Căn nhà sàn xuống cấp, 4 người đau ốm
Con đường dẫn vào xóm Phiêng Dịt (xã Khánh Xuân, tỉnh Cao Bằng) nhiều dốc đứng và trơn trượt như thách thức người phương xa.
Trên lưng chừng dốc núi, căn nhà sàn xuống cấp của gia đình anh Thào A Sồng (SN 1983, dân tộc Mông) đã nghiêng 1 bên sau nhiều năm không được tu sửa. Đất ở quá hẹp nên anh Sồng phải làm chuồng lợn, chuồng gà nhô ra triền núi, phía dưới chống tạm bằng vài cọc gỗ.

Bên trong nhà không có điện. Ánh sáng từ bếp lửa chỉ đủ soi rõ những đồ dùng sinh hoạt đã cũ mục và bóng dáng lầm lũi của anh Sồng đang loay hoay pha từng gáo nước ấm, lấy khăn lau rửa những vết trầy xước cho bố là ông Thào A Khào (SN 1951).
Trước đó, trong lúc hái rau dại dưới núi, ông Khào bất ngờ ngã quỵ, co quắp rồi bất tỉnh. May mắn, ông được người trong xóm phát hiện, thay nhau cõng vượt dốc đưa về nhà.
Khi bố đã tỉnh lại, anh Sồng lấy chiếc đèn pin cũ đeo lên đầu, lặng lẽ vén tấm màn che nơi góc nhà. Bên trong, bà Sùng Thị Mỷ (SN 1946, vợ ông Khào) nằm bất động, mắt nhắm nghiền.
"Mẹ tôi ốm liệt giường nhiều năm nên việc ăn uống hay vệ sinh cá nhân đều tại chỗ. Ngày nào tôi cũng bón từng thìa cháo, miếng cơm, mong mẹ có sức cầm cự. Nhà không có điều kiện đưa mẹ đi viện, tôi chỉ biết cố gắng chăm sóc, vệ sinh cho mẹ sạch sẽ, thường xuyên xoay trở để da thịt không bị loét", anh Sồng nói.

Không chỉ bố mẹ già đau ốm, vợ chồng anh Sồng còn có người con trai duy nhất là Thào A Ngài (SN 2007) bị khuyết tật nặng. Dù đã 19 tuổi nhưng vóc dáng và nhận thức của Ngài chỉ như đứa trẻ lên 3, mọi sinh hoạt phụ thuộc hoàn toàn vào bố mẹ.
Bản thân anh Sồng từng bị tai biến vào năm 2016. Sau biến cố, sức khỏe anh suy giảm rõ rệt, tay chân yếu, bước đi không vững, khả năng lao động giảm sút.
Điều khiến anh day dứt nhất là người bố đã 75 tuổi, sức khỏe yếu nhưng vẫn phải cố gắng lao động, phụ giúp các con.
"Bố tôi yếu lắm nhưng hàng ngày vẫn cố đi trồng khoai, sắn... Hôm nay, không phải lần đầu ông ngã gục giữa ruộng. Thấy bố đau đớn mà tôi bất lực vì không có tiền đưa bố đi khám bệnh...", người đàn ông 43 tuổi quay mặt, cố giấu những giọt nước mắt.

Người vợ oằn mình gánh vác gia đình
Anh Sồng ở nhà chăm sóc 3 người thân đau yếu, còn chị Vừ Thị Dậu (SN 1980, vợ anh Sồng) tất bật ngoài ruộng nương. Từ sáng đến tối mịt, chị khi thì đắp bờ, trữ nước cho ruộng lúa, lúc lại chăm sóc ruộng ngô, nương sắn. Hết mùa vụ, chị lại sang xã khác tìm việc làm thuê.
Dù chăm chỉ, chịu khó, chị Dậu cũng chỉ đủ lo cái ăn cho cả nhà, không thể dành dụm để trả những khoản trước đó vay chữa bệnh cho người thân.
Chỉ vào gần chục bao thóc, ngô xếp gọn ở góc nhà, anh Sồng cho biết đó là nguồn lương thực để gia đình ăn đến vụ mùa sau. Tiền thuốc men và các chi phí sinh hoạt đều trông vào khoản trợ cấp khuyết tật gần 1 triệu đồng/tháng của con trai A Ngài.

Những khi thời tiết thay đổi, cả 4 người trong nhà cùng phát bệnh, chị Dậu lại phải mua chịu thuốc hoặc vay mượn họ hàng để lo chạy chữa.
Mùa đông khắc nghiệt ở vùng cao cùng dịch bệnh thường xuất hiện khiến đàn gà, lợn được xã hỗ trợ trước đó cũng chết sạch. Muốn khôi phục kinh tế, vợ chồng anh Sồng đành vay mượn để gây dựng lại đàn vật nuôi. Những khoản nợ mới cứ thế chồng lên nợ cũ, khiến ước mơ về một ngôi nhà vững chãi cho 5 thành viên càng trở nên xa vời.
Không đủ sức làm những việc nặng nhọc trên ruộng nương, anh Sồng vẫn cố tìm cách đỡ đần vợ. Tranh thủ những lúc không phải chăm sóc bố mẹ, anh dắt con trai khuyết tật đi tìm những khoảnh đất nhỏ bằng phẳng bên triền núi để gieo ít rau, củ. Nếu thu hoạch được nhiều, chị Dậu sẽ mang xuống chợ bán, kiếm thêm chút tiền trang trải cuộc sống.
“Tôi cũng muốn đỡ đần vợ nhiều hơn nhưng lực bất tòng tâm. Nhiều lúc nhìn vợ vất vả mà thương, nhưng bản thân ốm bệnh, chỉ làm được những việc nhỏ đó thôi...", anh Sồng ngậm ngùi.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Quan Văn Huy, Trưởng xóm Phiêng Dịt, cho biết, gia đình anh Thào A Sồng thuộc diện hộ nghèo, đặc biệt khó khăn tại địa phương. Chính quyền và các đoàn thể thường xuyên quan tâm, hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, song nguồn lực còn hạn chế.
“Thông qua báo Dân trí, chúng tôi rất mong bạn đọc và các nhà hảo tâm chung tay hỗ trợ, để gia đình anh Sồng có điều kiện đưa các thành viên đi khám chữa bệnh, sửa lại căn nhà sàn đã xuống cấp và có cơ hội vươn lên trong cuộc sống”, ông Huy bày tỏ.