Nhân Ngày Văn hóa Việt Nam (24.11), từ ngày 21.11 đến 31.12, tại Con Art Gallery (TP.HCM), nghệ sĩ Bùi Chát tổ chức triển lãm cá nhân Những bức tranh tự nó đặt tên, giới thiệu 26 tác phẩm mới sáng tác bằng chất liệu sơn dầu và acrylic trên canvas.
Điểm đặc biệt của triển lãm là cả 26 tác phẩm, dù đã hoàn thành, vẫn chưa được tác giả đặt tên. Theo Bùi Chát, một nhan đề có thể phần nào giới hạn tác phẩm khi định hướng người xem đến một liên tưởng hoặc cách hiểu nhất định. Anh muốn tranh được tự do hiện diện, không phải mang theo lời giải thích từ người sáng tác.



Để người xem tự tìm tên cho tranh
Theo nghệ sĩ Bùi Chát, đặt tên cho một bức tranh cũng đồng nghĩa với việc đưa vào đó một cách hiểu nhất định. Nhan đề có thể trở thành rào chắn vô hình, dẫn người xem đi theo một lối tiếp cận định sẵn. Trong khi đó, một tình huống thị giác luôn phức tạp, đa tuyến hơn bất cứ tên gọi nào.
"Một cái tên, cũng như một khuôn hình trong điện ảnh, chỉ giữ lại một khoảnh khắc của sự vật, trong khi bức tranh chứa đựng cả những gì đã diễn ra, đang diễn ra và còn có thể tiếp tục diễn ra ngoài khoảnh khắc ấy", Bùi Chát chia sẻ.


Khi không có nhan đề dẫn dắt, người xem được tự do tiếp cận tác phẩm bằng khả năng quan sát, kinh nghiệm và cảm nhận của mình. Một hình ảnh có thể gợi lên những ký ức khác nhau; một mảng màu có thể mở ra những liên tưởng riêng. Ngay cả sự bối rối hay chưa tìm thấy mối liên hệ nào cũng có thể là điểm khởi đầu cho cuộc đối thoại với tác phẩm.
Với triển lãm cá nhân lần thứ 16 này, Bùi Chát tiếp tục theo đuổi hướng thực hành hội họa tình huống, nơi người nghệ sĩ tạo ra và đẩy tình huống thị giác đến những giới hạn giữa nghệ thuật và phi nghệ thuật. Phần còn lại được dành cho người thưởng ngoạn: tự tìm con đường tiếp cận và gọi tên tác phẩm theo cách của mình.
"Tôi thường được hỏi: Không đặt tên thì người xem biết bắt đầu từ đâu? Câu hỏi ấy hàm ý rằng tranh phải đưa ra một chỉ dẫn để tiếp cận nó. Nhưng tôi không muốn làm điều đó. Nếu người nghệ sĩ có trách nhiệm tạo ra tác phẩm, thì người thưởng ngoạn có quyền tạo ra những cách đọc, tên gọi của riêng mình. Giữa hai phía không nhất thiết phải có một lời giải thích làm trung gian", Bùi Chát bày tỏ.