Vấn đề đặt ra là bảo mật không chỉ phụ thuộc vào thuật toán mà còn nằm ở cách thiết kế và vận hành hệ thống.
Ngày 29/10, Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin (VCRIS 2026) khai mạc tại Học viện Kỹ thuật mật mã, Hà Nội, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế.
Các nghiên cứu tập trung vào những vấn đề như mật mã hậu lượng tử, bảo vệ quyền riêng tư, an ninh mạng, phát hiện mã độc, deepfake và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bảo mật thông tin.
Mã hóa an toàn nhưng hệ thống vẫn có thể để lộ dữ liệu
Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội thảo là báo cáo của GS. Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc), với chủ đề "Private AI Beyond Encryption" (AI bảo vệ quyền riêng tư vượt ra ngoài mã hóa).
Chuyên gia chỉ ra rằng việc sử dụng công nghệ mã hóa không đồng nghĩa hệ thống AI được bảo vệ tuyệt đối. Những điểm yếu có thể xuất hiện trong quá trình trao đổi dữ liệu giữa người dùng, máy chủ và bộ xử lý đồ họa (GPU).

Trong một thử nghiệm với mô hình AI ResNet-20, nhóm nghiên cứu của ông khôi phục được các giá trị bí mật của 21 lớp mô hình sau 5.712 truy vấn, dù cơ chế mã hóa không bị phá vỡ.
"Mã hóa vẫn an toàn, nhưng giao thức được xây dựng dựa trên mã hóa lại không an toàn", GS. Lee nhấn mạnh.
Ông cũng cảnh báo nguy cơ trong mô hình nhiều bệnh viện cùng huấn luyện AI mà không trực tiếp chia sẻ hồ sơ bệnh nhân. Theo đó, cơ chế bảo vệ quyền riêng tư đôi khi có thể vô tình che giấu cả những hành vi tấn công.
Từ những phát hiện này, chuyên gia cho rằng bảo mật AI cần được xem xét toàn diện, không chỉ ở thuật toán mã hóa mà còn trong thiết kế và vận hành hệ thống.
Mật mã hậu lượng tử và những yêu cầu bảo mật mới

GS.TS Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban Tổ chức, nhấn mạnh những yêu cầu mới đối với lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin trong bối cảnh AI, điện toán lượng tử và các công nghệ tính toán phát triển nhanh chóng.
Theo ông, việc tăng cường hợp tác nghiên cứu quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ thông tin, bảo đảm an toàn và chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
Hội thảo diễn ra trong hai ngày 29-30/10, tiếp nhận 106 bài báo khoa học, trong đó 45 công trình được chấp nhận trình bày tại 9 phiên báo cáo. Trong số này, 27 bài báo có sự tham gia của đồng tác giả quốc tế, với tổng cộng 40 tác giả đến từ nhiều quốc gia như Mỹ, Italy, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Malaysia.

Các bài báo được tuyển chọn thông qua quy trình phản biện kín hai chiều, dự kiến được công bố trong kỷ yếu hội thảo trên nền tảng IEEE Xplore.
Trước đó, nhiều công trình trong kỷ yếu VCRIS 2025 đã được chỉ mục trong cơ sở dữ liệu Scopus, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận của các nghiên cứu tới cộng đồng khoa học quốc tế.
Dưới sự chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ, Học viện Kỹ thuật mật mã phối hợp với các đơn vị học thuật trong và ngoài nước tổ chức hội thảo, hướng tới nâng cao chất lượng chuyên môn và mở rộng hợp tác nghiên cứu trong lĩnh vực mật mã, an toàn thông tin.
VCRIS 2026 có sự bảo trợ học thuật của Đại học Lorraine (Pháp), Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST) và nhóm nghiên cứu COSIC thuộc Đại học KU Leuven (Bỉ).
Qua các kỳ tổ chức, VCRIS hướng tới trở thành diễn đàn trao đổi chuyên môn, kết nối các nhà khoa học và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu trong lĩnh vực mật mã, an toàn thông tin.