Chiều 20.11, với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), hiệu lực thi hành từ 1.1.2028.
Luật mới nâng mức phạt tiền tối đa lên 1,5 tỉ đồng đối với cá nhân (hiện hành 1 tỉ đồng), lên 3 tỉ đồng đối với tổ chức (hiện hành 2 tỉ đồng), áp dụng trong một số lĩnh vực để phù hợp với tính chất phức tạp, mức độ, quy mô, hậu quả của vi phạm.

Đặc biệt, luật bổ sung biện pháp "thực hiện công việc phục vụ cộng đồng" thay thế cho hình thức phạt tiền, áp dụng đối với cá nhân vi phạm với mức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện thực hiện.
Chính phủ cho hay, việc quy định biện pháp thay thế nêu trên nhằm bảo đảm phù hợp với Công ước về lao động cưỡng bức năm 1930 mà Việt Nam là thành viên.
Thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 4 giờ trong một ngày và không quá 5 ngày trong 1 tuần. Tổng thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 40 giờ.
Ngay sau khi người vi phạm thực hiện xong công việc phục vụ cộng đồng, cơ quan tổ chức thi hành biện pháp này có xác nhận về việc thi hành xong biện pháp này.
Trường hợp được áp dụng nhưng cá nhân vi phạm không thực hiện công việc phục vụ cộng đồng, người có thẩm quyền có thể xem xét quyết định chấm dứt áp dụng biện pháp này để áp dụng hình thức phạt tiền.
Luật cũng nêu rõ không áp dụng thực hiện công việc phục vụ cộng đồng đối với phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người từ đủ 70 tuổi trở lên, người bị bệnh hiểm nghèo, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
Chính phủ quy định chi tiết việc áp dụng biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng.
Cắt điện, nước, internet để bảo đảm xử lý vi phạm
Tại dự thảo trước đây, Chính phủ từng đề xuất bổ sung tạm hoãn xuất cảnh, cắt điện, nước, internet… là các biện pháp cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính.
Tuy nhiên, trong báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, Chính phủ đã điều chỉnh theo hướng không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế.
Thay vào đó, đây sẽ là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế, được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.
Tương tự, luật sửa đổi cũng không coi cắt điện, nước, internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số, hoặc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện là biện pháp cưỡng chế. Nhóm này được chuyển thành các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.
Đồng thời bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục, phạm vi áp dụng các biện pháp nêu trên để bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Xử phạt qua môi trường điện tử
Luật bổ sung quy định cho phép cơ quan có thẩm quyền thực hiện các bước phát hiện, xác minh, giải trình, xử lý vi phạm và thi hành quyết định xử phạt trên môi trường điện tử.
Thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp trên môi trường điện tử được sử dụng làm căn cứ để xác minh, xử lý vi phạm hành chính. Biên bản, quyết định và các tài liệu khác được thu thập, tạo lập, gửi, nhận, lưu trữ trong quá trình xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử có giá trị như văn bản.