Chuyển tới nội dung chính
Sức khỏe & Y tế · Điểm tin đa nguồn

Ung thư phổi chiếm tỷ trọng lớn trong số ca tử vong do ung thư

(Dân trí) - Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nhóm bệnh ung thư tại Việt Nam. Ngay cả người không hút thuốc cũng có nguy cơ mắc bệnh khi thường xuyên hít khói thuốc thụ động.

Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí 4 giờ trước Đọc bài gốc tại Dân Trí ↗
Mã cổ phiếu liên quan:

Theo Báo cáo “Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025” công bố gần đây, ung thư, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, xơ gan và suy thận là những nguyên nhân tử vong đáng chú ý, với số trường hợp có xu hướng gia tăng trong giai đoạn nghiên cứu.

Đáng chú ý, số trường hợp tử vong do ung thư tăng từ 19.400 ca năm 2021 lên 46.800 ca năm 2025, gấp khoảng 2,4 lần. Trung bình, cứ 3 người tử vong do ung thư thì có 2 người là nam giới.

Trong nhóm bệnh ung thư, ung thư phổi, ung thư gan, ung thư dạ dày và ung thư đại tràng là 4 loại phổ biến nhất. Trong đó, ung thư phổi và ung thư gan là hai nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.

Riêng ung thư phổi chiếm trung bình 22% tổng số ca tử vong do ung thư trong cả giai đoạn, tăng từ 18% năm 2021 lên 24,9% năm 2025. Đây là nhóm ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất, phản ánh mức độ phổ biến của các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí.

Ung thư phổi chiếm tỷ trọng lớn trong số ca tử vong do ung thư - 1
Người không hút thuốc vẫn có nguy cơ mắc ung thư phổi nếu thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động (Ảnh minh họa: Bệnh viện cung cấp).

Người không hút thuốc vẫn có thể mắc ung thư phổi

Khói thuốc không chỉ gây hại cho người hút mà còn đe dọa sức khỏe những người xung quanh. Khi hít phải khói thuốc thụ động, người không hút thuốc vẫn tiếp xúc với nhiều hóa chất độc hại, trong đó có các chất gây ung thư.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), không có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xem là an toàn. Ngay cả khi tiếp xúc trong thời gian ngắn, người không hút thuốc cũng có thể chịu ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe. Ở người trưởng thành, khói thuốc thụ động có thể gây ung thư phổi.

Theo Viện Kiểm soát Thuốc lá Toàn cầu thuộc Trường Y tế Công cộng Bloomberg, Đại học Johns Hopkins (JHU), một phân tích tổng hợp được trích dẫn trong báo cáo nghiên cứu về thực thi luật không khói thuốc tại Việt Nam cho thấy 54,6% người trưởng thành trong nước vẫn tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại các địa điểm công cộng.

Nghiên cứu của JHU thực hiện từ tháng 5 đến tháng 7/2025, thông qua 36 cuộc phỏng vấn sâu với chủ sở hữu, người quản lý của 18 nhà hàng, 12 khách sạn và 6 bệnh viện tại Hà Nội, Nha Trang và Đà Lạt. Kết quả cho thấy, dù nhiều cơ sở nhận thức được tác hại của khói thuốc và quy định cấm hút thuốc, việc triển khai trên thực tế vẫn gặp trở ngại.

Một số nhà hàng, khách sạn có tâm lý chiều lòng khách hàng, đặc biệt là khách VIP, nên vẫn để xảy ra tình trạng hút thuốc trong nhà. Các cơ sở cũng lo ngại việc xử phạt khách hút thuốc có thể khiến họ mất khách hoặc giảm doanh thu.

Những hạn chế này khiến người không hút thuốc vẫn có thể bị phơi nhiễm khói thuốc tại nơi công cộng và nơi làm việc, dù pháp luật đã có quy định bảo vệ.

Đề xuất nhiều chính sách mới để siết quản lý thuốc lá

Theo Tiến sĩ Lauren Czaplicki, nhà nghiên cứu thuộc Viện Kiểm soát Thuốc lá Toàn cầu, Trường Y tế Công cộng Bloomberg, Đại học Johns Hopkins (Mỹ), chính sách không khói thuốc toàn diện tại các địa điểm công cộng, nơi mọi người làm việc, học tập và giao tiếp, là biện pháp hiệu quả để giảm phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Việc cho phép bố trí khu vực hút thuốc trong nhà hoặc duy trì ngoại lệ tại một số địa điểm có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ sức khỏe.

Bên cạnh quy định về môi trường không khói thuốc, dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi cũng đề xuất nhiều biện pháp nhằm kiểm soát các sản phẩm thuốc lá và sản phẩm chứa nicotine mới.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung shisha và túi ngậm nicotine vào nhóm sản phẩm bị cấm, bên cạnh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Quy định cũng đề cập đến các sản phẩm thuốc lá khác do Chính phủ căn cứ tình hình thực tế để quy định.

Ở góc độ quản lý kinh doanh, dự thảo tiếp tục xác định thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Theo Điều 19, tổ chức, cá nhân mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, mua bán, nhập khẩu sản phẩm thuốc lá phải có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.

Yêu cầu quản lý chặt chẽ được đặt ra trong bối cảnh mạng lưới điểm bán thuốc lá rộng, phân tán, gây khó khăn cho công tác giám sát. Nghiên cứu năm 2024 tại 2.414 điểm bán ở 8 tỉnh, thành phố ghi nhận 23,1% điểm bán vi phạm quy định cấm quảng cáo, 4,9% vi phạm quy định cấm khuyến mại và 40,9% vi phạm giới hạn trưng bày sản phẩm thuốc lá.

Các thủ tục cấp phép có thể được đơn giản hóa, thực hiện trực tuyến và phân cấp cho địa phương để giảm gánh nặng hành chính. Tuy nhiên, đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với việc bỏ yêu cầu cấp phép.

Một biện pháp đáng chú ý khác là cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán nhằm giảm sức hấp dẫn và khả năng tiếp cận của sản phẩm, nhất là đối với trẻ em, thanh thiếu niên. Việc loại bỏ hình ảnh bao bì, sản phẩm thuốc lá khỏi tầm mắt người tiêu dùng cũng góp phần hạn chế hành vi mua ngoài dự định và giảm nguy cơ tái sử dụng ở người đang cai nghiện.

Đây đồng thời là giải pháp loại bỏ hình thức quảng cáo trá hình tại điểm bán, hỗ trợ thực thi các quy định cấm quảng cáo, khuyến mại và tài trợ thuốc lá. Chính sách còn hướng tới giảm sự bình thường hóa hành vi hút thuốc trong xã hội, phù hợp với Công ước khung về kiểm soát thuốc lá (FCTC) của Tổ chức Y tế thế giới (WHO).

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề xuất tăng diện tích diện tích cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh trên bao thuốc từ 50% lên 85%.

Nghiên cứu của Trường Y tế công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins (Mỹ) trên 1.494 người trưởng thành hút thuốc tại Việt Nam cho thấy, khi xem bao thuốc có cảnh báo sức khỏe bằng hình ảnh chiếm 85% diện tích, người tham gia có khả năng lựa chọn bỏ thuốc trong tình huống giả định cao hơn 30% so với khi cảnh báo chiếm 50%.

Nguồn xuất bản gốc: Dân Trí (dantri.com.vn) · Tác giả: Dân trí N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Sức khỏe & Y tế

Xem tất cả →