Chuyển tới nội dung chính

Hệ phương trình 2 & 3 ẩn

Giải hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn và 3 ẩn bằng phương pháp định thức Cramer, xuất nghiệm dưới dạng phân số tối giản.

Máy tính & toán học Cập nhật 2026-11-14

Giới thiệu & Mục đích sử dụng

Công cụ giải hệ phương trình bậc nhất hỗ trợ giải nhanh hệ 2 ẩn (x, y) và hệ 3 ẩn (x, y, z) bằng phương pháp định thức Cramer chuẩn xác. Kết quả hiển thị cả dạng số thập phân lẫn phân số tối giản, giúp học sinh kiểm tra đáp án bài thi đại số một cách tin cậy.

Cách dùng từng bước

  1. Nhập các hệ số của từng phương trình
    Điền hệ số các ẩn x, y (hoặc x, y, z) và hằng số vế phải của từng phương trình.
  2. Xem tính toán định thức Cramer
    Hệ thống tự động tính các định thức chính D và định thức phụ Dx, Dy, Dz.
  3. Đọc kết luận nghiệm
    Xem nghiệm x, y, z phân số tối giản hoặc thông báo vô nghiệm / vô số nghiệm.

Công thức & Phương pháp tính

Phương pháp định thức Cramer cho hệ 2 ẩn:

  • D = a₁b₂ - a₂b₁
  • Dx = c₁b₂ - c₂b₁
  • Dy = a₁c₂ - a₂c₁
  • Nếu D ≠ 0: Hệ có nghiệm duy nhất x = Dx / D ; y = Dy / D.
  • Nếu D = 0: Nếu Dx = Dy = 0 hệ vô số nghiệm; ngược lại hệ vô nghiệm.

Ví dụ minh họa: Giải hệ 2x + y = 5 và x - y = 1:

D = 2×(-1) - 1×1 = -3.
Dx = 5×(-1) - 1×1 = -6 -> x = -6 / -3 = 2.
Dy = 2×1 - 1×5 = -3 -> y = -3 / -3 = 1.
Nghiệm duy nhất: (x = 2 ; y = 1).

Ví dụ minh họa

  • Hệ 3 ẩn cân bằng hóa học: x + y + z = 6, 2y + 5z = -4, 2x + 5y - z = 27 -> Nghiệm: (x=5 ; y=3 ; z=-2).
  • Hệ vô nghiệm (đường thẳng song song): x + y = 2 và 2x + 2y = 5 -> D = 0, Dx = -1 ≠ 0 -> Hệ vô nghiệm.

Lưu ý quan trọng

Phương pháp Cramer chỉ áp dụng khi ma trận vuông và định thức chính D khác 0. Khi D = 0, hệ không có nghiệm duy nhất.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp Cramer là gì?

Phương pháp Cramer là định lý trong đại số tuyến tính cho phép tìm nghiệm của hệ phương trình tuyến tính có số phương trình bằng số ẩn thông qua tỷ số các định thức ma trận con.

Tại sao công cụ hiển thị cả nghiệm phân số?

Trong chương trình giáo dục toán Việt Nam, nghiệm của hệ phương trình thường được yêu cầu viết dưới dạng phân số tối giản thay vì số thập phân vô hạn tuần hoàn.

Khi nào hệ phương trình 2 ẩn có vô số nghiệm?

Hệ phương trình bậc nhất 2 ẩn có vô số nghiệm khi hai đường thẳng biểu diễn hai phương trình trùng nhau, tương ứng với D = Dx = Dy = 0.

Có thể giải hệ có hệ số âm hoặc số thập phân không?

Hoàn toàn được. Hệ thống nhận mọi số thực âm, dương và số thập phân.

Tôi có thể in bài giải hệ phương trình ra giấy không?

Có. Nút 'In kết quả' giúp xuất trang in lời giải rõ ràng để bạn lưu hồ sơ học tập.

Hệ 3 ẩn có tính được trên điện thoại không?

Giao diện được thiết kế tương thích hoàn hảo trên màn hình di động, bảng nhập ma trận tự động co giãn không bị tràn ngang.

Căn cứ pháp lý & Nguồn tham khảo

Thông số và quy định cập nhật đến: 2026-11-14