Ngày 21/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ năm 2026 và bàn kế hoạch sản xuất năm 2027.
Sản lượng tôm tăng nhanh hơn diện tích nuôi
Theo báo cáo của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, sản lượng tôm nước lợ năm 2026 ước đạt hơn 1,472 triệu tấn, tăng 4,8% so với năm 2025. Trong khi đó, diện tích nuôi chỉ tăng 0,6%, cho thấy sản lượng bình quân trên mỗi đơn vị diện tích có xu hướng cải thiện.
Trong tổng sản lượng, tôm thẻ chân trắng đạt hơn 1 triệu tấn, tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Tôm sú đạt khoảng 450.000 tấn, đóng góp chủ yếu vào mức tăng trưởng chung.
Đồng bằng sông Cửu Long vẫn là vùng sản xuất tôm nước lợ trọng điểm, chiếm hơn 93% diện tích nuôi của cả nước.
Nhiều địa phương đánh giá các mô hình nuôi thâm canh, siêu thâm canh, nuôi nhiều giai đoạn, biofloc và hệ thống tiết kiệm nước giúp người nuôi chủ động hơn trong kiểm soát môi trường, quản lý thức ăn và giảm rủi ro nếu vận hành đúng quy trình.
Chẳng hạn, mô hình nuôi tôm thẻ theo công nghệ biofloc tại Quảng Ngãi đạt năng suất khoảng 21 tấn/ha, lợi nhuận trên 1 tỷ đồng/ha. Mô hình nuôi tôm thẻ 2 giai đoạn gắn với xuất khẩu tại Cần Thơ và Vĩnh Long ghi nhận tỷ lệ sống 81%, năng suất hơn 20 tấn/ha.

Về xuất khẩu, Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho biết kim ngạch các sản phẩm tôm trong 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 4,22 tỷ USD, tăng 9%.
Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) là thị trường đạt giá trị lớn nhất, với hơn 1,4 tỷ USD, tăng khoảng 30%. Xuất khẩu sang Mỹ đạt khoảng 563 triệu USD, giảm 19,5%; Nhật Bản đạt hơn 503 triệu USD, tăng 7,6%; EU đạt hơn 461 triệu USD, giảm gần 4%; Australia đạt hơn 241 triệu USD, tăng 16,5%.
Theo Cục Thủy sản và Kiểm ngư, diễn biến trái chiều giữa các thị trường cho thấy ngành tôm cần đa dạng hóa thị trường, tăng sản phẩm chế biến sâu như tôm chín, tôm tẩm bột và sản phẩm tiện lợi. Doanh nghiệp cũng cần quản lý rủi ro thương mại, đáp ứng yêu cầu chất lượng của từng thị trường.
Năm 2027, ngành tôm nước lợ đặt mục tiêu sản lượng hơn 1,5 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 4,6-4,7 tỷ USD.
Giảm giá thành, nâng sức cạnh tranh
Đánh giá cao kết quả tăng trưởng năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho rằng ngành tôm vẫn còn nhiều điểm nghẽn làm hạn chế hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh.
Theo ông, giá thành sản xuất còn cao, khả năng chủ động nguồn giống chất lượng cao hạn chế. Việc nuôi tôm nhỏ lẻ, phân tán vẫn phổ biến; liên kết giữa người nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa bền vững.
Bên cạnh đó, công tác quản lý vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc, phát triển thương hiệu và nâng cao giá trị sản phẩm còn hạn chế. Trong khi đó, cạnh tranh trên thị trường thế giới ngày càng gay gắt, từ giá bán đến chất lượng, an toàn thực phẩm, môi trường và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
“Nếu không đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, tổ chức sản xuất và ứng dụng khoa học công nghệ, ngành tôm sẽ khó tạo ra bước đột phá về hiệu quả và năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới”, ông Hưng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, kết quả phát triển ngành tôm cần được nhìn nhận qua việc giá thành có giảm, thu nhập của người nuôi có tăng, doanh nghiệp có nâng được sức cạnh tranh và tôm Việt Nam có củng cố được vị thế trên thị trường quốc tế hay không.
Ông đề nghị ngành tôm đổi mới mô hình tăng trưởng để vừa đạt mục tiêu sản lượng, vừa nâng hiệu quả kinh tế và giá trị gia tăng. Cùng với đó, ngành cần lựa chọn chiến lược sản phẩm, thị trường và thương hiệu phù hợp, giảm phụ thuộc vào cạnh tranh bằng giá.
Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường gợi mở việc phát huy lợi thế của tôm sú, tôm sinh thái, các mô hình tôm - rừng, tôm - lúa; đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Theo ông Hưng, mục tiêu của ngành tôm là tạo ra giá trị cao hơn, nâng sức cạnh tranh bền vững và củng cố thương hiệu tôm Việt Nam.