Tại Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên hợp quốc COP31 diễn ra ở Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ), Việt Nam chính thức giới thiệu Cổng thông tin công khai CarbonVN. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt về hạ tầng số hóa, giúp thị trường carbon trong nước tăng tốc hội nhập và đón đầu các dòng tài chính khí hậu toàn cầu.
Theo thông tin từ UNDP Việt Nam, Cổng thông tin công khai CarbonVN được xây dựng dưới sự chủ trì của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trực tiếp triển khai qua Cục Biến đổi khí hậu (DCC) cùng sự hỗ trợ của UNDP.
Nền tảng này cho phép doanh nghiệp, nhà đầu tư, các tổ chức tài chính và người dân dễ dàng tra cứu dữ liệu về hạn ngạch phát thải, tín chỉ carbon, danh mục dự án đăng ký và các chính sách liên quan.

Hệ thống thông tin công khai cùng Hệ thống đăng ký quốc gia tạo nên bộ khung hạ tầng số thiết yếu. Đối với giới đầu tư tài chính, tính minh bạch và khả năng truy vết dữ liệu chính là điều kiện tiên quyết để định giá tài sản và rót vốn.
Bước đi này diễn ra đúng thời điểm Việt Nam vận hành sàn giao dịch carbon thí điểm tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), từng bước hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050. Việc số hóa toàn bộ dữ liệu giao dịch và hạn ngạch giúp giải quyết bài toán thiếu thông tin, tạo niềm tin cho các định chế tài chính quốc tế khi tìm kiếm dự án giảm phát thải tại Việt Nam.
Làn sóng kết nối toàn cầu và cơ hội dòng vốn tỷ USD
Song song với bước tiến của Việt Nam, tại COP31, Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cũng chính thức khởi xướng Mạng lưới Thị trường Carbon Toàn cầu (Global Carbon Market Network). Sáng kiến này quy tụ các sở giao dịch lớn, ngân hàng và tổ chức tài chính quốc tế như Climate Impact X (Singapore), Sở Giao dịch Chứng khoán Indonesia, Verra hay Hội đồng Phát triển Dịch vụ Tài chính Hong Kong (Trung Quốc).
Theo UNCTAD, các cơ chế định giá carbon đang mở rộng nhanh chóng trên toàn cầu. Hệ thống giao dịch phát thải (ETS) và thuế carbon hiện bao phủ gần 30% lượng phát thải toàn cầu, tạo ra hơn 107 tỷ USD nguồn thu công trong năm 2025. Phần lớn tín chỉ carbon tự nguyện hiện nay được tạo ra từ các nước đang phát triển để cung cấp cho người mua ở những quốc gia phát triển.
Nhận định về vai trò của thị trường, bà Nan Li Collins, Giám đốc Đầu tư và Doanh nghiệp của UNCTAD kiêm Chủ tịch Sáng kiến Sở giao dịch chứng khoán bền vững của Liên hợp quốc, nhấn mạnh, thị trường carbon có thể góp phần định giá lượng phát thải và huy động nguồn tài chính cho các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, hiệu quả của thị trường phụ thuộc vào niềm tin, tính liêm chính và cơ sở hạ tầng thị trường vận hành hiệu quả.
Mạng lưới của UNCTAD tập trung vào việc chuẩn hóa công nghệ số, đo lường và xác minh nhằm giảm thiểu chi phí giao dịch xuyên biên giới. Việc Việt Nam đồng bộ hạ tầng số CarbonVN với các tiêu chuẩn quốc tế giúp các dự án xanh trong nước đứng trước cơ hội lớn để tiếp cận mạng lưới người mua toàn cầu.

Đón đầu cơ chế quốc tế và dòng tài chính xanh
Theo Báo cáo chính sách về định giá carbon, khuôn khổ pháp lý của Việt Nam đã mở ra những hành lang quan trọng để đón nhận dòng vốn quốc tế. Nghị định 112/2026/NĐ-CP đã ban hành 3 phương thức chuyển giao kết quả giảm nhẹ phát thải ra nước ngoài theo Điều 6 Thỏa thuận Paris và các tiêu chuẩn độc lập.
Trên bình diện song phương, Việt Nam đã ký thỏa thuận thực thi theo Điều 6.2 với Singapore và ký kết Bản ghi nhớ hợp tác về Cơ chế tín chỉ chung (JCM) với Nhật Bản, đồng thời tiến hành đàm phán với Hàn Quốc và Thụy Sĩ. Các thỏa thuận này cho phép chuyển giao kết quả giảm phát thải được cấp phép và thực hiện cơ chế điều chỉnh tương ứng.
Cùng với thị trường tín chỉ, dòng vốn tín dụng xanh trong nước đang có bệ phóng vững chắc hơn từ Quyết định 21/2025 về danh mục phân loại xanh, bao gồm 45 loại hình dự án thuộc 7 lĩnh vực. Khi dữ liệu phát thải được thẩm tra minh bạch qua Cổng CarbonVN, các doanh nghiệp giảm phát thải hiệu quả sẽ có lợi thế vượt trội để tiếp cận nguồn tín dụng xanh và phát hành trái phiếu xanh.
Hạ tầng minh bạch từ CarbonVN kết hợp với các cơ chế hợp tác quốc tế theo Điều 6 đang dần biến lượng phát thải giảm thiểu thành nguồn lực tài chính cụ thể. Đây là tiền đề then chốt để Việt Nam chuyển sang giai đoạn vận hành thị trường carbon chính thức có đấu giá vào năm 2029, từng bước đưa dòng vốn xanh thế giới chảy thẳng vào các dự án chuyển dịch năng lượng và công nghệ thấp carbon trong nước