Chuyển tới nội dung chính
Giá vàng, Hàng hóa & Thị trường · Điểm tin đa nguồn

Tổng lực kích cầu cuối năm

Thị trường hàng hóa bước vào mùa cao điểm mua sắm cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027 với một nghịch lý đáng chú ý: giá xăng dầu trong nước đã trải qua 5 tuần giảm liên tiếp, song chi phí vận tải vẫn chậm hạ nhiệt, khiến mặt bằng giá nhiều mặt hàng thiết yếu chưa giảm tương xứng.

Mã cổ phiếu liên quan:

Trong bối cảnh đó, Chỉ thị số 40 của Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành yêu cầu điều hành đồng bộ giữa kiểm soát giá cả, khơi thông khâu trung gian và kích cầu tiêu dùng nội địa.

Giá xăng giảm mạnh, hàng hóa "hạ nhiệt" chưa đồng đều

Khảo sát tại các chợ đầu mối và hệ thống bán lẻ ở TP.HCM trong tháng 11 cho thấy bức tranh giá thực phẩm thiết yếu đang phân hóa rõ rệt theo từng nhóm ngành hàng. Sau giai đoạn biến động do thời tiết bất lợi tại nhiều vùng sản xuất hồi tháng 10, nguồn cung rau xanh sang tháng 11 đã dần ổn định trở lại, kéo mặt bằng giá sỉ lẫn bán lẻ hạ nhiệt đáng kể.

Tổng lực kích cầu cuối năm- Ảnh 1.
Nhiều chương trình khuyến mại tập trung và bình ổn thị trường đang được địa phương cùng doanh nghiệp kích hoạt nhằm thúc đẩy sức mua dịp cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027

Ghi nhận tại chợ đầu mối nông sản thực phẩm Bình Điền, Thủ Đức, Hóc Môn tuần qua, giá nhiều loại rau ăn lá và rau củ phổ biến đã giảm sâu so với tháng trước. Cụ thể, cải ngọt, cải xanh giao dịch quanh mức 13.000 - 20.000 đồng/kg; bầu, bí, dưa leo phổ biến 15.000 - 20.000 đồng/kg; hành tây, cà rốt, bắp cải trắng ở mức 15.000 - 18.000 đồng/kg; cần tàu khoảng 10.000 đồng/kg. Tại các nguồn cung ứng lớn từ đồng bằng sông Cửu Long cũng diễn ra tương tự. So với số liệu của Cục Thống kê tháng 10 khi chỉ số giá nhóm rau tươi, khô và chế biến tăng 1,62% do mưa bão ảnh hưởng nguồn cung, có thể thấy diễn biến thị trường tháng 11 đang từng bước giải tỏa áp lực này.

Tổng lực kích cầu cuối năm- Ảnh 2.
Giá xăng dầu đã hạ nhiệt liên tiếp 5 tuần từ cuối tháng 10 đến nay

Nhóm thực phẩm gồm thịt heo, trứng gia cầm lại có diễn biến trái chiều, hạ nhiệt rõ rệt tại chuồng trại nhưng chưa tối ưu trong giỏ đi chợ hằng ngày của các bà nội trợ. Trên thị trường chăn nuôi khu vực miền Nam, giá heo hơi hiện dao động quanh ngưỡng 48.000 - 51.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với vùng đỉnh hồi tháng 5. Đại diện một doanh nghiệp chăn nuôi lớn tại Đồng Nai cho biết, giá heo hơi có dấu hiệu nhích nhẹ từ đầu tháng 11 chủ yếu nhờ lực thu mua nguyên liệu của các cơ sở chế biến thực phẩm phục vụ mùa tết, trong khi sức mua thịt tươi sống của người tiêu dùng chưa phục hồi mạnh. Tuy nhiên, bán lẻ ở các chợ truyền thống TP.HCM, giá thịt ba rọi vẫn neo phổ biến ở mức 150.000 - 170.000 đồng/kg, thịt đùi khoảng 95.000 - 100.000 đồng/kg; tại các chuỗi siêu thị và cửa hàng thực phẩm, thịt ba rọi đóng gói vẫn được niêm yết trên 200.000 đồng/kg. Khoảng cách chênh lệch khá lớn giữa giá xuất chuồng và giá trên sạp chợ cho thấy chi phí lưu thông, giết mổ và phân phối trung gian đang hấp thụ phần lớn biên độ giảm từ nguồn cung.

Tương tự, mặt hàng trứng gia cầm thu mua tại trại chỉ nhích nhẹ (khoảng 20.000 đồng/chục đối với trứng công nghiệp và 26.000 đồng/chục đối với trứng gà ta), trong khi chi phí thức ăn chăn nuôi và con giống vẫn tạo áp lực lớn lên người nuôi. Nhưng giá bán trên thị trường dao động 24.000 - 26.000 đồng/chục trứng gà công nghiệp, trứng gà ta khoảng 32.000 đồng/chục, tăng đáng kể so với mức đáy 15.000 - 20.000 đồng/chục của trứng gà công nghiệp hồi quý 1 do nhu cầu thu mua trứng phục vụ sản xuất bánh kẹo, thực phẩm chế biến dịp cuối năm bắt đầu tăng tốc.

Các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến cung - cầu, chủ động phương án dự trữ hàng hóa thiết yếu phục vụ tết, rà soát các yếu tố hình thành giá và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng mùa cao điểm để tăng giá bất hợp lý.

Chính phủ giao các cơ quan chức năng nghiên cứu điều hành thuế, phí hợp lý nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho hộ gia đình; đồng thời Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động để phấn đấu hạ mặt bằng lãi suất cho vay, mở rộng các gói tín dụng tiêu dùng phục vụ nhu cầu mua sắm cuối năm và tết.

Ở nhóm lương thực, giá gạo giữ sự ổn định nhờ nguồn cung dồi dào từ vụ thu hoạch tại đồng bằng sông Cửu Long. Giá gạo trắng thường 5% tấm thuộc Chương trình bình ổn thị trường duy trì quanh mức 16.000 đồng/kg; gạo hoa nhài từ 18.500 - 19.000 đồng/kg; các dòng gạo đặc sản như tám Điện Biên, tám Hải Hậu dao động 22.000 - 24.000 đồng/kg. Dù vậy, giới kinh doanh lương thực tại TP.HCM nhận định mặt bằng giá gạo, nếp và các loại đậu từ nay đến cận Tết Nguyên đán 2027 vẫn phụ thuộc lớn vào chi phí vận chuyển. Bà Hòa, chủ một đại lý gạo trên đường Trần Văn Hoàng (P.Tân Hòa, TP.HCM), khẳng định cước vận tải gạo từ các tỉnh miền Tây lên thành phố cũng như chi phí bốc xếp, trung chuyển từ kho ra điểm bán lẻ đến nay vẫn chưa giảm đồng nào dù giá xăng dầu đã hạ nhiệt liên tiếp 5 tuần. "Nếu cước vận tải được điều chỉnh giảm, giá gạo, nếp tết sẽ giữ được sự ổn định. Ngược lại, khi chi phí đầu vào này tiếp tục neo cao cộng hưởng với nhu cầu tăng trước tết, giá bán lẻ khó tránh khỏi biến động nhẹ", bà Hòa nói.

Nghịch lý giá cước và "nút thắt" chi phí logistics

Lý giải cho hiện tượng giá nhiều mặt hàng tiêu dùng và thực phẩm chế biến vẫn neo trước đà giảm của giá xăng dầu, các doanh nghiệp sản xuất và phân phối đều chỉ ra một mắt xích quan trọng: giá cước vận tải chưa giảm tương xứng.

Trong cơ cấu giá thành vận tải đường bộ, nhiên liệu thường chiếm từ 30 - 40%. Về lý thuyết, khi giá xăng dầu giảm mạnh qua nhiều kỳ điều hành liên tiếp, chi phí vận chuyển sẽ giảm theo, tạo dư địa hạ giá thành lưu thông hàng hóa. Thế nhưng thực tế trên thị trường dịch vụ vận tải hành khách lẫn hàng hóa lại diễn biến chậm chạp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Tổng lực kích cầu cuối năm- Ảnh 3.
Giá xăng dầu giảm liên tiếp, tuy nhiên giá cước vận tải vẫn chưa thể giảm mà thường có độ trễ khoảng 30 ngày

Bà Đặng Vân Anh, chủ một cơ sở kinh doanh thực phẩm chế biến tại TP.HCM, phản ánh cước gửi hàng qua các tuyến nhà xe liên tỉnh hiện vẫn giữ nguyên mức 120.000 đồng/thùng sau khi đã tăng từ mức 100.000 đồng hồi đầu năm. Ở mảng vận tải hành khách, giá vé các tuyến từ trung tâm TP.HCM đi Vũng Tàu cũng duy trì phổ biến ở mức 210.000 - 230.000 đồng/lượt, cao hơn mức 190.000 - 210.000 đồng/lượt trước đây. Hơn một tháng giá nhiên liệu đi xuống nhưng bảng giá cước gần như đứng yên khiến các hộ kinh doanh và tiểu thương ở khâu bán lẻ cuối cùng không có cơ sở để giảm giá bán cho người tiêu dùng.

Hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ logistics, ông Nguyễn Văn Thịnh, Giám đốc Công ty CP ALP Logistics - chi nhánh Hải Phòng, phân tích giá dầu giảm không đồng nghĩa doanh nghiệp vận tải có thể lập tức hạ giá cước theo tỷ lệ tương ứng. Ông cho biết, so với thời điểm giá dầu lập đỉnh, chi phí nhiên liệu của doanh nghiệp từng tăng khoảng 30% và đến nay mới giảm được một nửa mức tăng đó, tức vẫn cao hơn khoảng 15% so với hồi tháng 2. Quan trọng hơn, nhiên liệu chỉ là một cấu phần trong tổng chi phí khai thác. Doanh nghiệp vận tải hiện phải gánh hàng loạt áp lực khác như tình trạng thiếu hụt tài xế, chi phí tiền lương nhân công tăng, giá phụ tùng bảo dưỡng, phí bến bãi, khấu hao phương tiện và lãi vay đều neo cao.

Đại diện một doanh nghiệp vận tải hàng hóa tại TP.HCM dẫn mặt bằng cuối năm 2025 so sánh, giá dầu diesel hiện tại vẫn cao hơn trên 50%. Vì vậy, các đợt điều chỉnh giảm gần đây mới chỉ giúp doanh nghiệp bớt phần nào gánh nặng bù lỗ chứ chưa tạo ra biên lợi nhuận đủ lớn để hạ giá cước đại trà. Ngoài bài toán chi phí trực tiếp, một số doanh nghiệp còn gặp vướng mắc trong khâu hoàn thiện chứng chỉ đào tạo nghiệp vụ cho lái xe do thiếu các lớp tập huấn tại địa phương, làm phát sinh thêm chi phí tuân thủ và thời gian vận hành.

Ông Lê Trung Tính, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải TP.HCM, lý giải ngành vận tải có đặc thù không thể điều chỉnh biểu giá ngay lập tức theo từng kỳ điều hành xăng dầu mỗi tuần, mà thường có độ trễ khoảng 30 ngày. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp vận tải tự xây dựng phương án giá, thực hiện kê khai với cơ quan quản lý nhà nước và niêm yết công khai. Việc xem xét điều chỉnh giá cước thường chỉ đặt ra khi tổng chi phí cấu thành giá thành vận tải biến động từ 5% trở lên. Do đó, nếu giá nhiên liệu giảm nhưng các chi phí cấu thành khác lại tăng, mức biến động tổng thể chưa đạt ngưỡng thì doanh nghiệp khó thực hiện điều chỉnh ngay.

Chuyên gia thương mại, thạc sĩ Nguyễn Lý Trường An thừa nhận độ trễ của giá cước vận tải đang tạo ra một "nút thắt" đáng tiếc trong hiệu quả của chính sách. Trên thực tế, phần lớn hợp đồng vận tải hàng hóa nội địa hiện nay phụ thuộc vào quá trình thương lượng trực tiếp giữa chủ hàng và nhà xe; tuy nhiên chưa ghi nhận làn sóng chủ động giảm cước từ phía đơn vị vận tải. "Nếu chi phí logistics được khơi thông và điều chỉnh kịp thời theo xu hướng hạ nhiệt của nhiên liệu, các nhà cung cấp và hệ thống phân phối hoàn toàn có thêm dư địa giảm giá bán lẻ từ 3 - 5%, hoặc thiết kế các gói chiết khấu sâu hơn nhằm kích thích sức mua dịp cuối năm", ông tính toán.

Điều hành thị trường cuối năm đòi hỏi sự cân bằng khéo léo giữa kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tổng cầu. Nếu chỉ tập trung dùng biện pháp hành chính để ghìm giá mà không cải thiện thu nhập, sức mua và chi phí lưu thông cho doanh nghiệp thì thị trường khó tạo được động lực tăng trưởng bền vững. Ngược lại, kích cầu tiêu dùng chỉ thực sự lành mạnh khi đi cùng nguồn cung dồi dào, khâu trung gian thông suốt và sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa với tiền tệ. Khi độ trễ từ chi phí đầu vào như giá xăng dầu, cước vận tải được tháo gỡ kịp thời và chuyển hóa thành mức giá hợp lý trên từng giỏ hàng, niềm tin tiêu dùng sẽ được củng cố, tạo đà tăng trưởng vững chắc cho cả nền kinh tế trong mùa cao điểm cuối năm.

TS Võ Trí Thành,
Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh

Trong khi chờ mặt bằng giá cước điều chỉnh trên diện rộng, một số doanh nghiệp logistics đã chủ động tìm giải pháp tự tiết giảm chi phí bằng cách tổ chức vận tải kết hợp hai chiều (ghép hàng xuất khẩu và nhập khẩu, hoặc kết hợp chuyến giao hàng từ nhà máy với chiều thu gom nguyên liệu về) nhằm hạn chế tình trạng xe chạy rỗng. Ông Nguyễn Văn Thịnh cho biết với các tuyến vận chuyển tối ưu được tải trọng hai chiều mà doanh nghiệp đang hỗ trợ cho khách hàng, chi phí logistics cho doanh nghiệp sản xuất trong nước có thể giảm từ 40 - 50%, qua đó gián tiếp hỗ trợ bình ổn giá thành sản phẩm đưa ra thị trường.

Nỗ lực kích cầu cuối năm

Trước yêu cầu vừa hỗ trợ phục hồi sức mua, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong giai đoạn tiêu dùng cao điểm nhất năm, ngày 21.11.2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 40 về thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027. Chỉ thị được đưa ra trong bối cảnh bức tranh tiêu dùng nội địa duy trì đà tăng trưởng khá nhưng áp lực lạm phát vẫn hiện hữu. Số liệu kinh tế 10 tháng năm 2026 cho thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 6.618,9 nghìn tỉ đồng, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng cũng đã tăng 4,57%, trong khi rủi ro biến động giá nguyên, nhiên liệu nhập khẩu và chi phí sản xuất kinh doanh vẫn tiềm ẩn. Chính vì vậy, Chỉ thị số 40 đặt ra yêu cầu kép: thúc đẩy tổng cầu nội địa gắn liền với kiểm soát chặt chẽ mặt bằng giá cả.

Tổng lực kích cầu cuối năm- Ảnh 4.
Mặt bằng giá nhiều nhóm thực phẩm thiết yếu vẫn cần thêm lực đẩy từ việc tiết giảm chi phí vận tải, trung gian

Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương theo dõi sát diễn biến cung - cầu, chủ động phương án dự trữ hàng hóa thiết yếu phục vụ tết, rà soát các yếu tố hình thành giá và xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc lợi dụng mùa cao điểm để tăng giá bất hợp lý. Điểm mới đáng chú ý trong định hướng lần này là sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách thương mại với chính sách tài khóa và tiền tệ: Chính phủ giao các cơ quan chức năng nghiên cứu điều hành thuế, phí hợp lý nhằm giảm chi phí sinh hoạt cho hộ gia đình; đồng thời Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động để phấn đấu hạ mặt bằng lãi suất cho vay, mở rộng các gói tín dụng tiêu dùng phục vụ nhu cầu mua sắm cuối năm và tết. Cách tiếp cận này hướng tới việc giải quyết tận gốc bài toán sức mua - vừa giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp sản xuất, vừa gia tăng khả năng chi tiêu thực chất của người dân.

Chính sách bình ổn và kích cầu sẽ phát huy hiệu quả rõ nét nhất nếu tập trung đúng vào các nhóm mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm tươi sống và chế biến - nơi cơ quan quản lý và doanh nghiệp đầu mối có thể kiểm soát tốt chuỗi cung ứng. Trong khi đó, các nhóm dịch vụ mang tính mùa vụ cao như ăn uống, du lịch, lưu trú sẽ chịu tác động mạnh của quy luật cung - cầu thời điểm nên cần giám sát chặt việc niêm yết và bán đúng giá niêm yết.

Trước đó, TP.HCM - đầu tàu kinh tế và trung tâm tiêu dùng lớn nhất cả nước - đã sớm kích hoạt chương trình khuyến mại tập trung "Vibrant HCMC - Shopping Season 2026" cho mùa mua sắm cuối năm 2026 và Tết Nguyên đán 2027, quy tụ hơn 30 tập đoàn, 66 trung tâm thương mại và trên 5.000 điểm bán lẻ tham gia. Ngay tại thời điểm khởi động, cộng đồng doanh nghiệp đã đăng ký hơn 150 chương trình khuyến mại lớn với tổng giá trị ưu đãi trên 270 tỉ đồng, cho phép áp dụng hạn mức giảm giá tối đa lên tới 100% theo quy định pháp luật về xúc tiến thương mại. Đáng chú ý, chương trình có sự đồng hành của khối ngân hàng thương mại với các gói tín dụng tiêu dùng trị giá trên 10.000 tỉ đồng, đồng thời kết nối hoạt động mua sắm với du lịch, văn hóa, ẩm thực và thanh toán không dùng tiền mặt. Thành phố đặt mục tiêu tổng giá trị giao dịch toàn chiến dịch đạt trên 30.000 tỉ đồng, tạo hiệu ứng kích cầu tăng thêm khoảng 10.000 - 11.000 tỉ đồng cho thị trường.

Song song với kích cầu khuyến mại, công tác bình ổn thị trường tại TP.HCM được chuẩn bị từ sớm với quy mô lớn hơn năm trước. Sở Công thương TP.HCM thông tin, chương trình bình ổn giá năm nay triển khai kéo dài đến hết ngày 31.3.2027 với 11 nhóm mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu, dự kiến đáp ứng từ 20 - 35% nhu cầu thị trường trong những tháng cao điểm. Các doanh nghiệp tham gia cam kết giữ giá bán thấp hơn giá thị trường tối thiểu 5%, đồng thời tuyệt đối không điều chỉnh tăng giá trong suốt hai tháng trước và hai tháng sau tết.

Các chương trình này đã mang lại hiệu quả khá tốt. Tính từ đầu quý 4 đến tháng 11, doanh thu bán lẻ hàng hóa trên địa bàn TP ước đạt 60.907 tỉ đồng, tăng hơn 37% (tương ứng 16.479 tỉ đồng) so với cùng kỳ năm ngoái.

Các doanh nghiệp cũng nhanh chóng hoàn tất kịch bản dự trữ nguồn hàng với sản lượng tăng mạnh. Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA) chuẩn bị nguồn hàng tết trị giá hơn 376 tỉ đồng, tăng 10,8% so với cùng kỳ năm ngoái; trong đó nhóm rau củ quả tăng 22%, thịt heo và thịt bò tăng 14%, trứng gia cầm tăng 14% và thịt gia cầm tăng 13%. Công ty Vissan cũng lên kế hoạch dự trữ nguồn hàng khoảng 506 tỉ đồng, tăng 12% so với năm trước, tương ứng khoảng 760 tấn thực phẩm tươi sống và 3.352 tấn thực phẩm chế biến. Tại đầu mối phân phối lớn nhất TP là chợ Bình Điền, lượng hàng hóa nhập chợ trong những ngày cao điểm từ 25 - 27 tháng chạp dự kiến tăng khoảng 75% so với ngày thường, riêng trái cây dự báo tăng 170%, thủy hải sản khô tăng 100% và thịt súc sản tăng 40%. Bên cạnh hệ thống phân phối cố định, TP cũng đẩy mạnh các chuyến bán hàng lưu động đưa hàng bình ổn về khu công nghiệp, khu chế xuất và vùng ngoại thành nhằm giúp công nhân, người lao động tiếp cận hàng hóa thiết yếu với giá gốc.

Có thể thấy, mặt bằng giá cả trên thị trường vẫn đang được kiểm soát khá tốt, nguồn cung dồi dào, sự chủ động của các bộ, ngành, địa phương; nên vào giai đoạn cao điểm cuối năm không có chuyện tăng sốc hay khan hiếm như thường thấy. Đây là cơ sở để kỳ vọng sức mua sẽ bùng nổ khi người dân đón những dịp lễ lớn sắp tới. t

Nguồn xuất bản gốc: Thanh Niên (thanhnien.vn) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Giá vàng, Hàng hóa & Thị trường

Xem tất cả →