Giới thiệu & Mục đích sử dụng
Trước khi nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực hoặc tính toán nghĩa vụ thanh toán quá hạn trong hợp đồng, đương sự và doanh nghiệp cần xác định chính xác hai con số pháp lý: mức án phí, tạm ứng án phí theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 và tiền lãi chậm trả, quá hạn theo Bộ luật Dân sự 2015. Ngoài ra, trong các giao dịch vay tiền cá nhân ngoài ngân hàng, việc quy đổi mức lãi suất theo ngày (ví dụ 3.000đ hoặc 5.000đ/triệu/ngày) ra tỷ lệ %/năm giúp phát hiện sớm rủi ro vô hiệu phần lãi vượt trần 20%/năm hoặc vượt ngưỡng 100%/năm theo Điều 201 Bộ luật Hình sự.
Công cụ hợp nhất 3 bảng tính chuyên sâu ngay trên trình duyệt, tính tách biệt án phí từng đương sự theo Điều 27 NQ 326 và bảo mật tuyệt đối dữ liệu tranh chấp cá nhân trên máy của bạn.
Cách dùng từng bước
-
Tính án phí & tạm ứng án phí (Tab 1)Chọn loại vụ án (Dân sự, Hôn nhân gia đình, Kinh doanh thương mại, Lao động), chọn cấp xét xử (Sơ thẩm/Phúc thẩm), tính chất có giá ngạch hay không có giá ngạch và nhập giá trị tài sản tranh chấp.
-
Áp dụng trường hợp giảm 50%, miễn án phí hoặc tách theo phần chiaBật nút Hòa giải thành trước khi mở phiên tòa để tính mức giảm 50%, bật Miễn Điều 12 cho người cao tuổi/người lao động đòi lương, hoặc nhập giá trị tài sản từng đương sự nhận để tách riêng án phí.
-
Tính lãi chậm trả hợp đồng & nợ quá hạn (Tab 2)Chọn chế độ 10%/năm khi hợp đồng không thỏa thuận lãi (Điều 357 & 468.2 BLDS) hoặc nhập lãi thỏa thuận trong hạn để tự tính lãi gốc quá hạn 150% và lãi chậm trả tiền lãi 10%/năm theo Điều 466.5.
-
Kiểm tra dấu hiệu cho vay lãi nặng Đ201 BLHS (Tab 3)Nhập gốc vay, số ngày thực vay và mức thu theo đ/triệu/ngày, %/tháng hoặc tổng tiền thực thu để đối chiếu trần 20%/năm, ngưỡng 100%/năm và số tiền thu lợi bất chính theo NQ 01/2021/NQ-HĐTP.
Công thức & Phương pháp tính
1. Biểu mức án phí theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14:
- Vụ án không có giá ngạch sơ thẩm: Dân sự, Hôn nhân & Gia đình, Lao động là 300.000 đ; Kinh doanh thương mại là 3.000.000 đ. Tạm ứng án phí bằng 100% mức này.
- Vụ án có giá ngạch sơ thẩm: Áp dụng lũy tiến từng đoạn: đến 400 triệu (5%, tối thiểu 300k DS / 3tr KDTM), 400–800 triệu (20tr + 4% phần vượt 400tr), 800 triệu–2 tỷ (36tr + 3% phần vượt 800tr), 2 tỷ–4 tỷ (72tr + 2% phần vượt 2 tỷ), trên 4 tỷ (112tr + 0,1% phần vượt 4 tỷ). Tạm ứng án phí nộp trước khi thụ lý bằng 50% án phí dự tính (nhưng không thấp hơn mức không giá ngạch).
- Án phí phúc thẩm: 300.000 đ (Dân sự, HNGĐ, Lao động) và 2.000.000 đ (KDTM).
2. Công thức tính lãi chậm trả và quá hạn (BLDS 2015 Đ357, Đ466, Đ468 & NQ 01/2019/NQ-HĐTP): Trần lãi suất vay dân sự là 20%/năm; trường hợp có thỏa thuận trả lãi nhưng không xác định rõ lãi suất thì áp dụng 10%/năm. Khi quá hạn, nợ gốc quá hạn chịu lãi bằng 150% lãi suất vay trong hạn (tối đa 30%/năm) và tiền lãi trong hạn chưa trả chịu lãi chậm trả 10%/năm. Công cụ sử dụng chuẩn 365 ngày/năm theo Thông tư 14/2017/TT-NHNN và hỗ trợ tùy chọn 360 ngày/năm.
3. Định lượng Tội cho vay lãi nặng (Điều 201 BLHS & NQ 01/2021/NQ-HĐTP): Ngưỡng cấu thành tội phạm là lãi suất từ gấp 5 lần trần 20%/năm trở lên (tức từ 100%/năm hay ~2.740đ/triệu/ngày theo năm 365 ngày) kết hợp với số tiền thu lợi bất chính (Tiền lãi thực thu trừ đi phần lãi hợp pháp 20%/năm): từ 30 triệu đến dưới 100 triệu đồng thuộc dấu hiệu Khoản 1, từ 100 triệu đồng trở lên thuộc dấu hiệu Khoản 2.
Ví dụ minh họa
Ví dụ 1 (Án phí Dân sự 1 tỷ): Đương sự khởi kiện tranh chấp đòi 1.000.000.000 đ thuộc khung trên 800 triệu đến 2 tỷ. Án phí sơ thẩm = 36.000.000 + 3% × 200.000.000 = 42.000.000 đ. Tạm ứng án phí cần nộp trước = 50% × 42.000.000 = 21.000.000 đ.
Ví dụ 2 (Án phí KDTM 3 tỷ): Tranh chấp hợp đồng thương mại 3.000.000.000 đ thuộc khung trên 2 tỷ đến 4 tỷ. Án phí sơ thẩm = 72.000.000 + 2% × 1.000.000.000 = 92.000.000 đ. Tạm ứng án phí = 46.000.000 đ.
Ví dụ 3 (Kiểm tra lãi nặng Điều 201): Khoản vay 100.000.000 đ trong 180 ngày với mức thu 4.000đ/triệu/ngày tương đương lãi suất năm 146%/năm (>= 100%). Tổng lãi thực thu = 72.000.000 đ; lãi tối đa hợp pháp 20%/năm = 9.863.014 đ. Tiền thu lợi bất chính = 72.000.000 - 9.863.014 = 62.136.986 đ (nằm trong khung 30 đến dưới 100 triệu của Khoản 1 Điều 201 BLHS).
Lưu ý quan trọng
Trong tranh chấp hợp đồng tín dụng với ngân hàng/tổ chức tín dụng, lãi suất áp dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng chứ không bị khống chế trần 20%/năm của BLDS. Với đơn khởi kiện từ ngày 01/07/2025 (sau khi bỏ Tòa án cấp huyện), đơn sơ thẩm nộp tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền. Phần kiểm tra Điều 201 BLHS chỉ mang tính đối chiếu toán học tham khảo, chưa tính yếu tố lãi nhập gốc hoặc đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính trước đó.
Câu hỏi thường gặp
Nộp đơn khởi kiện cần đóng trước bao nhiêu tiền tạm ứng án phí?
Theo Điều 7 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, đối với vụ án sơ thẩm có giá ngạch, đương sự nộp tạm ứng án phí bằng 50% mức án phí sơ thẩm mà Tòa án dự tính theo giá trị tài sản tranh chấp (nhưng không thấp hơn 300.000đ với dân sự/HNGĐ/lao động hoặc 3.000.000đ với KDTM). Đối với vụ án không có giá ngạch hoặc kháng cáo phúc thẩm, mức tạm ứng bằng 100% mức án phí.
Thuận tình ly hôn hoặc hòa giải thành trước khi mở phiên tòa có được giảm 50% án phí không?
Có. Theo khoản 7 Điều 26 và điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326, nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án trước khi mở phiên tòa hoặc công nhận thuận tình ly hôn trước phiên tòa thì chỉ phải chịu 50% mức án phí quy định (ví dụ vụ án không giá ngạch 300.000đ giảm còn 150.000đ, phần tạm ứng đóng dư sẽ được hoàn lại).
Người cao tuổi từ đủ 60 tuổi trở lên hoặc người lao động đi kiện có được miễn án phí không?
Theo Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, người cao tuổi (từ đủ 60 tuổi theo Luật Người cao tuổi), người khuyết tật, hộ nghèo/cận nghèo, trẻ em và người lao động khởi kiện đòi tiền lương, trợ cấp mất việc làm, bảo hiểm xã hội đều được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí khi có đơn đề nghị miễn hợp lệ kèm giấy tờ chứng minh.
Hợp đồng mua bán chậm thanh toán không ghi rõ lãi phạt thì tính theo mức nào?
Theo Điều 357 khoản 2 và Điều 468 khoản 2 Bộ luật Dân sự 2015, nếu hai bên có nghĩa vụ chậm trả tiền nhưng không có thỏa thuận trước về mức lãi suất chậm trả thì áp dụng mức lãi suất 10%/năm tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán.
Cho vay 3.000đ hoặc 5.000đ/triệu/ngày có vượt ngưỡng Điều 201 BLHS không?
Theo chuẩn 365 ngày/năm, mức thu 3.000đ/triệu/ngày tương đương 109,5%/năm và 5.000đ/triệu/ngày tương đương 182,5%/năm. Cả hai mức này đều vượt quá 5 lần trần lãi suất 20%/năm (ngưỡng 100%/năm, khoảng 2.740đ/triệu/ngày). Nếu tổng số tiền thu lợi bất chính đạt từ 30 triệu đồng trở lên (hoặc dưới 30 triệu nhưng đã từng bị xử phạt/kết án về tội này) thì có dấu hiệu cấu thành Điều 201 BLHS.
Tiền thu lợi bất chính khi cho vay lãi nặng tính trên toàn bộ tiền lãi hay trừ đi 20%/năm?
Theo Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, số tiền thu lợi bất chính để xác định trách nhiệm hình sự được tính bằng Tổng số tiền lãi và các khoản thu khác mà người cho vay đã thực tế thu được trừ đi số tiền lãi tối đa tương ứng với mức lãi suất cao nhất theo quy định của BLDS (20%/năm) tính cho thời gian thực vay.
Khi cho vay thỏa thuận 30%/năm, người vay có phải trả phần vượt 20%/năm không?
Không. Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực pháp luật và không được Tòa án chấp nhận khi giải quyết tranh chấp trong hạn.