thương mại Mỹ tiếp tục siết chặt các biện pháp kiểm soát nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận chip do Mỹ sản xuất thông qua việc truy cập từ xa tại các quốc gia khác.

Báo cáo kết quả kinh doanh quý III năm tài chính 2027 của Nvidia được công bố hôm thứ Ba, dù có những con số tích cực, cũng không đủ sức vực dậy tâm lý nhà đầu tư.

Đặc biệt, hội đồng quản trị Nvidia đã bác bỏ khả năng Jensen Huang quay trở lại vị trí điều hành, khiến một bộ phận cổ đông từng kỳ vọng vào sự trở lại của ông thất vọng.

Những thông tin tiêu cực liên tiếp khiến cổ phiếu Nvidia chịu áp lực lớn, trở thành một trong những lực cản đáng kể đối với nhóm công nghệ và chỉ số Nasdaq.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 6.

Một yếu tố kỹ thuật quan trọng khác góp phần đẩy nhanh đà bán tháo là việc chỉ số S&P 500 xuyên thủng đường trung bình động 200 ngày.

Đây là chỉ báo thường được giới đầu tư sử dụng để đánh giá xu hướng dài hạn của thị trường. Khi chỉ số nằm dưới đường trung bình này, nhiều nhà đầu tư có thể xem đó là tín hiệu cho thấy xu hướng tăng đã suy yếu.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 7.

Diễn biến trên kích hoạt hoạt động bán tự động của nhiều tổ chức giao dịch theo xu hướng, trong đó có các cố vấn giao dịch hàng hóa (CTA).

Nhóm nhà đầu tư này thường sử dụng các mô hình định lượng và tín hiệu kỹ thuật để đưa ra quyết định mua bán trên thị trường hợp đồng tương lai và các công cụ phái sinh.

Giáo sư Jeremy Siegel cho rằng hoạt động giao dịch theo xu hướng đang khiến đà giảm trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo ông, khi thị trường đi lên, các nhà đầu tư này liên tục mua vào. Nhưng ngay khi những ngưỡng kỹ thuật quan trọng bị phá vỡ, họ chuyển sang bán ra. Hoạt động bán nối tiếp nhau có thể tạo thành vòng xoáy khiến thị trường tiếp tục suy yếu.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 8.

Áp lực lạm phát đang trở thành một trong những rủi ro lớn nhất đối với thị trường chứng khoán Mỹ.

Xung đột tại Iran khiến giá dầu tăng mạnh. Dù đã rời khỏi mức đỉnh, giá dầu vẫn duy trì trên 83 USD/thùng. Trong khi đó, các khoản phí liên quan đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz và những khu vực lân cận tiếp tục tạo áp lực lên giá cả toàn cầu.

Các số liệu kinh tế được công bố trong tháng 11 cho thấy lạm phát Mỹ vẫn còn cách khá xa mục tiêu 2% của Fed. Điều này khiến nhiều quan chức ngân hàng trung ương cảnh báo cơ quan này có thể phải quyết liệt hơn trong chính sách tiền tệ.

Sau khi tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm hồi tháng 9, Fed đã không tiếp tục nâng lãi suất vào cuối tháng 10. Quyết định này làm dấy lên lo ngại trong giới đầu tư trái phiếu rằng ngân hàng trung ương Mỹ đang chậm chân trong cuộc chiến chống lạm phát.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 9.

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm sau đó tăng vượt 5% và duy trì trên ngưỡng này cho đến khi dòng tiền tìm kiếm tài sản an toàn quay trở lại thị trường trái phiếu trong phiên thứ Sáu.

Đáng chú ý, Thống đốc Fed Christopher Waller trong tuần này cho biết ngân hàng trung ương có thể cần tăng lãi suất thêm 0,5 điểm phần trăm vào tháng tới để bắt kịp diễn biến lạm phát.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 10.

Trên Phố Wall, nguyên tắc "đừng chống lại Fed" từ lâu đã được xem là một trong những kim chỉ nam của giới đầu tư. Hiện thị trường bắt đầu tính đến khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 và tiếp tục nâng thêm một lần nữa vào tháng 1/2027.

Ngoài ra, Financial Times đưa tin chính quyền Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc nối lại các cuộc không kích nhằm vào Iran. Thông tin này càng làm gia tăng tâm lý bất an trên thị trường.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 11.

Trước khi các chỉ số chứng khoán Mỹ chạm ngưỡng điều chỉnh, thị trường đã xuất hiện những dấu hiệu suy yếu do lo ngại tốc độ tăng trưởng của các doanh nghiệp AI không còn duy trì được mức cao như trước.

Một trong những ví dụ đáng chú ý là Anthropic. Số liệu tài chính quý III được công bố hồi đầu tháng cho thấy doanh thu của công ty tăng 47%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 144% trong quý II.

Sự chậm lại này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi liệu các doanh nghiệp AI có thể duy trì tốc độ tăng trưởng đủ nhanh để đáp ứng những kỳ vọng rất lớn đang được phản ánh vào giá cổ phiếu hay không.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 12.

Nhiều quỹ đầu tư gắn với xu hướng AI và công nghệ bán dẫn, chẳng hạn VanEck Semiconductor ETF và iShares MSCI USA Momentum Factor ETF, đã đạt đỉnh từ mùa hè.

Áp lực còn lan sang những doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu.

CoreWeave, công ty chuyên xây dựng và vận hành hạ tầng trung tâm dữ liệu với mức sử dụng nợ vay lớn, đã mất 71% giá trị so với đỉnh.

Trong khi đó, Caterpillar, doanh nghiệp sản xuất máy móc công nghiệp và thiết bị phát điện được giới đầu tư xem như một lựa chọn hưởng lợi từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI, cũng giảm hơn 50% so với mức cao nhất.

Lo ngại về triển vọng tăng trưởng càng gia tăng sau khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội và một số vị trí thống đốc bang quan trọng. Diễn biến này làm dấy lên khả năng các bang, thậm chí chính quyền liên bang, có thể áp dụng những quy định nghiêm ngặt hơn đối với hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu.

Điều đó có thể khiến chi phí đầu tư tăng lên, kéo dài thời gian triển khai dự án và ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng của toàn bộ hệ sinh thái AI.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 13.

Bất chấp những biến động dữ dội, giáo sư Jeremy Siegel và một số chuyên gia thị trường cho rằng nền kinh tế Mỹ vẫn đủ sức chống chịu để đợt bán tháo hiện nay chỉ dừng ở một đợt điều chỉnh thông thường.

Theo quan điểm này, thị trường đang tái thiết lập kỳ vọng sau giai đoạn tăng trưởng quá mạnh, khi nhà đầu tư dần quen với mức lợi nhuận cao bất thường.

S&P 500 đã tăng hơn 20% trong cả năm 2023 và 2024, trước khi tiếp tục tăng 16% trong năm 2025.

Ông Siegel cho rằng mức tăng trưởng trung bình dài hạn của thị trường chứng khoán thường chỉ khoảng 8-9% mỗi năm. Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI khiến nhiều nhà đầu tư bắt đầu kỳ vọng mức sinh lời 15-20% mỗi năm sẽ trở thành điều bình thường.

5 "thế lực" phía sau cú bán tháo trên thị trường chứng khoán: Cọng rơm đè gãy lưng con lạc đà - Ảnh 14.

"Chúng ta cần đưa những kỳ vọng đó trở lại với thực tế", ông Siegel nhận định, đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ cổ phiếu.

Tuy nhiên, một rủi ro đáng chú ý là thị trường chứng khoán hiện có ảnh hưởng rất lớn đến tài sản và sức tiêu dùng của các hộ gia đình Mỹ.

Cổ phiếu ngày càng trở thành một nguồn tài sản quan trọng, đặc biệt đối với thế hệ người Mỹ sinh ra trong giai đoạn bùng nổ dân số (baby boomers).

Do đó, nếu thị trường tiếp tục lao dốc, hiệu ứng tài sản suy giảm có thể khiến người dân thắt chặt chi tiêu, kéo theo tăng trưởng kinh tế chậm lại. Điều này lại có nguy cơ tạo thêm áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp và giá cổ phiếu.

Với việc S&P 500 hiện chỉ còn duy trì mức tăng khoảng 1% từ đầu năm, giới đầu tư đang đứng trước câu hỏi liệu đợt điều chỉnh này chỉ là một nhịp nghỉ cần thiết của thị trường tăng giá hay có thể trở thành khởi đầu cho một chu kỳ suy giảm sâu hơn.

Nguồn: Tổng hợp

Nguồn xuất bản gốc: CafeF (cafef.vn) · Tác giả: Linh Anh N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →