Chuyển tới nội dung chính
Doanh nghiệp & M&A · Điểm tin đa nguồn

Vì sao ESG có thể trở thành khoản đầu tư sinh lời cho doanh nghiệp?

Bài viết hướng dẫn về lợi ích ESG doanh nghiệp, giải pháp tối ưu vận hành, tiết kiệm chi phí và nâng cao giá trị bền vững. Xem ngay chiến lược để triển khai hiệu quả.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 6 ngày trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗

Vì vậy, ESG nên được xem là khoản đầu tư gắn với mục tiêu kinh doanh thay vì một khoản chi riêng để làm báo cáo hay hoạt động từ thiện.

ESG tạo giá trị gì cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp?

ESG là bộ tiêu chuẩn gồm 3 trụ cột môi trường, xã hội và quản trị. Lợi ích ESG cho doanh nghiệp thể hiện ở việc đưa các vấn đề về tài nguyên, người lao động và cách ra quyết định vào quản lý thường nhật, từ đó hỗ trợ hoạt động ổn định và bền vững hơn.

3 trụ cột gắn với những việc doanh nghiệp đang làm

Môi trường (E) bao gồm quản lý năng lượng, khí thải và chất thải. Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể rà soát lượng điện tiêu thụ, thay đèn chiếu sáng kém hiệu quả bằng đèn LED hoặc xem xét sử dụng năng lượng tái tạo. Mục tiêu không chỉ là giảm tác động môi trường, mà còn hạn chế chi phí phát sinh do sử dụng tài nguyên chưa hợp lý.

Xã hội (S) liên quan đến quyền lợi, sự an toàn và điều kiện làm việc của người lao động, cũng như tác động tới cộng đồng. Một nơi làm việc an toàn, tôn trọng quyền lợi nhân viên giúp doanh nghiệp quản lý nhân sự có trách nhiệm hơn.

Quản trị (G) tập trung vào tính minh bạch, đạo đức kinh doanh và phòng ngừa rủi ro. Quy trình rõ ràng giúp việc phân công trách nhiệm, theo dõi chi phí và xử lý vấn đề nhất quán hơn.

Vì sao ESG có thể mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp?

ESG không tự động tạo lợi nhuận và cũng không bảo đảm mọi doanh nghiệp sẽ tiết kiệm được một tỷ lệ cụ thể. Kết quả phụ thuộc vào điểm lãng phí ban đầu, quy mô đầu tư, cách đo lường và mức độ phù hợp của giải pháp.

Tuy nhiên, các số liệu được tổng hợp trong những nguồn tham khảo cho thấy doanh nghiệp có thể cắt giảm 10-20% chi phí vận hành hàng năm nhờ tối ưu năng lượng và giảm chất thải. Đây là mức tham khảo, không phải cam kết áp dụng cho mọi trường hợp.

Tác động tiềm năng còn nằm ở khả năng quản trị rủi ro, uy tín thương hiệu và quan hệ với người lao động. Các dữ liệu được dẫn trong tài liệu nền ghi nhận doanh nghiệp chú trọng ESG có thể giảm tổn thất trước khủng hoảng pháp lý, môi trường; đồng thời có lợi thế trong việc giữ chân nhân sự.

Nhà quản lý nên xem những con số này như tín hiệu để đánh giá cơ hội, sau đó kiểm chứng bằng dữ liệu nội bộ thay vì mặc định sẽ đạt đúng kết quả tương tự.

Vì sao ESG có thể trở thành khoản đầu tư sinh lời cho doanh nghiệp? - 1
Lợi ích ESG cho doanh nghiệp phụ thuộc vào điểm lãng phí ban đầu, quy mô đầu tư, cách đo lường và mức độ phù hợp của giải pháp (Ảnh: Baclink).

Chi phí ESG gồm những gì và so sánh ra sao?

Chi phí ESG không phải một mức phí cố định hay một gói chứng nhận giống nhau cho mọi doanh nghiệp. Cần tách ngân sách đầu tư ban đầu khỏi chi phí vận hành thường xuyên, rồi đối chiếu với phần tiết kiệm dự kiến và rủi ro được hạn chế.

Phân biệt đầu tư, vận hành và lợi ích dự kiến

Các mức dưới đây là tỷ lệ tham khảo được tổng hợp trong tài liệu nền, không phải báo giá hoặc định mức bắt buộc. Tài liệu nêu CAPEX cho công nghệ sạch thường chiếm 2-5% doanh thu hằng năm, còn OPEX có thể chiếm 0,5-1% doanh thu. Tỷ lệ thực tế thay đổi theo công nghệ, ngành nghề và phạm vi triển khai; cần thẩm định trước khi lập ngân sách.

Hạng mục

Mức tham khảo

Nội dung cần đánh giá

Đầu tư ban đầu (CAPEX)

2-5% doanh thu hằng năm

Công nghệ sạch, thiết bị tiết kiệm năng lượng và giải pháp giảm tác động môi trường

Chi phí vận hành (OPEX)

0,5-1% doanh thu

Duy trì hoạt động, theo dõi chỉ số và thực hiện các giải pháp ESG

Tiết kiệm chi phí vận hành

Có thể đạt 10-20% mỗi năm

Mức tổng hợp tham khảo; cần đo bằng hóa đơn, lượng tiêu hao và chi phí thực tế

Vay vốn

Có thể thấp hơn 0,2-0,5 điểm phần trăm

Mức được nêu trong tài liệu nền; khả năng áp dụng tùy điều kiện bên cho vay

Đánh giá lại chứng nhận

Thường sau 1-3 năm

Chu kỳ tham khảo; thời hạn cụ thể phụ thuộc chứng nhận

Không nên cộng các tỷ lệ trong bảng thành một phép tính lợi nhuận đơn giản. Ví dụ, mức tiết kiệm vận hành không đồng nghĩa dự án chắc chắn hoàn vốn nhanh: doanh nghiệp còn phải tính chi phí triển khai, thời gian sử dụng thiết bị và khoản tiết kiệm thực nhận.

Cân nhắc lợi ích thay vì chỉ nhìn khoản chi

Một kế hoạch ESG hợp lý bắt đầu bằng câu hỏi chi phí nào đang phát sinh vì quy trình chưa hiệu quả? Nếu điện năng tiêu thụ cao, chất thải nhiều hoặc việc kiểm soát an toàn còn yếu, doanh nghiệp có thể chọn một giải pháp nhỏ để thử trước. So sánh chi phí trước và sau thử nghiệm sẽ hữu ích hơn việc mua giải pháp chỉ vì đang phổ biến.

Ngoài tiết kiệm trực tiếp, doanh nghiệp có thể đánh giá khả năng tiếp cận vốn. Theo thông tin được tổng hợp, doanh nghiệp có điểm ESG cao thường có cơ hội vay với lãi suất thấp hơn 0,2-0,5 điểm phần trăm so với đơn vị không thực hiện ESG. Đây không phải quyền lợi tự động; điều kiện còn phụ thuộc bên cho vay và hồ sơ của doanh nghiệp.

Tài liệu nền cũng nêu hơn 70% người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm 5% cho sản phẩm xanh và 88% khách hàng trung thành hơn với doanh nghiệp có cam kết xã hội, môi trường. Những số liệu này gợi ý về tiềm năng thị trường, nhưng không thay thế việc khảo sát khách hàng mục tiêu của từng doanh nghiệp.

Triển khai ESG thế nào để thấy hiệu quả?

Doanh nghiệp nên triển khai ESG theo lộ trình: Rà soát điểm nóng, chọn ưu tiên, thiết kế giải pháp, thử nghiệm bằng chỉ số đo được rồi báo cáo và điều chỉnh. Cách làm từng bước giúp hạn chế đầu tư dàn trải và xác định rõ giải pháp nào tạo ra giá trị thực.

Quy trình 5 bước có thể giúp doanh nghiệp triển khai ESG hiệu quả:

  1. Rà soát chuỗi cung ứng và hoạt động: xác định nơi tiêu thụ năng lượng, tạo chất thải hoặc phát sinh vấn đề xã hội. Ghi nhận dữ liệu nền như hóa đơn điện, lượng nguyên liệu và chi phí xử lý để có mốc so sánh.
  2. Chọn vấn đề ưu tiên: cân nhắc mức độ cấp thiết, khả năng thực hiện và tác động tới hoạt động kinh doanh. Một doanh nghiệp tiêu thụ nhiều điện có thể ưu tiên hiệu suất năng lượng trước khi đầu tư vào nhiều sáng kiến cùng lúc.
  3. Thiết kế giải pháp và chỉ số: xác định việc cần làm, người phụ trách, ngân sách và chỉ số đánh giá. Các chuẩn như GRI, SASB hoặc TCFD có thể được cân nhắc để cấu trúc thông tin, tùy nhu cầu và khả năng của doanh nghiệp.
  4. Thử nghiệm ở phạm vi nhỏ: chọn một bộ phận, cơ sở hoặc quy trình để triển khai. Theo dõi chỉ số ESG và chi phí trước, trong và sau thử nghiệm; nếu kết quả không đạt mục tiêu, tìm nguyên nhân trước khi nhân rộng.
  5. Báo cáo và điều chỉnh: tổng hợp kết quả định kỳ, đối chiếu với mục tiêu và cập nhật kế hoạch. Báo cáo không chỉ để công bố mà còn giúp nhà quản lý biết khoản đầu tư nào hiệu quả, khoản nào cần thay đổi.

Gắn ESG với quyết định vận hành hàng ngày

Ví dụ, một cơ sở sản xuất có thể bắt đầu bằng việc theo dõi điện năng sử dụng theo khu vực, kiểm tra thiết bị và xác định nơi phát sinh chất thải. Sau đó, doanh nghiệp thử một giải pháp như thay đèn bằng đèn LED hoặc điều chỉnh quy trình sử dụng năng lượng. Chỉ khi có dữ liệu so sánh, nhà quản lý mới biết mức tiết kiệm có đủ bù chi phí hay không.

Ở khía cạnh xã hội, doanh nghiệp có thể đưa an toàn lao động và quyền lợi nhân viên vào quy trình kiểm tra định kỳ. Ở khía cạnh quản trị, cần làm rõ ai chịu trách nhiệm thu thập dữ liệu, phê duyệt đầu tư và xử lý sai lệch.

Theo kinh nghiệm tư vấn chính sách lao động và an sinh của Chuyên Gia Dantri, khi đánh giá lợi ích ESG cho doanh nghiệp, nên xem điều kiện làm việc và trách nhiệm với người lao động là phần của quản trị rủi ro, không tách rời mục tiêu tài chính.

Vì sao ESG có thể trở thành khoản đầu tư sinh lời cho doanh nghiệp? - 2
Doanh nghiệp nên triển khai ESG theo lộ trình cụ thể để đạt được hiệu quả (Ảnh: DT).

Mẹo triển khai và sai lầm cần tránh

Lợi ích ESG cho doanh nghiệp chỉ thực sự phát huy khi được gắn với hoạt động cốt lõi, có dữ liệu kiểm chứng và trách nhiệm thực hiện rõ ràng. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ vấn đề có thể đo lường, thay vì chạy theo danh sách sáng kiến dài hoặc coi chứng nhận là mục tiêu cuối cùng.

Mẹo giúp khoản đầu tư không bị dàn trải

  • Dùng số liệu nội bộ làm điểm xuất phát: hóa đơn điện, lượng tiêu thụ nguyên liệu, chi phí xử lý chất thải và dữ liệu nhân sự giúp xác định vấn đề ưu tiên.
  • Tính cả chi phí và lợi ích: đối chiếu ngân sách đầu tư, chi phí vận hành, phần tiết kiệm thực tế và rủi ro có thể hạn chế; tránh chỉ nhìn tỷ lệ dự kiến.
  • Đặt KPI có người chịu trách nhiệm: mỗi chỉ số cần có đơn vị theo dõi và chu kỳ cập nhật. Nếu không ai chịu trách nhiệm, báo cáo dễ trở thành công việc hình thức.
  • Thử nghiệm trước khi mở rộng: triển khai quy mô nhỏ giúp phát hiện vấn đề về chi phí, vận hành và sự phù hợp trước khi nhân rộng.
  • Chọn chuẩn báo cáo theo nhu cầu: GRI, SASB và TCFD được nêu như các chuẩn có thể tích hợp; lựa chọn cần phù hợp với mục tiêu và năng lực báo cáo của doanh nghiệp.

Những nhầm lẫn khiến ESG kém hiệu quả

Sai lầm thứ nhất là xem ESG như hoạt động từ thiện hoặc công cụ đánh bóng thương hiệu. Cách làm này dễ tạo ra sáng kiến rời rạc, không gắn với vận hành và không thể chứng minh tác động. Sai lầm thứ hai là đầu tư đồng loạt mà chưa đánh giá điểm nóng, khiến ngân sách đi vào lĩnh vực chưa cấp thiết.

Doanh nghiệp cũng không nên coi các tỷ lệ tiết kiệm, mức tăng giá trị cổ phiếu hay lợi thế vốn là kết quả được bảo đảm. Đây là những số liệu tham khảo từ nguồn tổng hợp; kết quả cụ thể phụ thuộc vào ngành, cách thực hiện và điều kiện thị trường. Tương tự, chứng nhận không thay thế việc duy trì thực hành: tài liệu nền nêu chu kỳ đánh giá lại thường 1-3 năm, nên cần xác nhận yêu cầu của từng chương trình.

Cuối cùng, tránh công bố cam kết vượt quá dữ liệu có thể chứng minh. Báo cáo trung thực, có phạm vi và phương pháp rõ ràng giúp doanh nghiệp kiểm soát tiến độ tốt hơn, đồng thời hạn chế rủi ro về uy tín.

Câu hỏi thường gặp về lợi ích ESG cho doanh nghiệp

ESG có phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ không?

Có, nếu doanh nghiệp bắt đầu từ vấn đề phù hợp với quy mô và nguồn lực, thay vì triển khai mọi hạng mục cùng lúc. Một đơn vị có thể rà soát tiêu thụ điện, chất thải, an toàn lao động hoặc tính minh bạch trong quy trình trước. Thử nghiệm ở phạm vi nhỏ và đo chi phí trước, sau giúp quyết định có nên mở rộng hay không.

Doanh nghiệp có thể tiết kiệm bao nhiêu chi phí nhờ ESG?

Tài liệu nền nêu mức tiết kiệm chi phí vận hành có thể đạt 10-20% mỗi năm nhờ tối ưu năng lượng và giảm chất thải. Đây là con số tham khảo, không phải mức bảo đảm cho từng doanh nghiệp. Muốn ước tính sát thực tế, cần lập dữ liệu nền, tính chi phí đầu tư và theo dõi kết quả sau triển khai.

Có chứng nhận ESG là doanh nghiệp đã thực hiện ESG hiệu quả chưa?

Không nhất thiết. Chứng nhận có thể hỗ trợ đánh giá theo một bộ tiêu chí, nhưng không tự chứng minh mọi hoạt động đều tạo ra hiệu quả tài chính hay tác động tích cực. Doanh nghiệp vẫn cần theo dõi chỉ số, duy trì quy trình và đánh giá lại theo yêu cầu của chương trình. Tài liệu nền ghi nhận chu kỳ đánh giá lại thường là 1-3 năm.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Doanh nghiệp & M&A

Xem tất cả →