Chuyển tới nội dung chính

Tính cấp phối bê tông & trọng lượng thép

Tính số bao xi măng PCB30/PCB40, khối cát vàng, khối đá dăm 1x2 và lít nước cho mọi mác bê tông M150 đến M300 theo Thông tư 12/2021/TT-BXD; đồng thời lập bảng thống kê trọng lượng thép tròn/gân D6–D32 theo TCVN 1651.

Giới thiệu & Mục đích sử dụng

Tính toán chính xác khối lượng vật tư trước khi đổ móng, đổ sàn hoặc đặt thép giúp chủ nhà và kỹ sư giám sát tránh tình trạng thiếu vật tư giữa chừng làm gián đoạn mạch ngừng bê tông hoặc mua thừa gây lãng phí lớn. Công cụ gộp hai nghiệp vụ thiết yếu nhất tại công trường vào cùng một giao diện: quy đổi cấp phối vật tư bê tông theo Thông tư 12/2021/TT-BXD của Bộ Xây dựng và bảng tính trọng lượng cốt thép theo TCVN 1651:2018.

Cách dùng từng bước

  1. Chuyển tab giữa Cấp phối bê tông và Trọng lượng thép
    Chọn tab Cấp phối bê tông khi cần đặt xi măng, cát, đá hoặc chọn tab Trọng lượng thép để kiểm tra cân nặng từng cây thép theo đường kính.
  2. Chọn mác bê tông và loại xi măng (PCB40 hoặc PCB30)
    Chọn mác M150 cho bê tông lót, M200 cho sân nền dân dụng, M250 hoặc M300 cho cột, dầm, sàn chịu lực và chọn loại xi măng sử dụng thực tế.
  3. Nhập thể tích đổ hoặc kích thước Dài × Rộng × Dày
    Nhập trực tiếp số khối bê tông hoặc bật tính từ kích thước cấu kiện và điền tỷ lệ hao hụt thi công (thường 1% đến 3%), kèm đơn giá địa phương.
  4. Lập bảng thống kê thép và xuất file CSV
    Ở tab thép, chọn đường kính D6 đến D32, chiều dài cây (mặc định 11,7 m theo chuẩn nhà máy), bấm thêm vào danh sách nhiều cỡ thép để xem tổng kg và tấn.

Công thức & Phương pháp tính

1. Định mức cấp phối bê tông theo Phụ lục VII Thông tư 12/2021/TT-BXD: Với 1 m³ vữa bê tông đá dăm 1×2 (độ sụt tiêu chuẩn 2 đến 4 cm) dùng xi măng PCB40: mác M150 dùng 243 kg xi măng, 0,503 m³ cát vàng, 0,879 m³ đá dăm và 195 lít nước; mác M200 dùng 274 kg xi măng, 0,484 m³ cát và 0,872 m³ đá; mác M250 dùng 308 kg xi măng, 0,466 m³ cát và 0,865 m³ đá; mác M300 dùng 352 kg xi măng, 0,443 m³ cát và 0,858 m³ đá. Khi dùng xi măng PCB30 có cường độ chịu nén thấp hơn, lượng xi măng định mức tăng lên tương ứng (ví dụ M250 cần 405 kg xi măng PCB30). Mỗi bao xi măng dân dụng nặng chuẩn 50 kg nên số bao được tính tròn lên để đặt hàng an toàn.

2. Công thức trọng lượng thép tròn và thép vằn TCVN 1651: Dựa trên khối lượng riêng tiêu chuẩn của thép cacbon là 7.850 kg/m³, trọng lượng trên mỗi mét dài của thanh thép có đường kính danh nghĩa d (mm) là W = π × (d / 2000)² × 7850 ≈ d² × 0,006165 kg/m (hay công thức kinh nghiệm d² / 162,2). Thép xây dựng sản xuất trong nước thường xuất xưởng dạng cây tiêu chuẩn dài 11,7 mét hoặc dạng cuộn cho D6 và D8.

M250 PCB40 chuẩn 1m³: 308 kg xi măng, 0,466 m³ cát vàng, 0,865 m³ đá 1x2, 195 lít nước; trọng lượng thép W = π × (d/2000)² × 7850 kg/m ≈ d² / 162,2.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1 (Đổ sàn nhà phố 10 m³ bê tông M250 xi măng PCB40): Theo định mức chuẩn không hao hụt: lượng xi măng = 10 × 308 = 3.080 kg, quy đổi 3.080 / 50 = 61,6 bao (đặt tròn 62 bao xi măng); cát vàng = 4,66 m³; đá 1×2 = 8,65 m³; nước sạch trộn = 1.950 lít. Nếu cộng 2 phần trăm hao hụt vận chuyển thực tế, thể tích quy đổi là 10,2 m³ tương ứng 63 bao xi măng và khoảng 4,75 m³ cát.

Ví dụ 2 (Kiểm tra khối lượng 25 cây thép D16 dài 11,7 m): Trọng lượng 1 mét thép D16 = 16² × 0,0061654 = 1,5783 kg/m; 1 cây dài 11,7 m nặng 18,47 kg; 25 cây có tổng chiều dài 292,5 m nặng 461,66 kg (0,4617 tấn).

Lưu ý quan trọng

Định mức trong Thông tư 12/2021/TT-BXD áp dụng chuẩn cho trộn thủ công hoặc trạm trộn thông thường với đá 1×2 và cát sạch mô-đun độ lớn phù hợp. Nếu sử dụng bê tông thương phẩm bơm lên cao cần độ sụt lớn (12±2 cm hoặc 16±2 cm), trạm trộn sẽ điều chỉnh tỷ lệ phụ gia hóa dẻo và lượng xi măng theo cấp phối thiết kế phòng thí nghiệm LAS-XD. Ngoài ra, thép thực tế tại kho đôi khi có dung sai trọng lượng ±4 đến ±6 phần trăm theo TCVN, bạn nên cân thực tế 1 bó mẫu khi giao nhận hàng số lượng lớn.

Câu hỏi thường gặp

1 m³ bê tông M250 cần bao nhiêu bao xi măng PCB40?

Theo định mức Thông tư 12/2021/TT-BXD, 1 m³ bê tông M250 dùng xi măng PCB40 cần 308 kg xi măng, tương đương khoảng 6,16 bao loại 50 kg (làm tròn đặt 6,5 đến 7 bao kể cả hao hụt).

Bê tông lót móng nên chọn mác bao nhiêu là hợp lý?

Lớp bê tông lót đáy móng và giằng móng thường dùng mác M100 hoặc M150 đá 1x2 hoặc 4x6 để tạo mặt phẳng sạch và chống mất nước xi măng cho lớp bê tông kết cấu bên trên.

1 cây thép Phi 16 dài 11,7m nặng bao nhiêu kg?

Theo chuẩn lý thuyết TCVN 1651 với trọng lượng riêng 7.850 kg/m³, 1 mét thép D16 nặng 1,578 kg nên 1 cây dài 11,7 m nặng khoảng 18,47 kg.

Tại sao cấp phối dùng xi măng PCB30 lại tốn nhiều bao hơn PCB40?

Xi măng PCB40 có cường độ chịu nén sau 28 ngày đạt tối thiểu 40 MPa, cao hơn mức 30 MPa của PCB30, nên cùng một mác bê tông M250 sẽ cần ít kg xi măng PCB40 hơn so với PCB30.

Khi tính cát và đá đổ bê tông nên dự phòng thêm mấy phần trăm hao hụt?

Với thi công dân dụng trộn tại công trình, nên cộng thêm 2% đến 3% hao hụt do rơi vãi trên mặt đất và bám dính thành cối trộn, xe rùa.

Mác M200 và M250 khác nhau thế nào trong ký hiệu B15, B20 hiện đại?

Theo tiêu chuẩn kết cấu hiện hành, cấp độ bền chịu nén B15 tương đương với mác M200 cũ, còn B20 tương đương với mác M250 và B22,5 tương đương mác M300.

Căn cứ pháp lý & Nguồn tham khảo

Thông số và quy định cập nhật đến: 2026-11-14