Giới thiệu & Mục đích sử dụng
WACC (Weighted Average Cost of Capital - Chi phí sử dụng vốn bình quân) là tỷ suất sinh lời tối thiểu mà một doanh nghiệp phải tạo ra trên khối tài sản của mình để làm hài lòng cả cổ đông góp vốn và chủ nợ cho vay. WACC là tham số trọng yếu làm tỷ suất chiết khấu trong mô hình định giá chiết khấu dòng tiền DCF.
Cách dùng từng bước
-
Nhập giá trị Vốn chủ sở hữu và Nợ vayĐiền giá trị thị trường của vốn chủ (Equity) và tổng nợ vay có trả lãi (Debt).
-
Nhập chi phí vốn chủ sở hữu (Ke)Điền tỷ suất sinh lời kỳ vọng của cổ đông (tính qua mô hình CAPM hoặc mục tiêu ROI).
-
Nhập lãi suất nợ vay (Kd) và thuế suất TNDNĐiền lãi suất vay bình quân và mức thuế TNDN (thông thường 20% tại Việt Nam).
Công thức & Phương pháp tính
Công thức WACC chuẩn mực quốc tế:
WACC = (E ÷ V) × Ke + (D ÷ V) × Kd × (1 - t)Trong đó: V = E + D (Tổng nguồn vốn), Ke là chi phí vốn CSH, Kd là lãi suất nợ, t là thuế suất TNDN (tạo ra tấm chắn thuế lãi vay).
Ví dụ minh họa: Doanh nghiệp có Vốn CSH 60 tỷ (Ke = 15%), Nợ vay 40 tỷ (Kd = 10%), thuế TNDN 20%:
Tổng vốn: 60 + 40 = 100 tỷ đồng.
Tỷ trọng: Vốn CSH chiếm 60%, Nợ vay chiếm 40%.
Chi phí nợ sau thuế: 10% × (1 - 0,20) = 8%/năm.
WACC = 0,6 × 15% + 0,4 × 8% = 9,0% + 3,2% = 12,2%/năm.
Ví dụ minh họa
- Thẩm định dự án: Nếu dự án mở rộng nhà máy có IRR đạt 16% > WACC 12,2% -> Dự án tạo thêm giá trị gia tăng, đáng để đầu tư!
- Tối ưu hóa cấu trúc vốn: Do chi phí nợ vay được trừ thuế rẻ hơn vốn CSH, việc sử dụng đòn bẩy hợp lý giúp kéo giảm WACC chung của công ty.
Lưu ý quan trọng
Tấm chắn thuế lãi vay (Tax Shield): Tiền lãi vay được hạch toán vào chi phí hợp lý trước thuế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm được khoản thuế TNDN tương ứng.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao chi phí vốn nợ vay lại được nhân với (1 - t)?
Vì theo Luật Thuế TNDN, chi phí lãi vay hợp lý được khấu trừ trước khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Do đó, chi phí thực tế mà công ty phải chịu cho nợ vay thấp hơn lãi suất trên hợp đồng tín dụng.
Chi phí vốn chủ sở hữu Ke được xác định như thế nào?
Ke thường được tính bằng mô hình định giá tài sản vốn CAPM: Ke = Rf + Beta * (Rm - Rf), trong đó Rf là lãi suất phi rủi ro (trái phiếu chính phủ) và Rm là tỷ suất sinh lời thị trường.
WACC dùng để làm gì trong định giá DCF?
WACC được dùng làm tỷ suất chiết khấu để quy đổi toàn bộ dòng tiền tự do trong tương lai của doanh nghiệp (FCFF) về giá trị hiện tại.
Vay nợ càng nhiều thì WACC có càng giảm không?
Không hoàn toàn. Khi nợ vay vượt ngưỡng an toàn, rủi ro vỡ nợ tăng vọt khiến cả chủ nợ (đòi tăng Kd) và cổ đông (đòi tăng Ke) đều nâng lãi suất, làm WACC tăng vọt.
Công cụ này có in được báo cáo cấu trúc vốn không?
Có. Nút 'In kết quả' xuất đầy đủ biểu đồ cơ cấu nợ/vốn và phân tích chi phí vốn.
Có thể dùng WACC để đánh giá cổ phiếu trên sàn không?
Rất tốt. Nhà đầu tư giá trị thường so sánh tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư ROIC với WACC. Nếu ROIC > WACC, doanh nghiệp đang tạo ra giá trị thực sự cho cổ đông.
Căn cứ pháp lý & Nguồn tham khảo
- Giáo trình Tài chính Doanh nghiệp nâng cao (Đại học Kinh tế TP.HCM)
- Luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp số 14/2008/QH12 (Quốc hội Việt Nam)