
Trong bối cảnh nguy cơ xung đột tái bùng phát ngày càng tăng, Mỹ đang mở rộng các nỗ lực nhằm chặn đứng mạng lưới cung ứng quân sự của Iran, thông qua Lực lượng Đặc nhiệm Iron Gate (Cổng sắt) - một đơn vị tập trung vào các tuyến đường bộ và khu vực biển Caspi.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo, thông qua lực lượng này, quân đội Mỹ đang tìm cách ngăn chặn Iran sử dụng các tuyến đường bộ để vận chuyển vũ khí tiên tiến cùng các vật liệu khác.
Tổng thống Donald Trump cũng khen ngợi lực lượng đặc nhiệm quân sự mới của Mỹ nhằm chặn đứng các tuyến đường cung cấp vũ khí của Iran.
“Lực lượng Đặc nhiệm Iron Gate đang hoạt động với đầy đủ sức mạnh và hiệu lực tại Iran. Kết hợp với cuộc phong tỏa hải quân lớn nhất trong lịch sử, rất ít thứ có thể vào hoặc ra khỏi Iran”, ông Trump tuyên bố.
Cùng ngày, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố kế hoạch đầy tham vọng về các tổ hợp ngầm, có khả năng duy trì hoạt động sản xuất tên lửa và máy bay không người lái ngay cả khi phải hứng chịu các đợt tấn công.
Thông báo của IRGC được đưa ra trong bối cảnh có các báo cáo về hoạt động xây dựng đang diễn ra gần các căn cứ tên lửa của Iran. Thông tin này được hé lộ dựa trên hình ảnh vệ tinh và những tuyên bố trước đó từ Tehran rằng các cuộc tấn công của Mỹ không thể phá hủy được các cơ sở ngầm của họ.
Mục đích triển khai lực lượng đặc nhiệm mới
Ông Michael Mulroy, cựu Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách khu vực Trung Đông, nhận định với hãng tin Al Jazeera rằng Lực lượng Đặc nhiệm Cổng sắt sẽ tập trung xác định nguồn gốc các “hệ thống vũ khí đang được đưa vào, cách thức ngăn chặn chúng”, cũng như cách thức “Iran vận chuyển các nguồn năng lượng”.
Lực lượng này mở rộng phạm vi từ việc phong tỏa các cảng biển của Iran sang cả các đường biên giới trên bộ và khu vực biển Caspi, với đội ngũ gồm 20 người, bao gồm cả dân sự và quân sự.
Iran có đường biên giới chung với 7 quốc gia gồm Afghanistan, Armenia, Azerbaijan, Iraq, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Turkmenistan.
Theo CENTCOM, đơn vị này đặt trụ sở tại Tampa, bang Florida, và sẽ phối hợp với các cơ quan chính phủ Mỹ khác nhằm “ngăn chặn sự dịch chuyển của các hệ thống vũ khí tiên tiến, công nghệ lưỡng dụng, các loại vật liệu nằm trong danh mục cấm vận, cũng như các dòng doanh thu bất hợp pháp qua biên giới đất liền và khu vực biển Caspian của Iran”.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho biết Lực lượng Đặc nhiệm Cổng Sắt sẽ củng cố “thành công của chiến dịch phong tỏa nghiêm ngặt từng thực hiện đối với Iran trên biển”.
Ông Mulroy nhận định, nếu Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh xung đột, nhiều khả năng sẽ có các cuộc tấn công nhắm vào “chuỗi mục tiêu” này.
“Khác với Chiến dịch Epic Fury (Cuồng nộ Dữ dội) - vốn chủ yếu tập trung vào các mục tiêu quân sự - tôi cho rằng các mục tiêu lần này sẽ tập trung vào cơ sở hạ tầng và kinh tế. Đây là một phần trong kế hoạch toàn diện nhằm loại bỏ khả năng chiến đấu cũng như khả năng tự duy trì tài chính của chính quyền Iran”, ông Mulroy cho biết thêm.
Theo ông, “đây chủ yếu là một cơ quan điều phối, tìm cách tăng cường chiến lược bóp nghẹt kinh tế của Mỹ bằng cách nhắm vào các tuyến đường bộ, sau khi họ đã kiểm soát phần lớn các tuyến đường biển”.

Kế hoạch của Mỹ có khả thi?
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bác bỏ kế hoạch quân sự của Mỹ.
“Mỹ không thể đạt được mục tiêu thông qua kế hoạch này - mục tiêu của họ là gây áp lực kinh tế nghiêm trọng nhằm làm sụp đổ nền kinh tế Iran”, người phát ngôn IRGC Sardar Mohebi tuyên bố.
Ông nói thêm rằng, trước đây Washington từng “tuyên bố Iran sẽ sụp đổ kinh tế trong vòng 2 tuần, nhưng thực tế cho thấy điều đó đã không xảy ra”.
Nhận định về đơn vị mới của Mỹ, Rami Khouri, chuyên gia về chính sách công tại Đại học Mỹ ở Beirut, đồng thời là nghiên cứu viên cấp cao không thường trú tại Trung tâm Ả rập ở Washington, cho rằng “Mỹ thực sự không biết phải làm gì với Iran, nên họ hành động một cách ngẫu hứng”. Theo chuyên gia, chiến lược này không mang lại thành công cho Mỹ.
Ông Khouri chỉ ra rằng, lịch sử hàng nghìn năm là một quốc gia giao thương của Iran là minh chứng cho thấy kế hoạch của Mỹ gần như bất khả thi.
“Iran sở hữu một mạng lưới liên lạc khổng lồ đã được xây dựng qua hàng nghìn năm với các thương nhân, đối tác và đồng minh trên khắp khu vực, đặc biệt là tại châu Á. Vì vậy, gần như không thể để Mỹ ngăn chặn hoàn toàn mọi mối liên hệ đó”, ông nhận định.
Chuyên gia cũng cho biết, dù Mỹ có thể áp đặt lệnh phong tỏa hoặc các biện pháp trừng phạt đối với Iran, họ cũng không thể kiểm soát hành vi của tất cả các đối tác của Iran, từ Nga, Trung Quốc, cho đến các quốc gia thuộc Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và nhiều nơi khác.
“Trên khắp khu vực, có rất nhiều cá nhân và tổ chức duy trì mối liên hệ với Iran. Một số có quan hệ rất mật thiết, trong khi số khác chỉ dừng lại ở mức độ thương mại”, ông Khouri nói thêm.
Cục diện xung đột sẽ thay đổi?
Ông Joe Kent, cựu trợ lý của ông Trump và là quan chức cấp cao phụ trách chống khủng bố - người đã từ chức vào tháng 3 vì bất đồng với chính sách của Mỹ đối với Iran, cho biết lực lượng đặc nhiệm mới thành lập là nỗ lực của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhằm làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao đang diễn ra.
“Đây là hành động của CENTCOM nhằm khiêu khích Iran leo thang căng thẳng, ngay trong lúc Phó Tổng thống đang cố gắng đàm phán với phía Iran”, ông Kent viết trên mạng xã hội X.
Theo báo Wall Street Journal, Tư lệnh CENTCOM, cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, nằm trong số nhiều quan chức đang hối thúc Tổng thống Trump nối lại các cuộc tấn công nhắm vào Iran.
Ông Mahjoob Zweiri, giáo sư chuyên ngành lịch sử đương đại và chính trị tại Đại học Qatar, nhận định lực lượng đặc nhiệm mới có thể chỉ mang tính biểu tượng, bởi Mỹ không có hiện diện quân sự tại khu vực biển Caspi.
“Mỹ không có quyền tiếp cận vùng biển này, trừ khi một số quốc gia láng giềng như Azerbaijan, Armenia hoặc các nước khác hợp tác với họ… Nhưng các nước này sẽ không hợp tác vì họ không muốn làm mất lòng Nga. Việc này đòi hỏi phải có binh sĩ trên thực địa, và điều đó khó có khả năng xảy ra”, ông Zweiri nói.
Ông Zweiri cũng cho biết biển Caspi chỉ đóng góp 11% vào nền kinh tế Iran, vì vậy các hành động của lực lượng đặc nhiệm này sẽ không gây ra tác động đáng kể nào đối với Tehran.
Theo Trung tâm Soufan có trụ sở tại New York, giao thương qua biển Caspi chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng kim ngạch thương mại đường biển của Iran.