
Tổng thống Zelensky ngày 21/11 cho biết ông vẫn chưa nhận được các cam kết bằng văn bản, trong đó nêu rõ những bảo đảm an ninh theo mô hình NATO được đề xuất dành cho Ukraine sẽ được thực hiện như thế nào.
Tuyên bố được đưa ra sau khi đặc phái viên Mỹ Jared Kushner cho biết Washington sẵn sàng xem xét cung cấp cho Ukraine các bảo đảm an ninh theo mô hình Điều 5 của NATO về phòng thủ tập thể, trong cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo châu Âu tại Berlin ngày 19/11.
Trả lời câu hỏi của Kyiv Independent, ông Zelensky cho biết Ukraine vẫn cần được làm rõ chính xác những cam kết được đề xuất theo mô hình tương tự Điều 5 sẽ bao gồm những gì.
"Điều 5 là phòng thủ tập thể. Điều Ukraine chưa rõ là tập thể đó cụ thể sẽ gồm những ai, họ sẽ bảo vệ chúng tôi như thế nào và liệu họ có sẵn sàng đẩy lùi bên tấn công hay không", ông Zelensky nói.
Điều 5 là điều khoản về phòng thủ tập thể của NATO, yêu cầu tất cả các thành viên lập tức hỗ trợ bất kỳ đồng minh nào bị tấn công. Điều khoản này là nền tảng trong khuôn khổ an ninh của NATO kể từ khi liên minh được thành lập.
"Câu trả lời không thể chỉ là những lời nói, dù nghe có vẻ hùng hồn đến đâu, rằng "tất nhiên, sẽ không ai bỏ rơi các bạn". Những điều này phải được ghi thành văn bản. Cho đến nay, tôi vẫn chưa thấy những cam kết như vậy được thể hiện trên giấy tờ", ông Zelensky nói.
Ông Zelensky cũng nhấn mạnh mọi bảo đảm an ninh dành cho Ukraine phải tiếp tục có hiệu lực ngay cả sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc nhiệm kỳ.
"Chúng tôi cần những bảo đảm không phải trong 2 năm, mà tốt nhất là mãi mãi. Ít nhất cũng phải kéo dài hàng chục năm", ông nói.
Tổng thống Ukraine nhắc lại rằng việc gia nhập NATO vẫn là bảo đảm an ninh mà Kiev mong muốn nhất. Theo ông, việc Ukraine gia nhập liên minh vừa giúp NATO mạnh hơn, vừa giảm chi phí quốc phòng cho Ukraine.
Ông cho rằng nếu không trở thành thành viên NATO, Ukraine sẽ phải duy trì một quân đội khoảng 1 triệu người, cùng số lượng máy bay, pháo binh, tên lửa và năng lực phòng không đủ để tự bảo vệ mình.
"Tất cả những năng lực này chắc chắn sẽ được duy trì nếu Ukraine trở thành thành viên NATO, nhưng chắc chắn chi phí sẽ thấp hơn cho tất cả các bên", ông Zelensky nói.
Tuy nhiên, ông thừa nhận triển vọng Ukraine gia nhập NATO vẫn chưa chắc chắn, bởi kết quả còn phụ thuộc vào cách thức và thời điểm cuộc chiến kết thúc.
Các đồng minh NATO đã tái khẳng định con đường tiến tới tư cách thành viên của Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh của liên minh ở Washington năm 2024. Tuy nhiên, việc gửi lời mời gia nhập đòi hỏi sự đồng thuận của tất cả các thành viên. Cho đến nay, NATO vẫn chưa đạt được sự đồng thuận như vậy.
Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov hôm 20/11 bác bỏ ý tưởng về việc phương Tây đưa ra các bảo đảm an ninh kiểu NATO cho Ukraine. Ông đồng thời tuyên bố rằng bất kỳ hình thức nào liên quan tới “tư cách thành viên” của Kiev trong liên minh quân sự phương Tây đều hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với Moscow.