Trước khi Quốc hội thông qua, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự án luật.
Theo luật mới, hệ thống cơ quan điều tra gồm cơ quan điều tra của Công an nhân dân và cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân. Như vậy, so với luật hiện hành, sẽ không tổ chức cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Luật quy định cơ quan điều tra của Công an nhân dân gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an; Cơ quan An ninh điều tra Công an cấp tỉnh; Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh.

Bộ trưởng Bộ Công an sẽ quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân.
Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân gồm: Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng; Cơ quan An ninh điều tra quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng; Cơ quan điều tra hình sự quân khu và tương đương; Cơ quan điều tra hình sự khu vực.
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.
Trước đó, báo cáo giải trình, tiếp thu về quy định tổ chức bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân tại luật, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho hay theo quy định của Đảng, tổ chức, bộ máy của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng sẽ phải báo cáo Bộ Chính trị cho ý kiến.
Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị và theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Chính phủ sẽ ban hành nghị định để quy định về cơ cấu, tổ chức của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ quy định các đơn vị thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ điều tra hình sự.
Do đó, không cần thiết phải quy định số lượng tối đa các cục, phòng điều tra thuộc Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, bởi vấn đề này sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Đảng và Luật Tổ chức Chính phủ.
Quy định rõ các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra
Luật mới cũng quy định rõ các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.
Cụ thể, các cơ quan của Bộ đội Biên phòng được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Cục Trinh sát; Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm; Đoàn Trinh sát; Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm; Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng; Đồn Biên phòng; Ban chỉ huy Biên phòng cửa khẩu cảng.
Các cơ quan của lực lượng Cảnh sát biển được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển; Cục Nghiệp vụ và Pháp luật; Đoàn Trinh sát; Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy; Hải đoàn; Hải đội; Đội nghiệp vụ.
Các cơ quan của Hải quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Chi cục Kiểm tra sau thông quan, Hải quan khu vực, Hải quan cửa khẩu.
Các cơ quan của kiểm lâm được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Chi cục Kiểm lâm vùng, Chi cục Kiểm lâm cấp tỉnh, Hạt Kiểm lâm.
Các cơ quan của Kiểm ngư được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Chi cục Kiểm ngư vùng.
Các cơ quan của Công an nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm: Cục An ninh mạng; Cục Quản lý xuất nhập cảnh; các cục nghiệp vụ an ninh ở Bộ Công an; Phòng An ninh mạng, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh; các phòng nghiệp vụ an ninh thuộc Công an cấp tỉnh; Cục Cảnh sát giao thông; Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; Phòng Cảnh sát giao thông; Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; trại giam.
Các cơ quan khác trong Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra bao gồm: trại giam; đơn vị độc lập cấp trung đoàn và tương đương.
Luật mới cũng quy định Viện kiểm sát kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra nhằm bảo đảm cho hoạt động điều tra hình sự của cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và luật này.
Viện Kiểm sát phải phát hiện kịp thời và yêu cầu, kiến nghị cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khắc phục vi phạm pháp luật trong hoạt động điều tra hình sự; cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra thực hiện yêu cầu, quyết định của viện kiểm sát theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự; xem xét, giải quyết, trả lời kiến nghị của Viện kiểm sát theo quy định của pháp luật.