Chuyển tới nội dung chính
Doanh nghiệp & M&A · Điểm tin đa nguồn

Xăng giảm 5 lần liên tiếp: Giá tô phở, ổ bánh mì nhiều nơi vẫn chưa “nhúc nhích”

(Dân trí) - Từ đầu tháng 11, mỗi lít xăng đã rẻ hơn khoảng 6.600-7.400 đồng, giá điện cũng giảm 2%. Tuy nhiên, nhiều hàng quán ở TPHCM vẫn giữ nguyên giá bán với lý do giá nguyên liệu, gas, nhân công chưa hạ.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 39 phút trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Sáng thứ Bảy (21/11), gia đình 4 thành viên của anh Trần Khánh (ngụ phường Tam Bình, TPHCM) đi ăn phở ở quán quen gần nhà.

Với 2 tô phở bò tái nạm, 2 tô phở thịt bằm cho hai con nhỏ và 1 ly nước cam vắt, tổng hóa đơn anh Khánh phải trả là 165.000 đồng. Đây là một trong số ít lần trong tháng gia đình anh ăn bên ngoài, bởi chi phí cho những bữa ăn này ngày càng tăng.

Theo anh Khánh, giá một tô phở bò tại quán này đã tăng từ 35.000 đồng lên 40.000 đồng hồi giữa năm, gần đây tiếp tục lên 45.000 đồng.

Trong khi đó, từ đầu tháng 11 đến nay, giá xăng trong nước đã giảm 5 lần liên tiếp. Tổng cộng, xăng E5RON92 giảm hơn 7.400 đồng/lít, còn tối đa 18.576 đồng/lít; xăng E10RON95-III giảm hơn 6.600 đồng/lít, còn tối đa 19.100 đồng/lít. So với cuối tháng 10, hai mặt hàng này rẻ hơn lần lượt khoảng 29% và 26%.

Đợt giảm này đến từ giá xăng dầu thế giới đi xuống và việc thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%, chính sách dự kiến áp dụng đến hết năm 2026. Dầu diesel, nhiên liệu chính của vận tải hàng hóa, giảm ít hơn, khoảng 3.900 đồng/lít. Giá bán lẻ điện bình quân cũng giảm 2% từ ngày 1/11.

Thế nhưng, khi nhận hóa đơn sáng 21/11, thấy giá mỗi tô phở vẫn “y nguyên”, anh Khánh thắc mắc và được chủ quán trả lời: giá xăng giảm nhưng giá thịt bò, bánh phở, rau thơm… chưa giảm nên chưa thể giảm giá tô phở.

Xăng giảm 5 lần liên tiếp: Giá tô phở, ổ bánh mì nhiều nơi vẫn chưa “nhúc nhích” - 1
Dù giá xăng giảm liên tiếp từ đầu tháng 11 đến nay, giá phở tại nhiều hàng quán vẫn giữ nguyên (Ảnh: Toàn Vũ).

Năm nay, giá xăng biến động mạnh: lập đỉnh trong tháng 3, hạ nhiệt vào giữa năm, có thời điểm xuống dưới 20.000 đồng/lít trong tháng 7, rồi tăng trở lại, lên khoảng 26.000 đồng/lít vào cuối tháng 10. Trong những đợt tăng, nhiều hàng quán bán cơm tấm, phở, hủ tiếu… đã điều chỉnh giá bán với lý do chi phí đầu vào tăng. Ở chiều ngược lại, khi nhiên liệu giảm, mức giá mới ở nhiều nơi vẫn giữ nguyên.

Quán phở quen của anh Khánh không phải nơi duy nhất giữ giá.

Chị Đoàn Nhật Minh, kinh doanh hải sản tại phường Đông Hưng Thuận (TPHCM), cho biết chị nhập tôm, cá từ An Giang về TPHCM để bán lại. Cước vận chuyển mỗi thùng hàng 40kg từ phường Rạch Giá lên TPHCM hiện ở mức 250.000 đồng, tăng 50.000 đồng/thùng so với cuối năm ngoái.

Tính ra, phí vận chuyển mỗi kg hải sản hiện khoảng 6.250 đồng, tăng 1.250 đồng/kg.

Theo chị Minh, mức tăng này không nhiều, nhưng cộng với các khoản tăng khác thì cũng khiến giá đầu vào tăng cao, đẩy giá bán ra tăng theo.

Cụ thể, so với năm trước, giá tôm biển đã tăng 25.000 đồng/kg, mực ống loại 15-17 con/kg tăng 20.000 đồng/kg, cá chim biển tăng 10.000-15.000 đồng/kg tùy kích cỡ.

Như vậy, phần tăng lớn nhất nằm ở giá thu mua tại nguồn chứ không phải cước vận chuyển. Cước xe dù có giảm theo giá dầu cũng khó kéo giá bán lẻ xuống đáng kể nếu giá hải sản đầu nguồn chưa hạ.

Anh Tăng Chiêu Minh, chủ tiệm bánh mì Tăng (khu vực chợ Phùng Hưng, phường Chợ Lớn, TPHCM), cho hay giá các yếu tố đầu vào chưa giảm tương ứng với đà đi xuống của giá xăng, điện.

Theo anh, thị trường cần thời gian để điều chỉnh chi phí, trong khi giá gas, nhiên liệu phục vụ trực tiếp việc chế biến, còn tăng trong tháng 11. Do đó, anh chưa vội thay đổi giá bán mà tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường.

Riêng tiền điện, mức giảm gần đây chưa giúp cơ sở tiết kiệm đáng kể, bởi phần giảm này có thể bị triệt tiêu bởi áp lực tăng tiền công lao động.

Anh Minh cho rằng nếu giá nhiên liệu tiếp tục giảm trong nhiều kỳ liên tiếp, tác động đến giá hàng hóa sẽ rõ hơn. Khi đó, chi phí vận chuyển và logistics của các nguyên liệu như rau củ, bột, thịt… có thể giảm, tạo dư địa để các hộ kinh doanh tính lại giá bán.

Những trường hợp trên chỉ là ghi nhận tại một vài điểm kinh doanh ở TPHCM, chưa phải bức tranh chung của toàn thị trường. Tuy vậy, qua khảo sát nhanh của phóng viên, các trường hợp này phần nào phản ánh thực tế ở nhiều hàng quán khác: Giá bán vẫn giữ nguyên sau các đợt giảm giá xăng.

Báo cáo thị trường kinh doanh ẩm thực nửa đầu năm 2026 do iPOS.vn và Nestlé Professional công bố hồi tháng 9 cho thấy người tiêu dùng đang phải chi nhiều hơn cho bữa trưa, bữa tối tại hàng quán. Tuy nhiên, đây không phải dấu hiệu họ chủ động ăn sang hơn, ngon hơn.

Đằng sau sự dịch chuyển này là một mặt bằng chi phí mới. Người tiêu dùng chi nhiều hơn vì ít lựa chọn hơn, khi tô bún, dĩa cơm giá dưới 30.000 đồng ngày càng ít.

Xăng giảm 5 lần liên tiếp: Giá tô phở, ổ bánh mì nhiều nơi vẫn chưa “nhúc nhích” - 2
Cùng với giá tôm, cá tăng, giá vận chuyển hàng hóa từ Rạch Giá lên TPHCM cũng đã tăng 1.000 đồng/kg (Ảnh: Nam Bình).

Vì sao xăng giảm sâu, giá hàng quán chưa giảm?

Trao đổi với Dân trí, ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director, sáng lập Horeca Business School, cho rằng việc giá xăng dầu giảm mạnh nhưng giá nhiều món ăn, đồ uống chưa thay đổi cho thấy độ trễ trong cơ chế hình thành giá của ngành dịch vụ ăn uống (F&B).

Theo ông, với một quán ăn hay quán cà phê, những khoản chi phối giá thành nhiều hơn nhiên liệu là nguyên vật liệu, nhân công, mặt bằng, điện, gas, bao bì, phí nền tảng giao hàng, marketing và hao hụt trong quá trình vận hành.

Do đó, dù giá xăng đã giảm 26-29% chỉ trong ba tuần, các chủ hàng quán vẫn có lý do để giữ giá bán.

Nhìn từ chiều ngược lại, cơ cấu chi phí này cũng cho thấy giá xăng khó là nguyên nhân chính của những lần tăng 5.000 đồng mỗi tô trước đó. Các đợt xăng tăng thường là dịp để hàng quán điều chỉnh giá theo cả mặt bằng chi phí chung, nên khi riêng xăng giảm, giá bán khó quay về mức cũ.

Yếu tố thời gian cũng đáng tính đến. Đợt giảm giá xăng hiện mới kéo dài ba tuần, một phần nhờ chính sách thuế có thời hạn, trong khi giá gas vẫn tăng. Người bán vì vậy có cơ sở để chờ thêm trước khi tính lại giá.

Ngoài ra, theo ông Thanh, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở quá trình truyền dẫn chi phí trong chuỗi cung ứng. Từ nhà sản xuất, thương lái, đơn vị vận chuyển, nhà phân phối đến quán ăn, mỗi khâu đều có chi phí và biên lợi nhuận riêng.

Khi xăng dầu tăng, nhiều đơn vị có lý do điều chỉnh giá đầu vào; nhưng khi nhiên liệu giảm, không có cơ chế nào buộc các bên giảm tương ứng. Những mặt hàng đi qua nhiều tầng trung gian, có nguồn cung tập trung hoặc thiếu minh bạch về giá càng khó chuyển phần tiết kiệm chi phí đến người tiêu dùng.

TS Huỳnh Thanh Điền (Trường ĐH Nguyễn Tất Thành) nhận định chuyện giá xăng tăng thì hàng quán đồng loạt tăng giá, còn khi xăng giảm lại không quán nào giảm theo đã thành thông lệ, dù khó chấp nhận.

Theo ông, với hàng hóa thiết yếu, người dân vẫn phải mua dù giá tăng. Điều này khiến doanh nghiệp có xu hướng duy trì giá bán để tối ưu lợi nhuận, thay vì chủ động giảm giá ngay khi chi phí đầu vào hạ nhiệt.

Dù vậy, khác với thực phẩm mua về nấu, bữa ăn ngoài hàng là khoản người tiêu dùng có thể cắt giảm, như cách gia đình anh Khánh đang làm. Đây cũng là sức ép mà ông Đỗ Duy Thanh cho là đáng kể nhất với người bán.

Theo ông Thanh, khi khách hàng đã quen với mặt bằng giá mới, doanh nghiệp thường không có động lực giảm giá nếu sức mua vẫn ổn định và đối thủ cạnh tranh chưa thay đổi. Điều thực sự buộc các cơ sở kinh doanh phải điều chỉnh là nguy cơ mất khách, giảm tần suất mua hàng và mất thị phần.

“Khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, chuyển sang quán bình dân, so sánh giá hoặc ưu tiên các combo tiết kiệm, doanh nghiệp sẽ phải tìm cách thích ứng”, vị chuyên gia chia sẻ.

Xăng giảm 5 lần liên tiếp: Giá tô phở, ổ bánh mì nhiều nơi vẫn chưa “nhúc nhích” - 3
Giá xăng giảm sâu, giá tô bún mắm ở TPHCM vẫn giữ mức 60.000-65.000 đồng (Ảnh: Nam Bình).

Đáng chú ý, ông Thanh dự báo từ cuối năm nay đến đầu năm sau, mặt bằng giá ngành dịch vụ ăn uống và ẩm thực sẽ chịu thêm sức ép. Nguyên nhân là biên lợi nhuận ngành ẩm thực vốn mỏng, trong khi nhiều mô hình kinh doanh trước đây chưa tính đầy đủ nghĩa vụ thuế, bảo hiểm xã hội, chi phí nhân công và các khoản tuân thủ.

Thị trường vì vậy sẽ phân hóa mạnh. Những thương hiệu có mức giá cạnh tranh, vận hành tinh gọn và sản phẩm phù hợp với nhu cầu tiêu dùng thường xuyên sẽ có lợi thế.

Về phía quản lý, TS Huỳnh Thanh Điền cho rằng cần thêm sự điều tiết của Nhà nước để những chính sách hỗ trợ chi phí thực sự chuyển hóa thành lợi ích cho người tiêu dùng.

Theo ông, khi chi phí nhiên liệu, vận chuyển và nguyên liệu đầu vào được kiểm soát, doanh nghiệp có điều kiện hạ giá thành sản phẩm. Nhưng nếu giá bán lẻ vẫn neo cao, sức mua không cải thiện, cuối cùng doanh nghiệp cũng khó tận dụng lợi thế chi phí để mở rộng kinh doanh.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Doanh nghiệp & M&A

Xem tất cả →