Chuyển tới nội dung chính
Giáo dục · Điểm tin đa nguồn

Tiến sĩ ở Australia đưa sinh viên Việt 'chinh chiến' các hội nghị AI hàng đầu thế giới

Sau giờ lên lớp ở Đại học Monash, TS Lê Minh Trung lại trực tuyến với 40 sinh viên Việt Nam, cùng các em công bố hàng chục bài báo tại các hội nghị AI hàng đầu thế giới.

Mã cổ phiếu liên quan:

Một ngày giữa tháng 10, sau buổi dạy tối kéo dài hai tiếng tại Monash, Australia - trường top 31 thế giới theo QS, TS Lê Minh Trung (Trung Lê) tranh thủ ăn tối, rồi mở máy họp online với các thành viên thuộc phòng nghiên cứu DreamAI (DreamAI Research Lab) do mình sáng lập.

Nhóm quy tụ 6 giảng viên, đồng hành cùng khoảng 40 sinh viên ở các đại học tại Việt Nam như Bách khoa Hà Nội, Khoa học Tự nhiên TP HCM. Buổi họp kéo dài 3 tiếng với phần hướng dẫn, thảo luận thẳng thắn. Mỗi tuần, anh Trung có khoảng 8 buổi như vậy, thường kéo dài tới 1h ngày hôm sau.

"Rất vất vả nhưng tôi hào hứng bởi có thể đồng hành với các bạn trẻ đam mê nghiên cứu về AI, ML (Machine Learning - Học máy) ở Việt Nam", TS Trung nói.

TS Lê Minh Trung. Ảnh: Nhân vật cung cấp
TS Lê Minh Trung. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Anh Trung quê gốc Thanh Hóa, là cựu sinh viên trường Đại học Sư phạm TP HCM. Sau khi tốt nghiệp thủ khoa năm 1999, anh được giữ lại làm giảng viên khoa Toán, nhưng rẽ hướng sang ngành Công nghệ thông tin.

Từ nghiên cứu về bảo mật máy tính thời học thạc sĩ, năm 2008, anh sang Australia, làm nghiên cứu sinh tại Đại học Canberra. Lấy bằng tiến sĩ Khoa học máy tính sau bốn năm, anh về giảng dạy ở trường cũ. Đam mê nghiên cứu sâu về ML khiến anh quay lại Australia vào năm 2016 để làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Deakin. Hai năm sau, anh "đầu quân" về giảng dạy ở Đại học Monash.

Đến nay, TS Trung đã công bố gần 200 công trình trên các tạp chí, hội nghị uy tín hàng đầu thế giới về AI, ML, trải rộng ở các lĩnh vực, từ tối ưu hóa, suy luận nhân quả đến AI tạo sinh, mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), Machine Reasoning, Continual Learning, AI đáng tin cậy và an toàn AI.

Trong đó, một công trình từng giành giải bài báo xuất sắc tại KDD 2023 - hội nghị uy tín bậc nhất về khai phá dữ liệu. Mới đây, một đề tài của TS Trung trong dự án do Lực lượng Không quân Mỹ tài trợ được chọn báo cáo trực tiếp với lãnh đạo tổ chức này.

Ngoài nghiên cứu chuyên sâu, anh Trung có bề dày kinh nghiệm phát triển sản phẩm phần mềm thực tế. Đội ngũ do anh dẫn dắt từng về nhất cuộc thi Microsoft Imagine Cup vòng toàn quốc với một giải pháp giáo dục, là đại diện duy nhất của Australia vào vòng chung kết toàn cầu.

Nhìn lại hành trình của mình, anh Trung thấy bản thân bắt đầu nghiên cứu khá trễ, khi đã ngoài 30 tuổi.

"Tôi mất nhiều thời gian mò mẫm từ con số không bởi không biết điều gì quan trọng, hướng nào nên đi", anh Trung nói.

Thấy nhiều sinh viên hiện nay giống mình ngày xưa, dễ lạc lối giữa rất nhiều kết quả nghiên cứu sẵn có, anh thành lập DreamAI để cùng một số giảng viên người Việt tại Đại học Monash, Deakin, VinUni, Bách khoa Hà Nội làm mentor (người hướng dẫn) cho các em. Mục tiêu là giúp họ tiếp cận tri thức khoa học từ sớm, có nền tảng để đến các trung tâm học tập hàng đầu thế giới, rồi lại trở về hỗ trợ các thế hệ kế tiếp ở Việt Nam.

"Đó là tâm nguyện của tôi", anh Trung bày tỏ.

DreamAI chia thành 10 nhóm nhỏ, nghiên cứu các hướng như Human-AI Alignment (AI vị nhân sinh), Machine Reasoning, Continual Learning, mô hình AI tạo sinh, bảo mật mô hình ngôn ngữ lớn (LLM Security), lý thuyết ML/DL,... nhằm giải quyết các bài toán thực tế.

Như với Human-AI Alignment, nhóm đẩy mạnh nhằm huấn luyện mô hình AI đưa ra đáp án phù hợp với sự trông đợi, sở thích của từng người nhưng phải phù hợp với các tiêu chuẩn đạo đức xã hội.

Theo anh Trung, đây là hướng khó khi phải chuyển tải các nghiên cứu về giá trị con người, tiêu chuẩn đạo đức, thành dữ liệu, sau đó dạy mô hình hiểu về nó, giống như dạy đứa trẻ biết thế nào là tốt hay xấu, từ đó phục vụ con người tốt hơn. Điều này rất quan trọng, trước những lo ngại về việc các mô hình AI mạnh ngoài tầm kiểm soát, vượt qua các rào cản đạo đức để thông đồng lừa lọc con người.

Nhìn nhận các sinh viên trong nhóm đều có năng lực tốt, anh Trung muốn giúp họ tiếp cận với nghiên cứu bài bản. Hàng tuần, anh và các mentor chọn những bài báo tốt nhất, yêu cầu sinh viên đọc để hiểu được bức tranh toàn diện, xem hướng nghiên cứu của mình đã phát triển đến đâu, có vướng mắc gì. Sau đó, anh tổ chức thảo luận, gợi ý tìm ra hướng phù hợp để nghiên cứu sâu, trang bị cho các em những công cụ cơ bản để thực hiện.

Anh Trung cho hay có sinh viên tham gia 2-3 hướng nghiên cứu. Nhiều em đưa ra các ý tưởng rất mới, khác với gợi ý ban đầu. Như gần đây, khi yêu cầu tìm ra lỗ hổng của một mô hình AI, một sinh viên đã lên ý tưởng từ thuyết phản xạ có điều kiện của nhà khoa học Ivan Pavlov để "lừa" mô hình trả lời các câu hỏi nguy hiểm, chứng minh đó là khiếm khuyết và đưa ra hướng sửa chữa.

TS Trung Lê khi làm việc với các sinh viên Đại học Monash. Ảnh: Nhân vật cung cấp
TS Trung cùng các sinh viên ở Đại học Monash. Ảnh: Nhân vật cung cấp

TS Ngô Văn Linh, giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội, thành viên DreamAI, cho biết ngoài các buổi họp cố định, TS Trung thường phản hồi rất nhanh, cùng phân tích và tìm ra hướng đi khi các nhóm phát sinh vấn đề cần làm rõ.

"Vai trò của anh Trung không chỉ dừng lại ở quản lý hay tổ chức hoạt động nhóm, mà còn ở sự đồng hành trực tiếp trong quá trình hình thành ý tưởng, giải quyết các thách thức và phát triển năng lực nghiên cứu của từng thành viên", anh Linh nói.

Sau 9 tháng, nhóm có 33 công bố trên các tạp chí, hội nghị uy tín hàng đầu thế giới. Gần nhất là 9 bài báo được chấp nhận tại NeurIPS 2026 - hội nghị hàng đầu về AI và ML. Nhiều nghiên cứu do sinh viên là tác giả đầu, trở thành "điểm cộng" giúp các em giành học bổng làm nghiên cứu sinh tại Mỹ, Australia, một số nước châu Âu.

Với anh Trung, đây là kết quả rất tốt với nhóm nghiên cứu "trẻ tuổi", gặp nhiều khó khăn, phải mượn tài nguyên ở nhiều nơi để thử nghiệm. Thời gian tới, anh muốn nhóm phát triển thành hệ sinh thái có ảnh hưởng lớn hơn, phát triển các mô hình nền tảng thông minh và an toàn, trong đó có sự kết hợp của học tăng cường (Reinforcement learning), hình thành các công nghệ lõi, đặc thù của nhóm để giải quyết nhiều vấn đề trong thực tiễn.

Nguồn xuất bản gốc: VnExpress (vnexpress.net) N1A tổng hợp tự động để tra cứu tin kinh tế - tài chính, giữ nguyên quyền tác giả của cơ quan báo chí gốc và dẫn liên kết trực tiếp về bài gốc.
Đọc bài gốc ↗

Đọc tiếp cùng chủ đề Giáo dục

Xem tất cả →