Chuyển tới nội dung chính
Thể thao · Điểm tin đa nguồn

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ?

Thân hình khổng lồ giúp các võ sĩ sumo chiếm ưu thế trên võ đài, nhưng cũng khiến họ đối mặt với nguy cơ ngưng thở khi ngủ, kéo theo những biến chứng tim mạch có thể đe dọa tính mạng.

Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE 59 phút trước Đọc bài gốc tại Tuổi Trẻ ↗
- Ảnh 1.
Các võ sĩ sumo luôn phải đeo mặt nạ hỗ trợ thở khi ngủ - Ảnh: Y.T

Năm 1989, yokozuna (cấp hiệu cao nhất của sumo) Onokuni, một trong những võ sĩ sumo hàng đầu Nhật Bản, nhận được lời cảnh báo đáng sợ từ bác sĩ sau khi kiểm tra sức khỏe.

Võ sĩ sumo ngừng thở hàng chục lần mỗi đêm

Thời điểm đó, Onokuni nặng hơn 200kg, thường xuyên mệt mỏi, đau đầu, buồn ngủ ngay cả khi đang trò chuyện. Ban đêm, ông ngáy lớn và nhiều lần thức giấc để đi vệ sinh.

Trong cuộc phỏng vấn báo Nikkan Gendai năm 2016, cựu yokozuna kể rằng các bác sĩ phát hiện nồng độ oxy trong máu của ông xuống rất thấp. Một bác sĩ kinh ngạc nói: "Thật khó tin ông vẫn có thể thi đấu sumo trong tình trạng này".

Theo Onokuni, bác sĩ còn cảnh báo tim ông đang chịu áp lực nghiêm trọng, có nguy cơ dẫn đến cái chết đột ngột. Nguyên nhân được xác định là hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Trường hợp tương tự xảy ra với Yoshikaze, cựu võ sĩ từng đạt đẳng cấp sekiwake. Chia sẻ với tạp chí Bungeishunju tháng 1-2024, Yoshikaze tiết lộ: "Trong khoảng 6-7 giờ ngủ, tôi đã ngừng thở tới 90 lần, mỗi lần kéo dài 30 giây".

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ? - Ảnh 2.

Ông cho biết tình trạng này xuất hiện từ nhỏ nhưng chỉ được kiểm tra sau khi trở thành võ sĩ chuyên nghiệp. Việc sử dụng máy hỗ trợ hô hấp giúp ông cải thiện giấc ngủ rõ rệt.

Những trường hợp trên không phải cá biệt. Năm 2003, bác sĩ Naohito Suzuki thuộc Bệnh viện Douai Memorial ở Tokyo công bố nghiên cứu trên 23 võ sĩ sumo chuyên nghiệp. Kết quả cho thấy 11 người, tương đương gần 48%, bị thiếu oxy trong lúc ngủ.

Trao đổi với báo The Japan Times, bác sĩ Suzuki giải thích thể trọng quá lớn có thể gây áp lực lên vùng họng và đường hô hấp, khiến người bệnh khó thở khi ngủ.

Vì sao ngưng thở khi ngủ có thể gây đột tử?

Nguy cơ đáng lo ngại nhất đối với những võ sĩ sumo có thể trọng quá lớn là hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea - OSA).

Đây là tình trạng đường hô hấp trên liên tục bị hẹp hoặc tắc nghẽn trong giấc ngủ, khiến luồng không khí vào phổi giảm mạnh hoặc tạm thời ngừng lại.

Theo bác sĩ Tsunehiro Saito, chuyên gia tại Good Sleep Clinic ở Tokyo, khi nằm ngửa, lưỡi và các mô mềm vùng họng có thể tụt xuống, chèn ép đường thở. Lượng mỡ tích tụ quanh cổ càng lớn, nguy cơ tắc nghẽn càng cao.

Giải thích trên Bungeishunju năm 2018, ông nhấn mạnh: "Bề ngoài người bệnh đang ngủ, nhưng cơ thể vẫn phải hoạt động. Mỗi lần đường thở mở lại, hệ thần kinh giao cảm bị kích hoạt".

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ? - Ảnh 1.
Các võ sĩ sumo thường ngưng thở khi ngủ - Ảnh: LE MONDE

Hệ thần kinh giao cảm là bộ phận điều khiển phản ứng của cơ thể trước tình trạng căng thẳng hoặc nguy hiểm. Khi được kích hoạt, nó có thể làm tim đập nhanh và huyết áp tăng.

Đáng lo ngại hơn, tình trạng ngừng thở khiến nồng độ oxy trong máu giảm, trong khi khí carbon dioxide tăng lên. Tim phải chịu những đợt biến động huyết áp và nhu cầu oxy lặp đi lặp lại.

Về lâu dài, quá trình này có thể góp phần gây tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, thiếu máu cơ tim và suy tim. Những người vốn mắc bệnh tim mạch càng dễ đối mặt với biến cố nghiêm trọng.

Nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine năm 2005 phát hiện một hiện tượng đáng chú ý: 46% trường hợp đột tử do tim ở nhóm mắc chứng ngưng thở khi ngủ xảy ra từ 0h đến 6h sáng, so với 21% ở nhóm không mắc bệnh.

Như vậy, thời điểm nhiều người đang ngủ say lại là khoảng thời gian tập trung nhiều ca đột tử do tim ở nhóm bệnh nhân này. Tuy nhiên, con số 46% là tỉ lệ trong số những người đã đột tử, không phải xác suất tử vong của tất cả bệnh nhân.

Năm 2013, các nhà khoa học thuộc Mayo Clinic (Mỹ) tiếp tục công bố nghiên cứu trên 10.701 người, ghi nhận 142 biến cố đột tử do tim trong thời gian theo dõi trung bình 5,3 năm.

Bác sĩ Virend Somers, chuyên gia tim mạch của Mayo Clinic, nhận định: "Ngưng thở khi ngủ làm nguy cơ đột tử tăng gần gấp đôi, đặc biệt khi số lần ngừng thở nhiều và oxy máu giảm nghiêm trọng".

Ông nhấn mạnh nguy cơ đáng lo ngại hơn ở những người ngừng thở trên 20 lần mỗi giờ ngủ và có mức oxy trong máu xuống rất thấp.

Những ca tử vong thương tâm

Trong lịch sử sumo Nhật Bản, nhiều võ sĩ nổi tiếng đã qua đời vì bệnh tim mạch hoặc hô hấp khi tuổi đời chưa cao.

Điển hình là Takanosato, yokozuna thứ 59, qua đời năm 2011 ở tuổi 59. Theo Nikkan Sports, ông có tiền sử tiểu đường, bệnh tim kéo dài hơn 10 năm và mắc thêm hội chứng ngưng thở khi ngủ. Nguyên nhân tử vong được ghi nhận là suy hô hấp cấp trong bối cảnh ông mắc nhiều bệnh lý khác.

Năm 2024, cựu yokozuna Akebono cũng qua đời ở tuổi 54 vì suy tim. Trước đó, ông từng gặp biến cố ngừng tim nghiêm trọng vào năm 2017.

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ? - Ảnh 2.
Võ sĩ Akebono (phải) qua đời vì suy tim - Ảnh: GETTY IMAGES

Một công trình của nhà nghiên cứu Akira Kimura, công bố trên tạp chí PeerJ ngày 10-11-2026, tiếp tục làm rõ nguy cơ sức khỏe của giới sumo.

Phân tích 604 cựu võ sĩ thuộc nhóm nghiên cứu chính, các nhà khoa học ghi nhận 467 người đã qua đời. Tỉ lệ tử vong chuẩn hóa cao gấp 1,89 lần so với nam giới Nhật Bản cùng nhóm tuổi và thời kỳ.

Nghiên cứu cũng xác định thể trọng lớn có liên quan đến nguy cơ tử vong do các bệnh tim mạch và chuyển hóa.

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ? - Ảnh 3.
Các nguyên do khiến giới sumo dễ tử vong khi ngủ - Đồ họa: HUY ĐĂNG

Tuy nhiên, hiện chưa có thống kê đáng tin cậy xác định bao nhiêu võ sĩ sumo chết trong giấc ngủ hoặc trực tiếp vì hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Các chuyên gia lưu ý người mắc chứng bệnh này thường không tử vong chỉ vì một lần ngừng thở. Nguy hiểm chủ yếu đến từ tình trạng thiếu oxy tái diễn, những biến chứng tim mạch và rối loạn hô hấp kéo dài.

Việc kiểm tra giấc ngủ, kiểm soát thể trọng và sử dụng máy tạo áp lực đường thở dương liên tục (CPAP) khi có chỉ định có thể giúp giảm tình trạng tắc nghẽn đường thở, bảo vệ sức khỏe cho các võ sĩ.

Đó cũng là nghịch lý của môn sumo: trọng lượng cơ thể tạo nên sức mạnh trên võ đài, nhưng có thể trở thành gánh nặng nguy hiểm khi võ sĩ chìm vào giấc ngủ.

Vì sao các võ sĩ sumo dễ tử vong trong lúc ngủ? - Ảnh 6.
Nguồn xuất bản gốc: Tuổi Trẻ (tuoitre.vn) · Tác giả: TUOI TRE ONLINE N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Thể thao

Xem tất cả →