Chuyển tới nội dung chính
Thế giới & Quốc tế · Điểm tin đa nguồn

Ý tưởng mới của Mỹ để khép lại chiến sự ở Ukraine liệu có khả thi?

(Dân trí) - Mỹ vẫn đang làm trung gian hòa giải cho Nga và Ukraine và đưa ra ý tưởng để 2 bên thương lượng nhằm khép lại cuộc xung đột hơn 4 năm qua.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 3 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗
Ý tưởng mới của Mỹ để khép lại chiến sự ở Ukraine liệu có khả thi? - 1
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: Reuters).

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14/11 cho biết, trong các cuộc đàm phán gần đây, Mỹ đã đặt ra một câu hỏi mà họ chưa bao giờ hỏi Kiev trước đó. Cụ thể, ông Zelensky tiết lộ rằng, Mỹ hỏi Ukraine rằng họ có sẵn sàng rút quân khỏi Donbass để đổi lấy việc gia nhập NATO hay không.

Vấn đề gai góc

Câu hỏi này đã đề cập tới 2 vấn đề gai góc trong đàm phán mà các bên chưa thể thống nhất chính là số phận của vùng Donbass và tham vọng trở thành một phần NATO của Ukraine.

Theo ông Zelensky, vấn đề Ukraine gia nhập NATO đã trở lại chương trình nghị sự, vì đây là một phần trong cuộc thảo luận có thể quyết định tương lai an ninh châu Âu.

Tuy nhiên, Nga đã nhiều lần khẳng định sự phản đối mạnh mẽ với việc Ukraine gia nhập vào NATO, coi đây là yếu tố ảnh hưởng lớn tới an ninh của phía Moscow. Vì vậy, giới chuyên gia tỏ ra hoài nghi với tính khả thi của phương án này.

Ông Ian Lesser, chuyên gia cao cấp tại Quỹ German Marshall của Mỹ, nói với Al Jazeera rằng nếu thông tin về đề xuất của Washington là chính xác, đây là động thái đáng chú ý vì nó sẽ có thể dẫn tới việc Ukraine nhượng bộ lãnh thổ để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.

“Yếu tố Ukraine gia nhập NATO có vẻ rất khó xảy ra. Chắc chắn đề xuất này hấp dẫn đối với Ukraine, nhưng khó hình dung Moscow sẽ đồng ý. Một số thành viên NATO có thể cũng sẽ hoài nghi”, ông nhận xét.

Ông Chris Featherstone, nhà khoa học chính trị tại Đại học York ở Anh, nhận định đề xuất này đánh dấu sự thay đổi lớn so với những lập trường trước đây. Ông cho rằng việc kịch bản Ukraine gia nhập NATO sẽ giúp Kiev có thêm năng lực răn đe từ liên minh.

Ukraine nộp đơn xin gia nhập NATO vào tháng 9/2022, chỉ vài tháng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt. Tuy nhiên, các thành viên NATO vẫn chia rẽ về việc kết nạp Ukraine khi cuộc xung đột chưa kết thúc. Dưới thời chính quyền Tổng thống Trump, một số quan chức cấp cao Mỹ cũng đã công khai bày tỏ sự không đồng tình với kịch bản Ukraine vào NATO.

Dù ý tưởng mới của Mỹ khơi lại hy vọng gia nhập NATO của Ukraine, phương án này đòi hỏi một sự thỏa hiệp mà Kiev có thể phải cân nhắc kỹ.

Hôm 14/11, ông Zelensky nói rằng Kiev sẽ không từ bỏ bất kỳ vùng lãnh thổ nào của mình.

Tuy nhiên, ông cho biết nếu Ukraine nhận được một thỏa thuận hòa bình bao gồm các bảo đảm an ninh, quyền duy trì một quân đội mạnh mẽ với nguồn tài chính đầy đủ và khoản hỗ trợ tái thiết đất nước, ông sẽ tổ chức trưng cầu dân ý toàn quốc về vấn đề nhượng lãnh thổ để đổi lấy tư cách thành viên NATO.

Quan điểm của Nga

Điện Kremlin chưa đưa ra phản hồi về thông báo mà ông Zelensky đưa ra. Tuy nhiên, Moscow từ lâu nay vẫn giữ lập trường cứng rắn rằng việc Ukraine gia nhập NATO là lằn ranh đỏ đối với Nga và là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia nước này.

Trên thực tế, Moscow cũng viện dẫn tham vọng gia nhập NATO của Ukraine là một trong những lý do Nga mở chiến dịch quân sự năm 2022.

Trong suốt cuộc chiến, Nga nhiều lần nhấn mạnh điều kiện mà họ đưa ra là Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO, duy trì vị thế trung lập và phi quân sự hóa. Nga cũng kiên quyết phản đối mọi hoạt động triển khai binh sĩ phương Tây hoặc lực lượng gìn giữ hòa bình trên lãnh thổ Ukraine.

Ngoài yêu cầu Ukraine từ bỏ tham vọng gia nhập NATO, Moscow cũng yêu cầu phía Kiev rút khỏi vùng Donbass, cùng một phần các tỉnh Zaporizhia và Kherson mà Nga hiện đã kiểm soát.

Donbass gồm hai tỉnh Lugansk và Donetsk. Kể từ khi xung đột nổ ra, Nga đã kiểm soát phần lớn lãnh thổ vùng này.

Ngoài các vấn đề này, những tín hiệu gần đây cho thấy Nga dường như đang muốn mở rộng đàm phán về cấu trúc an ninh mới tại châu Âu.

Phản ứng từ Mỹ

Mỹ chưa công khai tuyên bố đã đề xuất phương án Kiev nhượng lãnh thổ để đổi lấy tư cách thành viên NATO.

Hôm 14/11, vài giờ sau phát biểu của ông Zelensky với các phóng viên, trong một bài đăng dài trên mạng xã hội X, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Jared Kushner cho rằng “báo chí đã đưa tin về một số lập trường tối đa mà các bên đưa ra, cùng những tuyên bố chính trị mạnh mẽ”.

Ông nhấn mạnh các cuộc trao đổi giữa Nga, Ukraine và Mỹ là những “cuộc thảo luận riêng tư” nhằm chấm dứt xung đột.

“Một số ý tưởng mới đã xuất hiện từ các cuộc thảo luận này và đang được xem xét. Một số ý tưởng có thể trực tiếp dẫn đến đột phá, trong khi những ý tưởng khác có thể phát triển thành các đề xuất mới giúp thu hẹp những khác biệt còn tồn tại”, ông nói.

“Trong các cuộc thảo luận riêng tư, cả hai bên đều hiểu rằng cần có những thỏa hiệp thực tế để chấm dứt cuộc chiến này. Những nỗ lực nghiêm túc và mang tính xây dựng vẫn đang được tiến hành giữa những người trong chúng tôi cam kết tìm kiếm giải pháp”, ông nói thêm.

Bên cạnh đó, ông Kushner cho biết sự tham gia của châu Âu vào các cuộc đàm phán nhằm giải quyết cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine là cần thiết để xây dựng những cơ chế mới ngăn ngừa xung đột trong khuôn khổ NATO.

Mặt khác, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết cần tiến hành đàm phán với châu Âu khi các cuộc thảo luận chuyển sang vấn đề bảo đảm an ninh cho Nga và Ukraine, cũng như tương lai của hệ thống an ninh tại châu Âu.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thế giới & Quốc tế

Xem tất cả →