Sáng 20.11, tại kỳ họp thứ 2 khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua luật Luật sư (sửa đổi), hiệu lực thi hành kể từ 1.3.2027.
Lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn luật sư
Theo luật sửa đổi, một trong những tiêu chuẩn để trở thành luật sư là phải đạt yêu cầu tại kỳ thi quốc gia về luật sư, hoặc được Hội đồng tuyển chọn luật sư đánh giá đủ tiêu chuẩn, điều kiện (trường hợp được miễn tập sự hành nghề luật sư).
Đây là điểm mới so với quy định hiện hành, khi người đã hoàn thành tập sự sẽ phải vượt qua các kỳ kiểm tra kết quả tập sự do Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức.

Từ 1.3.2027, Hội đồng tuyển chọn luật sư có trách nhiệm tuyển chọn luật sư. Hội đồng do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập, bao gồm: đại diện lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch hội đồng, Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó chủ tịch thường trực hội đồng; cơ quan tiến hành tố tụng; cơ sở đào tạo nghề luật sư; tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư; chuyên gia; luật sư.
Chính phủ cho hay, quy định mới giúp chuyển đổi từ việc chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề.
Việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ còn giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi; bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn.
Chính phủ khẳng định hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư. Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó chủ tịch thường trực hội đồng.
Không có bằng cử nhân luật vẫn có thể làm luật sư
Một điểm mới quan trọng khác về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư, là mở rộng phạm vi với người có bằng luật sau đại học tại quốc gia không đào tạo cử nhân luật.
Chẳng hạn như Juris Doctor tại Mỹ, Canada... Đây là chương trình chuyên sâu dành cho người đã tốt nghiệp đại học ngành khác, bảo đảm kiến thức pháp luật nền tảng và đủ điều kiện dự thi luật sư tại nước sở tại.
Theo Chính phủ, quy định trên nhằm tạo cơ hội bình đẳng cho người học luật, thu hút nhân lực chất lượng cao, am hiểu pháp luật quốc tế.
Nhưng để kiểm soát chất lượng đầu vào, các trường hợp này sẽ không được miễn, giảm thời gian tập sự, tức là phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt kỳ thi quốc gia về luật sư.
Bổ sung "luật sư tập sự"
Ngoài ra, luật sửa đổi còn bổ sung khái niệm "luật sư tập sự", là người có giấy chứng nhận tốt nghiệp khóa đào tạo nghề luật sư ở Việt Nam hoặc văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam công nhận đào tạo nghề luật sư ở nước ngoài và đăng ký tập sự tại một đoàn luật sư.
Luật sư tập sự được thay thế cho "người tập sự hành nghề luật sư" hiện hành, qua đó tạo điều kiện cho người tập sự tham gia sâu hơn vào các hoạt động nghề nghiệp thực tiễn.
Từ 1.3.2027, theo phân công của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý, luật sư tập sự có thể đi cùng để gặp gỡ người bị tạm giữ, tạm giam, bị can, bị cáo, bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự…
Hoặc tham gia tố tụng trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính; giúp luật sư hướng dẫn sao chụp tài liệu, nghiên cứu hồ sơ vụ việc, thu thập tài liệu, đồ vật, tình tiết liên quan.
Đặc biệt là được tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng và thực hiện các dịch vụ pháp lý khác, nhưng không được ký văn bản tư vấn pháp luật.