UBND TPHCM đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết HĐND thành phố về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án chậm triển khai theo Luật Phát triển đô thị. Theo cơ quan soạn thảo, đến tháng 9, thành phố còn 674 dự án thuộc diện trên đang trong quá trình xử lý.
Dự thảo đề xuất trường hợp nhà đầu tư trục chính không bảo đảm năng lực, UBND TPHCM có thể chấm dứt việc đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư mới theo hình thức chỉ định. Đơn vị thay thế phải đáp ứng năng lực tài chính, cam kết tiến độ; có thể là tổ chức kinh tế do các nhà đầu tư thành phần thành lập, một nhà đầu tư thành phần hoặc doanh nghiệp khác.

Nhà đầu tư mới sẽ kế thừa quyền và nghĩa vụ của nhà đầu tư trước đó. Trường hợp thời gian, tiến độ hoàn thành hạ tầng chưa được quy định hoặc đã quá hạn, UBND thành phố quyết định thời hạn hoàn tất đối với từng dự án.
Nhà đầu tư dự án thành phần có thể được xem xét tiếp tục giao đất, cho thuê đất mà không phụ thuộc khả năng thực hiện của nhà đầu tư trục chính, nếu đáp ứng đủ điều kiện. Nếu nhà đầu tư dự án thành phần không đáp ứng điều kiện, thành phố sẽ thu hồi đất để lựa chọn đơn vị mới, đồng thời xác định và hoàn trả phần chi phí hợp lý mà nhà đầu tư trước đó đã bỏ ra.
Một nội dung khác của dự thảo là cơ chế xử lý các dự án có công trình, phần công trình vi phạm trật tự xây dựng. Thực tế, một số công trình đã bị xử phạt, có quyết định cưỡng chế từ gần 10 năm trước nhưng chưa thể thi hành, trong khi công trình đã đưa vào sử dụng.
Một số hạng mục sai phạm như tầng lửng, tầng hầm khó tháo dỡ do ảnh hưởng kết cấu chịu lực của toàn bộ công trình. Việc thay đổi quy định xử lý vi phạm cũng khiến một số trường hợp không còn cơ sở pháp lý để tiếp tục giải quyết theo cơ chế cũ, ảnh hưởng quyền lợi người mua nhà chưa được cấp giấy chứng nhận.
Theo chính sách được đề xuất, công trình hoặc phần công trình vi phạm có thể được xem xét không phải tháo dỡ nếu không vi phạm chỉ giới xây dựng, hành lang bảo vệ hạ tầng kỹ thuật và hành lang an toàn giao thông; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ; không ảnh hưởng công trình lân cận.
Ngoài ra, công trình phải đã xây dựng hoàn thành, đưa vào sử dụng hoặc đang dừng thi công; không có tranh chấp; được xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp và phù hợp quy hoạch xây dựng. Nếu đủ điều kiện, chủ đầu tư vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời phải nộp lại số lợi bất hợp pháp thay cho biện pháp tháo dỡ.
Sau khi chủ đầu tư hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt, nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và có kết quả kiểm định chất lượng công trình, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét cấp, điều chỉnh giấy phép xây dựng hoặc có ý kiến về thiết kế đối với trường hợp miễn phép; đồng thời xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, công trình xây dựng.
Dự thảo nhấn mạnh việc tháo gỡ không đồng nghĩa hợp pháp hóa các hợp đồng huy động vốn, góp vốn, phân lô, bán nền trái pháp luật. Các tổ chức, cá nhân vi phạm vẫn bị xử lý; nghĩa vụ tài chính về đất đai tiếp tục thực hiện theo quy định và nghị quyết không tạo thêm ưu đãi, hỗ trợ đầu tư mới.